Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
środa, 18 listopada 2026 15:28
Z OSTATNIEJ CHWILI:
Reklama Twój Sklep Medyczny
Reklama
Słuszne protesty a może blokowanie rozwoju

S12. Droga, o którą Tomaszów walczy od lat. Rozwój, protesty i rachunek za planistyczny chaos

Tomaszów Mazowiecki od ponad dwóch dekad czeka na drogę, która może zmienić jego gospodarcze położenie. S12 ma połączyć region z Łodzią, Opocznem, Radomiem, Lublinem i dalej z Polską Wschodnią. Ale dzisiejszy spór o jej przebieg pokazuje, że rozwój nie może być ślepym buldożerem. Musi iść w parze z odpowiedzialnością za mieszkańców, środowisko, turystykę i lokalną tożsamość.

Spór o S12 nie jest jedynie sporem o kreskę na mapie. To najnowszy rozdział znacznie dłuższej historii — walki o komunikacyjne wyrwanie Tomaszowa Mazowieckiego, powiatu tomaszowskiego i opoczyńskiego z półperyferyjnego położenia. Walki prowadzonej nie od wczoraj, nie od ostatnich konsultacji i nie od chwili, gdy mieszkańcy Wiaderna, Nagórzyc, Smardzewic, Godaszewic czy innych miejscowości zaczęli wychodzić z transparentami przeciw wariantowi południowemu.

Ta historia ma swoje archiwum, swoich autorów i swoje cytaty. Jednym z ważniejszych dokumentów jest publikacja pokonferencyjna po spotkaniu, które odbyło się 4 czerwca 2008 roku w Tomaszowie Mazowieckim pod tytułem: „Drogi ekspresowe S-74, S-12 i S-8 (Wrocław – Łódź) i ich strategiczne znaczenie dla rozwoju Polski Środkowo-Wschodniej”.

Dziś, kiedy droga S12 wraca w debacie publicznej jako realna inwestycja, warto tamte materiały przeczytać jeszcze raz. Nie jak stary urzędowy dokument, ale jak mapę myślenia o regionie. Widać w nich wyraźnie, że dla Tomaszowa Mazowieckiego S12 nie jest fanaberią. Jest częścią większej układanki: S8, S12, S74, A1, Łódź, Opoczno, Radom, Kielce, Lublin. I pytania, które wraca jak refren: czy Tomaszów ma być tylko miastem mijanym, czy wreszcie miastem dobrze wpiętym w krwiobieg kraju?

W 2008 roku już wiedziano, o co toczy się gra

Materiały z konferencji z 2008 roku brzmią dziś zaskakująco aktualnie. Autorzy i uczestnicy spotkania nie traktowali dróg jako technicznego dodatku do rozwoju. Pisali o nich jak o podstawowym warunku funkcjonowania gospodarki, turystyki, samorządu i codziennego życia mieszkańców.

Dr inż. Remigiusz Kozłowski wskazywał, że infrastruktura transportowa ma zapewniać dostępność komunikacyjną, a więc coś, bez czego regiony turystyczne, miasta i strefy inwestycyjne pozostają jedynie potencjałem. W jego referacie pada zdanie, które powinno być dziś czytane w Tomaszowie Mazowieckim bardzo uważnie: „Sam fakt istnienia np. drogi ekspresowej czy autostrady w danym terenie nie powoduje przyspieszenia rozwoju tego obszaru – zapewnia to dopiero istnienie węzła komunikacyjnego lub znajdowanie się w zasięgu jego oddziaływania.” To cytat z materiałów konferencyjnych.

To ważne, bo dzisiejszy spór o S12 nie dotyczy wyłącznie tego, którędy pojedzie tranzyt. Dotyczy także tego, czy miasto i powiat dostaną realne węzły rozwojowe, czy tylko trasę, która przemknie bokiem, zostawiając mieszkańcom hałas, wykupy i poczucie krzywdy.

W tym samym opracowaniu Kozłowski wskazywał, że planując infrastrukturę, trzeba dążyć do tego, „aby węzłów komunikacyjnych było jak najwięcej.” To nie jest techniczny szczegół. To sedno gospodarczej funkcji drogi. Węzeł oznacza dostęp. Dostęp oznacza inwestycje. Inwestycje oznaczają miejsca pracy, podatki, usługi, rozwój terenów przemysłowych i lepsze połączenie lokalnej gospodarki z resztą kraju.

Jacek Kowalewski: Tomaszów nie może być komunikacyjną wyspą

W historii zabiegów o drogi S74 i S12 ważne miejsce zajmuje Jacek Kowalewski, członek Zarządu Powiatu Tomaszowskiego i autor referatów dotyczących systemu dróg w Polsce Środkowo-Wschodniej oraz samorządowego spojrzenia na drogi w powiatach tomaszowskim i opoczyńskim.

W jego wystąpieniach pojawia się myślenie dalekie od lokalnego narzekania. To raczej konsekwentna próba wpisania Tomaszowa Mazowieckiego w większą logikę komunikacyjną kraju. Kowalewski przypominał, że pierwsze spotkanie dotyczące drogi S74 odbyło się pod koniec sierpnia 1999 roku w Urzędzie Miasta w Tomaszowie Mazowieckim. Mapy przygotowywane i rozsyłane wówczas do samorządów miały znamienny tytuł: „A może byśmy tak… z Łodzi do Tomaszowa.”

To zdanie brzmi trochę jak tytuł piosenki z czasów, gdy Polska próbowała dopiero układać nowe drogi po transformacji. Ale za lekką formą kryła się bardzo konkretna idea: Tomaszów nie może pozostawać na uboczu wielkich przepływów komunikacyjnych.

Kowalewski pisał: „Droga S-74 »otwiera« dla mieszkańców całej aglomeracji łódzkiej wspaniałe tereny doliny rzeki Pilicy, Zalewu Sulejowskiego i największych kompleksów leśnych Polski Centralnej.” Dodawał też wymownie: „Sama Łódź jest przecież 11 razy większa od naszego miasta.” Oba cytaty pochodzą z materiałów konferencyjnych.

To była argumentacja podwójna. Z jednej strony — Tomaszów potrzebuje lepszego połączenia z Łodzią. Z drugiej — Łódź potrzebuje dobrego otwarcia na Tomaszów, Pilicę, Zalew Sulejowski, Spałę, Inowłódz, Opoczno i dalej na Świętokrzyskie. W tym sensie dzisiejsza S12 jest spadkobierczynią tamtej myśli: drogi nie buduje się wyłącznie dla kierowców jadących „skądś dokądś”. Buduje się ją dla całych regionów.

Grzegorz Haraśny i problem czterech gospodarzy jednej ulicy

Drugą ważną postacią tej historii jest Grzegorz Haraśny, ówczesny wiceprezydent Tomaszowa Mazowieckiego. W materiałach konferencyjnych przygotował referat o ustawowych uwarunkowaniach zarządzania drogami w tak zwanych „miastach prezydenckich”, czyli miastach powyżej 50 tysięcy mieszkańców.

To temat pozornie mniej efektowny niż wielkie mapy ekspresówek. W rzeczywistości dotyka codzienności mieszkańców. Bo droga w mieście ma często kilku zarządców. Inny odpowiada za drogę krajową, inny za wojewódzką, inny za powiatową, a jeszcze inny za gminną. Mieszkaniec widzi dziurę, korek, niebezpieczne przejście, brak chodnika czy fatalne skrzyżowanie i idzie do prezydenta miasta. A prezydent nie zawsze ma kompetencje, żeby problem rozwiązać.

Haraśny pisał bez ogródek: „Ustalenie priorytetów inwestycji drogowych przy takiej liczbie zarządców jest zadaniem niewykonalnym.” W innym miejscu dodawał: „Obecny system zarządzania drogami nie sprzyja również racjonalnemu wykorzystaniu środków finansowych.” To również cytaty z materiałów konferencyjnych.

Te słowa są aktualne także dziś. Bo przy S12 nie chodzi tylko o trasę poza miastem. Chodzi o to, jak nowa droga wpłynie na lokalny układ komunikacyjny: gdzie powstaną węzły, jak rozłoży się ruch, czy ulice Tomaszowa zostaną odciążone, czy przeciwnie — dostaną nowe obciążenia na drogach, które nie są do tego przygotowane.

Cezary Grabarczyk: adresat oczekiwań regionu

W materiałach konferencyjnych pojawia się również nazwisko Cezarego Grabarczyka, ówczesnego ministra infrastruktury. Autorzy opracowania pisali, że środowiska naukowe i samorządowe, wspierając działania na rzecz rozwoju województwa łódzkiego i Polski Środkowo-Wschodniej, dają dodatkowe argumenty ministrowi infrastruktury oraz Radzie Ministrów do podjęcia właściwej decyzji.

Rolę Grabarczyka trzeba przedstawiać ostrożnie i rzeczowo. Nie jako samotnego demiurga, który mógł jednym podpisem przesunąć góry i rzeki, ale jako jednego z tych polityków, do których kierowano oczekiwania regionu. W sprawach infrastruktury lokalna determinacja musi bowiem spotkać się z decyzją państwa. Samorząd może apelować, przygotowywać koncepcje, organizować konferencje, przyjmować uchwały, ale drogi ekspresowe pozostają inwestycjami o znaczeniu krajowym.

W tym sensie konferencja z 2008 roku była próbą powiedzenia rządowi: Tomaszów Mazowiecki i powiat tomaszowski nie są marginesem mapy. Tu krzyżują się interesy Łodzi, Opoczna, Kielc, Radomia, Lublina, turystyki nad Pilicą, gospodarki i transportu wschód–zachód.

Co daje S12? Nie tylko krótszą podróż

Planowana S12 na odcinku Łódź Południe – Kozenin ma połączyć rejon autostrady A1 i drogi S8 z projektowanym układem S74 w rejonie Kozenina/Sulejowa. W języku inwestycyjnym oznacza to klasę S, dwie jezdnie, węzły drogowe, obiekty inżynierskie, system zarządzania ruchem i urządzenia ochrony środowiska. W języku regionu oznacza to coś więcej: szansę na zmianę położenia Tomaszowa Mazowieckiego na mapie gospodarczej kraju.

S12 może skrócić i uporządkować połączenie Tomaszowa z Łodzią, Opocznem, Radomiem, Lublinem i dalej z Polską Wschodnią. Może zwiększyć dostępność terenów inwestycyjnych w powiecie tomaszowskim i opoczyńskim. Może ułatwić rozwój logistyki, usług, produkcji i handlu. Może odciążyć część istniejących tras, jeśli zostanie właściwie włączona w lokalny układ drogowy.

Może też wzmocnić znaczenie Tomaszowa jako miasta położonego między dużymi aglomeracjami: łódzką, warszawską, katowicką i krakowską. To położenie przez lata było raczej potencjałem niż realnym atutem. Bez dobrych dróg nawet najlepsze położenie pozostaje zdaniem z folderu promocyjnego. Dopiero dostępność komunikacyjna zamienia geografię w gospodarkę.

Ale jest jedno „jeśli”. I ono waży dziś najwięcej.

Jeśli przebieg zostanie źle dobrany, S12 może stać się nie rozwiązaniem, ale nowym konfliktem. Drogą, która formalnie poprawia mapę województwa, ale lokalnie tworzy krzywdę, niszczy tereny rekreacyjne, obniża wartość domów, przecina społeczności i prowadzi ruch tam, gdzie mieszkańcy przez lata budowali swoje życie.

Arkadiusz Gajewski radny Sejmiku Woj. Łódzkiego w latach 20014-2024, który wiele lat zabiegał o tomaszowską wersję s74/s12, w tym o #Wyprostujmys8 twierdzi, że decyzja o budowie drogi s74/s12 przy Tomaszowie to sprawa strategiczna dla przyszłości naszego miasta i powiatu. Trudno wierzyć w rozwój gospodarczy i nowe inwestycje dające nowe miejsca pracy bez przebiegu tej drogi blisko Tomaszowa.  Sytuacja, że szansa na trasowanie s12/s74 przez nasz powiat powróciła po latach jest szczęśliwym zbiegiem okoliczności - po wyrokach NSA. Trzeba to koniecznie wykorzystać. Szczególnie, że możemy liczyć na ogromną przychylność Dariusza Klimczaka Min Infrastruktury. Tak sprzyjające okoliczności mogę kiedyś zniknąć i nie wrócą – twierdzi Gajewski, obecnie Skarbnik Powiatu Rawskiego.  Trzeba koniecznie podjąć odważne decyzje i drogę zbudować w najlepszym wariancie. Teraz albo nigdy! Każde trasowanie będzie budzić dyskusje. Ale ta inwestycja jest strategiczna i niezbędna dla przyszłości Ziemi Tomaszowskiej – kiedyś budowano „Gierkówkę” i to mimo protestów co do trasowania – dodaje były radny Sejmiku.

Turystyka: Pilica, Spała, Niebieskie Źródła i region, który może zarabiać na swoim pięknie

Jednym z najciekawszych fragmentów materiałów z 2008 roku jest referat dr Anity Wolaniuk z Uniwersytetu Łódzkiego. Autorka przedstawiła koncepcję stworzenia centrum wypoczynkowo-edukacyjnego Polski Środkowo-Wschodniej, obejmującego powiat tomaszowski, powiat opoczyński i region świętokrzyski.

Jej argumentacja była prosta i mocna. Mamy region o ogromnych walorach: dolina Pilicy, Zalew Sulejowski, Spała, Inowłódz, Groty Nagórzyckie, Niebieskie Źródła, Rezerwat Żubrów w Smardzewicach, Skansen Rzeki Pilicy, bunkry w Konewce i Jeleniu, ślady mjr. Hubala, szlak cysterski, romański, folklor opoczyński, Góry Świętokrzyskie, stare tradycje przemysłowe i wielokulturowe.

Ale sama uroda nie wystarczy. W materiałach pada zdanie, które powinno wisieć nad każdym planem rozwoju turystyki: „Same walory turystyczne nie mogą być przedmiotem działalności gospodarczej, mówiąc kolokwialnie, »zarabiać na siebie«.”

Innymi słowy: piękne miejsce, do którego trudno dojechać, pozostaje niewykorzystaną możliwością. S12 może zwiększyć dostępność tej części Polski dla mieszkańców aglomeracji łódzkiej, warszawskiej, katowickiej i krakowskiej. Może pomóc w budowie oferty zielonych szkół, weekendowych pobytów, turystyki rodzinnej, rowerowej, wodnej i edukacyjnej.

Ale tu znów wraca pytanie o przebieg. Droga, która ma wspierać turystykę, nie może jednocześnie niszczyć tego, co stanowi o turystycznej wartości regionu.

Protesty: mieszkańcy nie mówią „nie” rozwojowi. Mówią „nie” wariantowi południowemu

W ostatnich latach wokół S12 narasta coraz większy konflikt społeczny. Protestowali mieszkańcy Wiaderna, Nagórzyc, Smardzewic, Godaszewic i innych miejscowości. Protesty odbywały się m.in. przy Grotach Nagórzyckich oraz na placu Kościuszki w Tomaszowie Mazowieckim.

Relacje lokalnych i regionalnych mediów pokazują podobny obraz: mieszkańcy nie sprzeciwiają się samej idei budowy drogi ekspresowej. Sprzeciwiają się prowadzeniu jej południowym korytarzem, w pobliżu domów, terenów rekreacyjnych, Grot Nagórzyckich i Rezerwatu Niebieskie Źródła. W przestrzeni publicznej pojawiło się hasło: „Nie dla S12 Południe, tak dla S12 Północ.”

W petycjach i stanowiskach mieszkańcy wskazują na obawy przed degradacją terenów rolniczych, rekreacyjnych i przyrodniczych. Podnoszą argument, że wariant południowy ma charakter tranzytowy i nie rozwiązuje w wystarczający sposób problemów komunikacyjnych Tomaszowa. Zwracają uwagę na możliwe przecięcie lokalnych wspólnot, pogorszenie warunków życia, bliskość zabudowy mieszkaniowej oraz ryzyko dla miejsc, które są częścią regionalnej tożsamości.

To jest klucz do zrozumienia całego sporu. Dla projektanta droga jest wariantem, kolorem na mapie, ciągiem parametrów technicznych. Dla mieszkańca jest domem, polem, lasem, drogą do szkoły, trasą spaceru, miejscem dzieciństwa, ciszą za oknem. Państwo musi widzieć jedno i drugie.

Domy wyrosły tam, gdzie od lat rysowano drogę

Jest jednak w obecnym sporze wątek jeszcze trudniejszy. Dotyczy on zmian w zagospodarowaniu terenów, przez które w różnych koncepcjach miały przebiegać drogi S12 i S74.

Przez kilkanaście lat na części tych obszarów wydawano decyzje o warunkach zabudowy dla domów jednorodzinnych. Działki były dzielone i sprzedawane. Powstawały nowe domy i całe osiedla. Ludzie brali kredyty, budowali ogrodzenia, sadzili drzewa, urządzali ogrody, zapisywali dzieci do szkół i wiązali swoje życie z miejscem, które w dokumentach projektowych powraca dziś jako potencjalny korytarz drogi ekspresowej.

To właśnie te nowe osiedla są dziś jednym z głównych źródeł społecznego oporu wobec wariantu południowego. Protest nie wziął się znikąd. Nie jest kaprysem ludzi, którzy nagle odkryli, że państwo buduje drogi. Jest skutkiem wieloletniego braku spójności między planowaniem przestrzennym a planowaniem infrastrukturalnym.

Jeżeli samorząd przez lata dopuszczał zabudowę mieszkaniową na terenach, które mogły być objęte korytarzem przyszłej drogi ekspresowej, to dziś nie można całej odpowiedzialności przerzucać na mieszkańców. Oni korzystali z decyzji administracyjnych. Kupowali działki, uzyskiwali warunki zabudowy, budowali domy i płacili podatki. Mieli prawo zakładać, że państwo i gmina wiedzą, co robią.

Dlatego w tej sprawie trzeba jasno postawić pytanie o odpowiedzialność władz gminy Tomaszów Mazowiecki za politykę przestrzenną prowadzoną przez ostatnie lata. Nie chodzi o prosty osąd personalny ani o szukanie jednego winnego. Chodzi o odpowiedzialność instytucjonalną: za brak rezerw terenowych, za chaotyczne decyzje o warunkach zabudowy, za dopuszczanie rozproszonej zabudowy w miejscach strategicznych i za brak czytelnej informacji dla mieszkańców oraz inwestorów.

W praktyce oznacza to, że dzisiejszy konflikt wokół S12 jest także rachunkiem za wieloletnie zaniedbania planistyczne. Tam, gdzie powinno być przewidywanie, była doraźność. Tam, gdzie potrzebny był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego chroniący korytarze przyszłej infrastruktury, często wystarczały pojedyncze decyzje o warunkach zabudowy. Tam, gdzie należało jasno komunikować mieszkańcom ryzyka związane z możliwym przebiegiem drogi, przez lata narastało przekonanie, że budowa domów jest bezpieczna i perspektywiczna.

To jeden z paradoksów tej sprawy. Droga ekspresowa ma porządkować komunikację regionu, ale spór wokół niej odsłania chaos w zagospodarowaniu przestrzennym. S12 może być szansą rozwojową dla Tomaszowa Mazowieckiego i powiatu, ale nie można udawać, że jej dzisiejsze społeczne koszty pojawiły się nagle. One były produkowane latami — decyzja po decyzji, działka po działce, pozwolenie po pozwoleniu.

Północ czy południe? O co naprawdę chodzi w sporze

Zwolennicy wariantu północnego podnoszą, że trasa powinna w większym stopniu wykorzystywać istniejące lub przemysłowe kierunki komunikacyjne, a nie prowadzić przez południowe tereny rekreacyjne i mieszkaniowe. Wskazują również, że północny przebieg mógłby lepiej pełnić funkcję realnej obwodnicy Tomaszowa Mazowieckiego i skuteczniej odpowiadać na potrzeby miasta oraz lokalnej gospodarki.

Przeciwnicy korytarza południowego pytają: jeśli droga ma służyć Tomaszowowi, to dlaczego ma biec w sposób, który ich zdaniem nie rozwiązuje problemów komunikacyjnych miasta? Jeśli ma rozwijać turystykę, dlaczego ma zbliżać się do miejsc, które są turystycznymi ikonami regionu? Jeśli ma aktywizować gospodarkę, dlaczego nie prowadzić jej tam, gdzie istnieją lub mogą powstać tereny przemysłowe i logistyczne?

To nie są pytania wyłącznie emocjonalne, choć emocje są oczywiste. To pytania o sens inwestycji publicznej.

Dobra droga nie może być tylko najtańszą linią na mapie

S12 jest potrzebna. Tomaszów Mazowiecki, powiat tomaszowski i opoczyński potrzebują mocniejszego wpięcia w układ dróg ekspresowych. Potrzebują lepszych połączeń z Łodzią, Radomiem, Lublinem, Kielcami i Polską Wschodnią. Potrzebują szansy na inwestycje, logistykę, miejsca pracy, turystykę i odciążenie lokalnych dróg.

Ale S12 nie może być drogą wyrysowaną ponad głowami mieszkańców. Jej przebieg musi być decyzją odpowiedzialną, wypracowaną z lokalną społecznością, transparentną i opartą nie tylko na kosztach budowy, lecz także na kosztach społecznych, środowiskowych i gospodarczych.

Materiały z 2008 roku pokazują, że Tomaszów od dawna myślał o sobie jako o mieście, które powinno być ważnym punktem Polski Centralnej. Nie komunikacyjną wyspą, nie poboczem wielkich tras, ale węzłem — miejscem, w którym spotykają się drogi, gospodarka, turystyka i życie mieszkańców.

Dziś, po latach, ta sama idea wraca. Tylko pytanie jest ostrzejsze: czy S12 stanie się drogą rozwoju, czy kolejną raną na lokalnej mapie?

Odpowiedź zależy nie od samej decyzji, że droga ma powstać. Ta decyzja, co do zasady, jest dla regionu korzystna. Odpowiedź zależy od tego, czy państwo, projektanci i samorządy zrozumieją, że dobra droga nie jest tylko najkrótszą linią między punktami.

Dobra droga to taka, która naprawdę służy ludziom, gospodarce i miejscu, przez które przechodzi. A jeśli przez lata pozwalano budować domy tam, gdzie wcześniej lub równolegle analizowano przebieg strategicznej trasy, to mieszkańcy mają prawo pytać nie tylko projektantów GDDKiA, ale również własny samorząd: kto dopuścił do tego chaosu?

Więcej o autorze / autorach:
Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Edek 18.06.2026 18:43
Mieszkam na południu Tomaszowa i chce S12 w wariancie południowym. Najlepiej ze zjazdach na ul. Jana Pawła 2 w okolicy grot żeby sie szybko wjeżdżało i wyjeżdżało z miasta do Łodzi.

Opinie

Mariusz Strzępek Mariusz Strzępek

Najbardziej przeraża mnie nie tylko to, co ludzie opowiadają o swoich krzywdach. Przeraża mnie również cisza tych, którzy powinni reagować. Cisza polityków, urzędników i instytucji, które zbyt często wykazują niezwykłą sprawność w chronieniu własnego wizerunku, a znacznie mniejszą determinację w wyjaśnianiu niewygodnych spraw.W tomaszowskim wątku nie opieram się wyłącznie na zasłyszanych historiach. Dysponuję nagraniem posiedzenia komisji, złożyłem zawiadomienie do prokuratury i domagam się wyjaśnienia, dlaczego istotna wypowiedź dotycząca małoletnich nie znalazła odzwierciedlenia w protokole. Nie przesądzam, że doszło do przestępstwa. Uważam jednak, że sprawa wymaga rzetelnego sprawdzenia.Nie interesuje mnie, kto jest z Platformy, PiS-u czy jakiejkolwiek innej partii. Krzywda nie ma barw politycznych. A milczenie wobec niej nie staje się mniej naganne tylko dlatego, że dotyczy naszych znajomych.Zostawiam więc czytelników z jednym pytaniem: jeżeli instytucje powołane do ochrony najsłabszych nie potrafią przekonująco wyjaśnić takich wątpliwości, to komu właściwie mają zaufać ludzie, którzy zdecydowali się mówić?Bo czasami największym skandalem nie jest samo nagranie. Jest nim to, jak wielu ludzi wolałoby, żeby nikt go nigdy nie odsłuchał.

Władza deprawuje, a władza absolutna deprawuje absolutnie – brzmi stare powiedzenie. Jest ono wciąż aktualne, jak pokazuje przykład byłego ministra, Michała Kołodziejczaka. Seksualnie – narkotyczna afera, którą nagłaśnia obecnie Kanał Zero, budzi obrzydzenie ale i rodzi pytania. Kto takich ludzi wystawia na listy wyborcze, kto daje im funkcję ministrów? Prezentowane przez ofiary nagrania pokazują osobę poważnie zaburzoną i zepsutą do szpiku kości. Kołodziejczak odwiedzał także Tomaszów, gdzie był fetowany przez działaczy Platformy Obywatelskiej, którzy chętnie i masowo się z nim fotografowali. W sieci nadal dostępne są wspólne nagrania z posłem Witczakiem. Z kolei politycy KO twierdzą w prywatnych rozmowach, że to właśnie Kołodziejczak stoi za powołaniem Michała Jodłowskiego na stanowisko dyrektora KRUS w Łodzi.

Marta Nawrocka: Bezpieczeństwo dzieci nie zna granic i wszyscy jesteśmy za nie odpowiedzialni (wywiad)

Bezpieczeństwo dzieci nie zna granic i wszyscy jesteśmy za nie odpowiedzialni - podkreśliła w wywiadzie dla PAP pierwsza dama Marta Nawrocka. Jej zdaniem prezydenckie weto do ustawy wdrażającej DSA nie pozbawiło policji ani innych służb możliwości działania i nie jest tak, że bez tej ustawy państwo jest bezradne. Data dodania artykułu: 18.11.2026 13:56
Marta Nawrocka: Bezpieczeństwo dzieci nie zna granic i wszyscy jesteśmy za nie odpowiedzialni (wywiad)

18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

Historia potrafi pisać scenariusze, których nie wymyśliłby nawet najbardziej przewrotny dramaturg. 18 listopada 1655 roku szwedzkie wojska rozpoczęły oblężenie Jasnej Góry. Trzysta dziesięć lat później polscy biskupi wyciągnęli rękę do Niemców, wypowiadając słowa, które wywołały polityczną burzę. W 1918 roku powstawał rząd niepodległej Polski, w 1928 na ekranach kin pojawiła się Myszka Miki, a w 1993 roku Nirvana nagrała jeden z najbardziej przejmujących koncertów w historii rocka. Dla Tomaszowa Mazowieckiego ta data również ma znaczenie. To właśnie 18 listopada wybrano projekt pomnika, który miał stać się jednym z symboli miasta. Co wydarzyło się 18 listopada? Nasze kalendarium historyczne 18 listopada prowadzi przez politykę, wojnę, literaturę, muzykę i sport, przypominając, że wielka historia ma również swoje lokalne oblicze. Data dodania artykułu: 18.11.2026 08:47
18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

17 listopada w historii. Misja Moraczewskiego, aksamitna rewolucja i tomaszowski ślad niepodległości

Historia nie zna spokojnych dat. Jednego dnia na Wawelu koronowano nowego króla, innym razem otwierano kanał, który zmienił światowy handel, a studenci wychodzili na ulice, by przeciwstawić się dyktaturze. 17 listopada 1918 roku Józef Piłsudski powierzył Jędrzejowi Moraczewskiemu tworzenie rządu odrodzonej Polski. Siedemdziesiąt jeden lat później w Pradze brutalna interwencja milicji uruchomiła aksamitną rewolucję. Tego dnia otwarto również słynną radiostację w Babicach, a na Księżycu rozpoczął pracę radziecki Łunochod. Co wydarzyło się 17 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi także przez muzykę Johna Lennona, wielkie kino Martina Scorsesego, historyczny awans polskich piłkarzy i mało znane wydarzenia związane z Tomaszowem Mazowieckim. Data dodania artykułu: 17.11.2026 08:59
17 listopada w historii. Misja Moraczewskiego, aksamitna rewolucja i tomaszowski ślad niepodległości

16 listopada w historii. Depesza Piłsudskiego, zamknięcie getta i wiadomość do gwiazd

Historia nie ma jednego oblicza. Potrafi przynieść wolność i odebrać ją tego samego dnia, choć w zupełnie innych częściach świata. 16 listopada 1918 roku Józef Piłsudski wysłał depeszę ogłaszającą odrodzenie niepodległej Polski. Dwadzieścia dwa lata później Niemcy zamknęli getto warszawskie, skazując setki tysięcy ludzi na życie za murami. W 1945 roku tworzono podstawy UNESCO, a w 1974 roku astronomowie skierowali ku gwiazdom wiadomość o istnieniu ludzkości. Co wydarzyło się 16 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez wielką literaturę, muzykę Johna Lennona i Dr. Dre, początki kariery Lionela Messiego oraz tomaszowskie ślady niepodległości. To opowieść o ambicjach, tragediach i nadziejach. O ludziach, którzy budowali świat, i tych, którzy próbowali go zniszczyć. Data dodania artykułu: 16.11.2026 09:45
16 listopada w historii. Depesza Piłsudskiego, zamknięcie getta i wiadomość do gwiazd

13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

Piątek trzynastego. Dzień, który wbrew przesądom nie zawsze przynosił nieszczęście, choć historia zapisała na jego kartach również wydarzenia tragiczne. W 1924 roku Władysław Reymont otrzymał literacką Nagrodę Nobla, a polska literatura po raz kolejny znalazła się w centrum światowej uwagi. W 1956 roku amerykański Sąd Najwyższy potwierdził, że segregacja rasowa w autobusach narusza konstytucję. W 2015 roku Paryż przeżył jedną z najtragiczniejszych nocy w swojej powojennej historii. Co wydarzyło się 13 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez niebo rozświetlone tysiącami meteorów, eksperymenty Walta Disneya, muzykę Beatlesów i AC/DC oraz archiwalne dokumenty pokazujące, jak wyglądały narodziny niepodległego Tomaszowa Mazowieckiego. Bo wielka historia zawsze pozostawiała ślady także na naszych ulicach. Data dodania artykułu: 13.11.2026 09:37
13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Koalicja Obywatelska z poparciem przekraczającym 37 procent, Prawo i Sprawiedliwość niemal 14 punktów procentowych za nią, a w Sejmie zaledwie cztery ugrupowania. Najnowszy sondaż Ogólnopolskiej Grupy Badawczej (OGB) pokazuje, jak bardzo może zmienić się polska scena polityczna. Paradoks polega jednak na tym, że zdecydowana przewaga w sondażu nie oznacza samodzielnej większości parlamentarnej. Tymczasem aż pięć ugrupowań, na które łącznie wskazuje blisko 18 procent badanych, znalazłoby się poza Sejmem. Data dodania artykułu: 12.11.2026 16:38
KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

Zaburzenia neuropoznawcze u starszych pracowników - jak zobiektywizować ich podejrzenie podczas badań profilaktycznych i jakie konsekwencje niesienie ich rozpoznanie w aspekcie wykonywania pracy? Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:48
Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety

Niepodległość nie wszędzie przyszła 11 listopada. W Tomaszowie Mazowieckim niemieccy żołnierze nadal trzymali broń, a w oknach koszar ustawiono karabiny maszynowe. Dopiero następnego dnia, dzięki determinacji konspiratorów, negocjacjom i fortelowi godnemu wojennego filmu, miasto odzyskało wolność. W tym samym czasie Józef Piłsudski organizował polskie wojsko, a Europa żegnała świat wielkich cesarstw. Co wydarzyło się 12 listopada? Historia tej daty prowadzi przez narodziny polskiego parlamentaryzmu, prześladowania Żydów w nazistowskich Niemczech, dramat wojny w Wietnamie i kosmiczne odkrycia. Są również Genesis, Madonna, Neil Young, wielkie kino i sportowe legendy. Ale dzisiaj szczególne miejsce zajmuje nasza, tomaszowska opowieść o wolności. Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:22
12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety
Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Znane postacie, nowe historie i codzienność, która sama dostarcza tematów do żartów. Kabaret Skeczów Męczących przyjedzie do Tomaszowa Mazowieckiego z programem „Wielcy wracają”. Występ odbędzie się 20 listopada 2026 roku o godzinie 18.00 w popularnej „Samochodówce”.Znani bohaterowie w nowych odsłonachPo trasie „Jeszcze nigdy nie było tak dobrze” artyści sięgają do własnej historii. Zapowiadają powrót charakterystycznych bohaterów, ale nie zwykłą powtórkę dawnych numerów: postacie otrzymają nowe historie, osadzone we współczesnych realiach. W programie znajdą się premierowe skecze, aktualne tematy oraz satyryczne spojrzenie na społeczne i polityczne absurdy.Kabaret powstał w Kielcach w 2003 roku. Tworzą go Karol Golonka, Marcin Szczurkiewicz, Michał Tercz i Jarosław Sadza. Ich znakiem rozpoznawczym są wyraziste postacie, dynamiczne dialogi i obserwacje polskiej codzienności.Kiedy i gdzie?Występ rozpocznie się w piątek, 20 listopada 2026 roku, o godzinie 18.00 w Hali Sportowej Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 3 przy ul. Legionów 47 w Tomaszowie Mazowieckim. Według informacji serwisu KupBilecik widowisko potrwa około 90 minut, bez zaplanowanej przerwy. Przewidywane zakończenie to godzina 19.30. Producentem wydarzenia jest Eskander.BiletyBilety są dostępne w sprzedaży internetowej. Ceny zaczynają się od 120 zł, do których mogą zostać doliczone opłaty serwisowe. W podanej ofercie eBilet najtańszy bilet kosztuje 128,90 zł z obowiązkowymi opłatami. Ostateczna cena zależy od sprzedawcy i wybranego miejsca. Data rozpoczęcia wydarzenia: 20.11.2026

Polecane

Od piwnicy do ratowania ludzkiego życia. Monika Malczewska od 20 lat dowodzi tomaszowskim Strzelcem

Od piwnicy do ratowania ludzkiego życia. Monika Malczewska od 20 lat dowodzi tomaszowskim Strzelcem

Dwadzieścia lat temu mieli niewielką piwnicę, plastikowe karabiny, menażki i marzenia większe niż możliwości. Dzisiaj dysponują pojazdami terenowymi, dronami, kamerami termowizyjnymi i sprzętem ratowniczym. Wspierają policję w poszukiwaniach osób zaginionych, szkolą młodzież i uczestniczą w działaniach na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców. Jednostka Strzelecka 1002 im. mjr. Rudolfa Majewskiego ps. „Leśniak” w Tomaszowie Mazowieckim przeszła długą drogę. Przez ostatnie dwie dekady na jej czele stoi kobieta, dla której mundur stał się czymś znacznie więcej niż elementem organizacyjnej tradycji. 10 listopada 2026 roku minęło dokładnie 20 lat, odkąd dowodzenie jednostką objęła Monika Malczewska. Data dodania artykułu: Dzisiaj, 14:34
18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

Historia potrafi pisać scenariusze, których nie wymyśliłby nawet najbardziej przewrotny dramaturg. 18 listopada 1655 roku szwedzkie wojska rozpoczęły oblężenie Jasnej Góry. Trzysta dziesięć lat później polscy biskupi wyciągnęli rękę do Niemców, wypowiadając słowa, które wywołały polityczną burzę. W 1918 roku powstawał rząd niepodległej Polski, w 1928 na ekranach kin pojawiła się Myszka Miki, a w 1993 roku Nirvana nagrała jeden z najbardziej przejmujących koncertów w historii rocka. Dla Tomaszowa Mazowieckiego ta data również ma znaczenie. To właśnie 18 listopada wybrano projekt pomnika, który miał stać się jednym z symboli miasta. Co wydarzyło się 18 listopada? Nasze kalendarium historyczne 18 listopada prowadzi przez politykę, wojnę, literaturę, muzykę i sport, przypominając, że wielka historia ma również swoje lokalne oblicze. Data dodania artykułu: Dzisiaj, 08:47
Od piwnicy do ratowania ludzkiego życia. Monika Malczewska od 20 lat dowodzi tomaszowskim Strzelcem Marta Nawrocka: Bezpieczeństwo dzieci nie zna granic i wszyscy jesteśmy za nie odpowiedzialni (wywiad) Trzy złota dla Smardzewic. Alicja Roswag mistrzynią Polski w ratownictwie wodnym Spała znów w centrum olimpijskiej Polski. Trenerzy będą rozmawiać o drodze do Los Angeles 2028 Od krwawych igrzysk po magię Disneya. Filmowy tydzień pełen emocji w tomaszowskim Heliosie Ile będzie kosztowała gminę zima? Dzisiaj otwarcie ofert na odśnieżanie dróg Nowe wodociągi w dwóch miejscowościach pod Tomaszowem. Gmina wydała decyzje lokalizacyjne Co dalej z odpadami wielkogabarytowymi w Tomaszowie? ZGW-K szuka wykonawcy na 2027 rok Kto zadba o 6661 tomaszowskich latarni? Miasto ogłasza przetarg na dwa lata 18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat Haft jak obraz. Prace Stowarzyszenia Kanwa w tomaszowskim muzeum Jak wspierać młodych, zanim zaczną uciekać w ryzyko? Konferencja w Tomaszowie
Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

W naszej ofercie dostępny jest wózek inwalidzki o napędzie elektrycznym, zaprojektowany z myślą o wygodzie, bezpieczeństwie i większej samodzielności użytkownika. To sprzęt, który może realnie poprawić komfort codziennego funkcjonowania – w domu, podczas spaceru, wizyty u lekarza czy załatwiania codziennych spraw.Model posiada amortyzowaną ramę z dwoma amortyzatorami kół tylnych, co zwiększa komfort jazdy na nierównym podłożu. Wózek wyposażono w szarą, oddychającą i demontowalną tapicerkę oraz poduszkę siedziska. Dostępne szerokości siedziska to 16” i 18”.Dla wygody użytkownika zastosowano regulowany kąt nachylenia oparcia, regulowane i demontowalne podłokietniki, możliwość odchylenia joysticka oraz uchylne, demontowalne podnóżki z regulacją długości. Bezpieczeństwo podczas jazdy zapewniają hamulce elektromagnetyczne, regulowane tylne kółka przeciwwywrotne oraz pełne oświetlenie drogowe LED.Wózek posiada kontroler VS/PG50A, koła przednie 9”, koła tylne 14”, prześwit 8 cm, a jego waga bez akumulatorów wynosi 49 kg.To urządzenie przeznaczone jest dla osób, które potrzebują wsparcia w mobilności i chcą zachować możliwie największą niezależność. Przeciwwskazaniem do użytkowania są przeciwwskazania do pozycji siedzącej.Z pełną ofertą można zapoznać się w naszym punkcie zaopatrzenia medycznego:Twój Sklep MedycznyTomaszów Mazowiecki, ul. Słowackiego 4Oferujemy atrakcyjne rabaty dla stałych klientów. Honorujemy Tomaszowską Kartę Seniora. Na terenie miasta zapewniamy transport gratis.
Reklama
Reklama badanie bezdechu sennego
Reklama
Reklama badanie bezdechu sennego

Wasze komentarze

Autor komentarza: Ujazd Treść komentarza: Juz mieli ponad 10 lat temu prostować S8 już jeden się chwalił że będzie węzeł Ujazd okazało się to wszystko kłamstwem!teraz mimo upływu czasu też kłamią !wtedy ko dzisiaj ko z psl! Źródło komentarza: Północna obwodnica Tomaszowa wraca do gry. Miasto zamawia koncepcję trasy przez rzekę i tory Autor komentarza: mieszkaniec Treść komentarza: Jest tylko jeden na to sposób - nie głosujmy na żadną opcję polityczną startującą do samorządów. Tylko stowarzyszenia, fundacje i inne zorganizowane grupy mieszkańców. I pamiętajmy też o tych wszystkich co już "działąli" w partiach na nich też nie głosujmy !!!!!! Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te wszystkie polskie "samorządy", to parodia albo raczej tragedia prawdziwego samorządu. Szkoda dalej strzępić język i szkoda czasu zajmowania się na tym tematem. Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te!!! Schlomo !!! Wy - pejsole jesteście znani z tych różnych seksualnych zboczeń (pedofilia, animals, homoseksualizm, sodomia). Więc odpie5dol się od naszych, katolickich księży i nie zapominaj, że syn mojego Boga też był pejsolem, a ty- frajerze, jesteś zwykłym, marnym prochem na tej Ziemi i wyżej tego swojego obrzezanego nie podskoczysz - żydowski palancie. Źródło komentarza: Kompletne zezwierzęcenie bezmyślnej gawiedzi. Pedofil zatrzymany Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Niemiecka rodzina tego "polskiego" premiera, to mieszana rodzina niemiecko-polska (kaszubska). Babka "polskiego" premiera była czystą niemką i m. innymi dlatego w rodzinie Tusków mówiło się głownie po niemiecku. I tusk też był wychowany po niemiecku i dlatego od zawsze działał w Polsce jako typowy szwab. I dlatego ja nazywam tego człowieka w cudzysłowie "polski" premier. PS. Po czym poznaję, że ten facet jest ryży? Po jego włosach. Przecież nie jest pięknym i przystojnym brunetem lub blondasem - co?! Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Autorze- mistrzu pingpongowej piłeczki: jeżeli jest mowa o Wiadernie, Małych Grotach, Białej Górze i Wąwale, to chyba należałoby napisać, że planowane warianty przechodzą nie na południowy wschód, a na południowy zachód od Tomaszowa. No, taki upierdliwy już jestem. Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram
Reklama
Reklama

Napisz do nas

Zachęcamy do kontaktu z nami za pomocą formularza. Możecie dołączyć zdjęcia i inne załączniki. Podajcie swojego maila ułatwi to nam kontakt z Wami
Reklama