Z tego tekstu dowiesz się
- jakie limity wynagrodzeń i czasu pracy proponuje rząd,
- dlaczego szpitale mają raportować rzeczywiste grafiki do NFZ,
- co ma się zmienić w kolejkach i konkursach na świadczenia,
- dlaczego środowisko lekarskie krytykuje część propozycji,
- co reforma może oznaczać dla mieszkańców Tomaszowa i powiatu.
Z informacji przekazanej Polskiej Agencji Prasowej przez biuro komunikacji Ministerstwa Zdrowia wynika, że całe czwartkowe posiedzenie zostanie poświęcone przygotowywanym reformom. Stronę rządową ma reprezentować wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka, współprzewodnicząca Zespołu.
To kolejne podejście do rozmowy o systemie, który od lat przypomina zbyt krótki koc. Gdy więcej pieniędzy trafia na wynagrodzenia, dyrektorzy szpitali alarmują o rosnących kosztach. Gdy pojawia się pomysł ograniczeń płacowych, środowiska medyczne ostrzegają przed odpływem lekarzy i pogłębianiem braków kadrowych. Pośrodku pozostaje pacjent — z numerkiem, skierowaniem i pytaniem, kiedy wreszcie dostanie się do specjalisty.
Limity wynagrodzeń. Około 240 zł brutto za godzinę
Najwięcej emocji wzbudza propozycja wprowadzenia maksymalnych stawek wynagrodzeń finansowanych ze środków publicznych. Projekt zakłada, że godzinowa stawka brutto pracownika medycznego nie będzie mogła przekraczać jednej dwudziestej minimalnego wynagrodzenia, czyli obecnie około 240 zł.
Podstawowy miesięczny limit miałby odpowiadać ośmiokrotności płacy minimalnej. Wyższe wynagrodzenie byłoby możliwe m.in. w przypadku pełnienia funkcji ordynatora, wykonywania szczególnie trudnych świadczeń lub pracy wiążącej się z ponadstandardowym obciążeniem. Całkowity dochód z pracy przy świadczeniach finansowanych przez NFZ nie mógłby jednak przekroczyć szesnastokrotności minimalnego wynagrodzenia, czyli obecnie 76 896 zł brutto miesięcznie.
Projekt przewiduje również zakaz wynagradzania medyków procentem od wartości wykonanej procedury. Rząd argumentuje, że leczenie finansowane ze środków publicznych nie powinno działać jak system prowizyjny, w którym wysokość zapłaty rośnie automatycznie wraz z wartością zabiegu lub kontraktu placówki z NFZ.
Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć: są to dopiero projektowane przepisy. Nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej została skierowana do konsultacji publicznych. Limity nie są jeszcze obowiązującym prawem.
Maksymalnie dwa etaty i rzeczywiste grafiki pracy
Kolejna część zmian ma dotyczyć czasu pracy. Łączne zatrudnienie medyka u wszystkich świadczeniodawców nie mogłoby przekroczyć wymiaru odpowiadającego dwóm etatom.
Lekarz lub inny pracownik wykonujący świadczenia szpitalne albo pracujący w przyszpitalnej poradni specjalistycznej miałby być związany z głównym miejscem zatrudnienia co najmniej na pół etatu. Podjęcie pracy w kolejnej placówce wymagałoby zgody podstawowego pracodawcy. Resort zapowiada wyjątki m.in. dla świadczeń udzielanych w stanach nagłych oraz sytuacji, w których na danym terenie brakuje odpowiednich specjalistów.
Szpitale miałyby przekazywać NFZ godzinowe zestawienia obecności personelu. Fundusz otrzymałby więc możliwość porównania oficjalnych grafików z rzeczywistą obecnością lekarzy, pielęgniarek i pozostałego personelu w placówkach.
To odpowiedź na ujawniane przypadki medyków pracujących jednocześnie w kilku miejscach, niekiedy w wymiarze, którego fizycznie nie sposób było pogodzić z odpoczynkiem i bezpieczeństwem pacjentów.
Jawne konkursy i koniec medycznych „walizek”
Ministerstwo Zdrowia zapowiada również większą przejrzystość konkursów organizowanych przez placówki korzystające z publicznych pieniędzy. Informacje o złożonych ofertach i zaproponowanych warunkach finansowych miałyby być jawne.
Planowane jest także ograniczenie zawierania umów za pośrednictwem zewnętrznych spółek dostarczających całe zespoły medyczne. Mechanizm ten bywa określany mianem systemu „walizek”, ponieważ personel przechodził między placówkami jako gotowy zespół związany z pośrednikiem, a nie bezpośrednio ze szpitalem. Resort przekonuje, że nowe zasady mają ujawnić rzeczywiste koszty zatrudnienia i zwiększyć kontrolę nad wydawaniem pieniędzy z NFZ.
Za naruszanie części nowych obowiązków kierownikowi podmiotu leczniczego mogłaby grozić grzywna sięgająca 30 tys. zł. Umowy niespełniające nowych wymogów miałyby wygasnąć z końcem 2026 roku.
Jedna kolejka zamiast zeszytów i telefonów po znajomości
Pakiet obejmuje również zmiany dotyczące zapisów na leczenie. Ministerstwo zapowiada rozszerzenie elektronicznych harmonogramów, rozwój Centralnej e-Rejestracji oraz utworzenie Centralnej e-Kolejki na planowe zabiegi szpitalne.
Według rządowych planów Centralna e-Rejestracja ma do końca 2027 roku objąć 39 specjalizacji. Pacjent miałby w jednym miejscu sprawdzać wolne terminy, wybierać placówkę, zmieniać datę wizyty albo odwoływać nieaktualną rezerwację.
Resort chce również wprowadzić kary dla placówek tolerujących uprzywilejowany dostęp do leczenia. Sankcje za nierówne traktowanie pacjentów i ingerowanie w kolejność przyjęć mogłyby sięgać nawet miliona złotych.
To właśnie ten fragment reform może okazać się najbardziej odczuwalny dla mieszkańców Tomaszowa Mazowieckiego i powiatu tomaszowskiego. Pacjenta znacznie mniej interesuje bowiem konstrukcja kontraktu lekarza niż odpowiedź na proste pytanie: czy do poradni specjalistycznej dostanie się szybciej i czy umówiona wizyta rzeczywiście się odbędzie.
Lekarze ostrzegają przed polityką opartą na pojedynczych przypadkach
Propozycje rządu spotykają się z krytyką części środowiska lekarskiego. Naczelna Rada Lekarska przekonuje, że wyjątkowo wysokie wynagrodzenia dotyczą niewielkiego odsetka lekarzy i nie mogą służyć do obarczania całej grupy zawodowej odpowiedzialnością za problemy systemu.
Samorząd lekarski wskazuje, że przyczyną różnic płacowych są również nierówne wyceny procedur oraz konkurowanie placówek finansowanych ze środków publicznych o tych samych specjalistów. Lekarze deklarują gotowość do rozmów o bezpiecznych normach czasu pracy, ale oczekują rozwiązań opartych na pełnych danych, a nie na medialnych przykładach rekordowych zarobków.
I tu znajduje się najtrudniejszy punkt całej dyskusji. Ograniczenie pracy ponad siły może poprawić bezpieczeństwo pacjentów. Jeżeli jednak placówka ma zbyt mało personelu, samo wprowadzenie limitu nie stworzy nowych lekarzy, pielęgniarek ani ratowników. Może natomiast sprawić, że jeszcze trudniej będzie obsadzić dyżury w mniejszych szpitalach i poradniach.
Co posiedzenie oznacza dla Tomaszowa?
Dla lokalnych placówek ważne będą przede wszystkim zasady raportowania czasu pracy, jawność kontraktów oraz możliwość zatrudniania specjalistów pracujących równocześnie w kilku miejscach.
W miastach wielkości Tomaszowa dostęp do części świadczeń często zależy od pojedynczych lekarzy, którzy przyjmują także w Łodzi, Piotrkowie Trybunalskim lub innych ośrodkach. Ograniczenie wieloetatowości może uporządkować system i wyeliminować fikcyjne grafiki. Może jednak również ujawnić skalę braków kadrowych, dotychczas przykrywanych dodatkowymi dyżurami i kontraktami.
Dlatego ostateczna ocena reformy nie powinna sprowadzać się wyłącznie do odpowiedzi na pytanie, ile może zarabiać lekarz. Ważniejsze jest to, czy po zmianach na oddziale nadal będzie miał kto pracować, a pacjent z Tomaszowa nie zostanie wysłany z kolejnym skierowaniem do placówki oddalonej o kilkadziesiąt kilometrów.
Zespół działa od ponad 20 lat
Trójstronny Zespół ds. Ochrony Zdrowia działa od lutego 2005 roku. Tworzą go przedstawiciele rządu, związków zawodowych oraz organizacji pracodawców. W obradach mogą uczestniczyć również obserwatorzy reprezentujący samorządy zawodów medycznych, organizacje społeczne oraz jednostki samorządu terytorialnego.
Poprzednie posiedzenie odbyło się 16 lipca. Stronę rządową reprezentowała wówczas minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda, która przedstawiła pakiet przygotowywanych zmian.
Czwartkowe spotkanie nie uzdrowi systemu w ciągu jednego popołudnia. Może jednak pokazać, czy reforma będzie budowana przy stole negocjacyjnym, czy też partnerzy społeczni ponownie rozejdą się z przekonaniem, że dialog był jedynie dekoracją. W ochronie zdrowia dekoracje nie leczą. Liczą się personel, pieniądze, czas i zaufanie — cztery dobra, których w polskim systemie od lat dramatycznie brakuje.
Napisz komentarz
Komentarze