Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
poniedziałek, 16 marca 2026 14:46
Reklama

Polskie czołgi w rękach Niemców a Tomaszów i Spała

W niemieckie ręce po klęsce Wojska Polskiego we Wrześniu 1939 roku dostało się wiele sprzętu polskiej produkcji, m. in. czołgi 7TP. Tomaszów wraz z pobliską Spałą odegrały wtedy dla okupanta dość istotną rolę.

Armia niemiecka rozkaz dotyczący zabezpieczenia i dalszej ewakuacji wozów bojowych z Polski otrzymała jeszcze w trakcie swych działań zbrojnych. Dokumenty sporządzone w październiku 1939 roku podają, iż przejęła ona 111 lub 137 pojazdów, nie rozróżniają jednak ich poszczególnych typów. Można jednak przypuszczać, iż w dużej mierze były to czołgi 7TP, uszkodzone w czasie walk, bądź porzucone przez swoje załogi np. z powodu braku paliwa etc.

Początkowo gromadzono je w składach polowych, które lokalizowano najczęściej niedaleko stacji kolejowych. Dysponując niskopodwoziowymi przyczepami oraz samochodami przeznaczonymi do transportu czołgów (przykładowo Faun L 900) Niemcy nie mieli większych problemów z ewakuacją polskich wozów z pól walki.

Jeszcze w trakcie wrześniowych walk kilka 7TP wcielono do oddziałów niemieckich. Używano ich oczywiście w walkach przeciwko Wojsku Polskiemu.

Po zakończeniu walk, centralnym ośrodkiem naprawy czołgów 7TP oraz ciągników C7P stał się Tomaszów. Nie do końca wiadomo jaki był jego charakter, ponieważ nazwa zakładów brzmiała Beute Panzerwerkstatt Litzmannstadt, sugeruje więc ona, iż jednostka remontowa mieściła się w Łodzi (niem. Liztmannstadt). Prawdopodobne jest jednak, iż w Łodzi znajdowały się biura a w Tomaszowie warsztaty naprawcze. Kierowano tam wszystkie pojazdy z pobojowisk oraz podzespoły i części z PZInż w Warszawie i Czechowicach.

Niemiecki system wykorzystywania zdobyczy wojennych (przede wszystkim uzbrojenia i wozów bojowych) był niezwykle logiczny. W pierwszym okresie II wojny światowej np. wozy pancerne przekazywano do oddziałów, które stacjonowały w kraju ich produkcji lub użytkowania (było to związane z koniecznością pozyskania części zapasowych, ich użycia w trakcie ewentualnych remontów sprzętu oraz pozyskania do tego celów pracowników wcześniej zaangażowanych przy produkcji). Z tych prostych przyczyn 7TP były remontowane na terenie Polski (Generalne Gubernatorstwo), a nie w Rzeszy. W służbie niemieckiej polskie czołgi otrzymały nowe oznaczenie: PzKpfw 7TP (p).

W końcówce roku 1939 kilka sztuk niemieckich już 7TP wysłano do Spały. Miały one służyć jako osłona kwatery generała von Blaskowitza, gdyż w okolicach walczył oddział majora Henryka Dobrzańskiego (pierwszego partyzanta II wojny światowej). Jego obecność w pobliskich lasach wzniecała silny niepokój w niemieckim dowództwie.

Ze Spałą związany jest jeszcze jeden ciekawy epilog dotyczący czołgów 7TP. Wczesną wiosną 1940 roku rozpoczęto tu formowanie dość tajemniczej jednostki: 203. Batalionu Pancernego. Być może to właśnie w tym oddziale miały być grupowane polskie pojazdy pancerne. Jednak już latem zaniechano dalszego formowania tej jednostki. Wiązało się to z wysłaniem wyszkolonych już żołnierzy do Francji, celem przejęcia zdobycznych pojazdów francuskich i brytyjskich, które były często lepszej jakości niż polskie, ale przede wszystkim sprawne i z dużym zapasem części zamiennych. W związku z czym wyeksploatowane i nie dysponujące zbyt dużą ilością części 7TP na chwilę wypadły z orbity zainteresowań dowództwa wojsk pancernych.

W późniejszych latach wojny czołgi polskie znajdowały zastosowanie w jednostkach policyjnych (np. w 17. Pułku Policyjnym SS) bądź służyły (do 1943 roku, kiedy to z przyczyn technicznych bądź w walkach utracono wszystkie maszyny) do ochrony tyłów na froncie wschodnim

Jak widać pomimo zakończenia działań zbrojnych we wrześniu 1939 roku Tomaszów nadal był ważnym punktem dla Niemców, przynajmniej dla ich wojsk pancernych


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Maniek 19.10.2024 00:00
Niestety - artykuł jest oparty o same domniemania i przypuszczenia (w 95% fałszywe), oparte przede wszystkim na tekstach innego specjalisty o takich domniemań, a mianowicie Janusza Magnuskiego. Proponuję sięgnąć do rzetelnych opracowań (np. Wernera Regenberga) bo na powielanie powyższej fantastyki nienaukowej szkoda czasu.

turysta 01.07.2013 10:56
Poszukuję informacji ( prócz ogólnie dostępnych) oraz dokumentów ( kserokopie i skany mile widziane) na temat cerkwi prawosławnej zburzonej w połowie lat 20-tych XX wieku na terenie Tomaszowa Maz. Jest to związane z projektem wystawy . Adres kontaktowy [email protected]

yeti 01.07.2013 09:38
No już gdzie to było. Postawić makiete czołgu tablice że Polacy musieli naprawiać i była dywersja i jest nowy punkt turystyczny. No ruchy może będą ze dwa miejsca pracy. Tylko kto nad tym popracuje.

Opinie

Reklama

Dziś w kraju i na świecie – najważniejsze wydarzenia 16 marca

16 marca w Polsce i na świecie przynosi serię ważnych wydarzeń politycznych, gospodarczych i międzynarodowych. W centrum uwagi są program SAFE, posiedzenie ministrów spraw zagranicznych UE, wojna Izraela i USA z Iranem oraz sprawa Sądu Najwyższego przed TSUE.Data dodania artykułu: 16.03.2026 07:35
Dziś w kraju i na świecie – najważniejsze wydarzenia 16 marca

Dziś w kraju i na świecie – niedziela, 15 marca. Kalendarium wydarzeń, historia, polityka i muzyka

15 marca to 74. dzień roku. Słońce wzeszło o godz. 5.53, a zajdzie o 17.37. Imieniny obchodzą dziś m.in. Klemens, Ludwika, Krzysztof, Zachariasz i Luiza. Sprawdzamy najważniejsze wydarzenia historyczne, polityczne i kulturalne, które przypadają na ten dzień.Data dodania artykułu: 15.03.2026 09:04
Dziś w kraju i na świecie – niedziela, 15 marca

14 marca 2026 – kalendarium wydarzeń w Polsce i na świecie

14 marca to 73. dzień roku. Sprawdź najważniejsze wydarzenia historyczne, kalendarium muzyczne oraz aktualne wiadomości z Polski i ze świata.Data dodania artykułu: 14.03.2026 08:17
14 marca 2026 – kalendarium wydarzeń w Polsce i na świecie

Nawet 20 lat więzienia. Sejm chce zaostrzyć kary za seksualne nadużycie zależności

Sejm rozpoczął prace nad projektem zmian w Kodeksie karnym, który zakłada znaczące podniesienie kar za seksualne nadużycie zależności. Nowelizacja przygotowana przez posłów PiS przewiduje nawet do 20 lat więzienia dla sprawców wykorzystujących swoją pozycję wobec podwładnych, uczniów, pacjentów czy osób pozostających w trudnej sytuacji życiowej.Data dodania artykułu: 13.03.2026 17:31
Nawet 20 lat więzienia. Sejm chce zaostrzyć kary za seksualne nadużycie zależności

NFZ ukarał szpital w Łodzi. Ponad 200 tys. zł kary za naruszenie praw pacjentki

Narodowy Fundusz Zdrowia nałożył ponad 200 tys. zł kary na Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Kontrola wykazała naruszenie praw pacjentki w ciąży z poważną wadą płodu, m.in. w zakresie dostępu do informacji i sposobu prowadzenia leczenia. Sprawa wywołała szeroką dyskusję o standardach opieki nad pacjentkami w łódzkich szpitalach.Data dodania artykułu: 13.03.2026 16:23
NFZ ukarał szpital w Łodzi. Ponad 200 tys. zł kary za naruszenie praw pacjentki

Czy Kościół będzie bliżej ludzi? Kard. Konrad Krajewski nowym metropolitą łódzkim

Decyzja papieża o powołaniu kard. Konrada Krajewskiego na metropolitę łódzkiego może okazać się ważnym momentem dla Kościoła w Polsce, ale także dla wiernych z regionu łódzkiego. Wielu z nich zastanawia się dziś, czy Kościół w Polsce będzie bardziej skupiony na sporach publicznych i polityce, czy raczej na codziennych problemach ludzi.Data dodania artykułu: 13.03.2026 15:15
Czy Kościół będzie bliżej ludzi? Kard. Konrad Krajewski nowym metropolitą łódzkim

Sondaż Opinia24: liderem Koalicja Obywatelska, spadek poparcia dla Konfederacji

Gdyby wybory parlamentarne w Polsce odbyły się w najbliższych dniach, wygrałaby je Koalicja Obywatelska z poparciem 34,5 proc. – wynika z najnowszego sondażu Opinia24 dla „Faktów” TVN i TVN24. Oznacza to wzrost poparcia o 0,3 punktu procentowego w porównaniu z badaniem z 5 marca.Data dodania artykułu: 13.03.2026 09:10
Sondaż Opinia24: liderem Koalicja Obywatelska, spadek poparcia dla Konfederacji

13 marca – kalendarium dnia. Polityka w Polsce, wojna Izrael–Iran, wydarzenia na świecie

Najważniejsze wydarzenia dnia w Polsce i na świecie. Dziś nadzwyczajne posiedzenie rządu po decyzji prezydenta w sprawie programu SAFE, Sejm wybierze sędziów Trybunału Konstytucyjnego, a na świecie trwa konflikt Izrael–Iran. W Paryżu spotkają się Emmanuel Macron i Wołodymyr Zełenski.Data dodania artykułu: 13.03.2026 08:46
13 marca – kalendarium dnia. Polityka w Polsce, wojna Izrael–Iran, wydarzenia na świecie
Reklama
Otwarcie letniego sezonu jeździeckiego 2026 w Bogusławicach

Otwarcie letniego sezonu jeździeckiego 2026 w Bogusławicach

W dniach 10–12 kwietnia 2026 roku w Stadzie Ogierów w Bogusławicach odbędzie się otwarcie letniego sezonu jeździeckiego 2026. Wydarzeniu towarzyszyć będą zawody ogólnopolskie, regionalne oraz towarzyskie w skokach przez przeszkody, które co roku przyciągają do Bogusławic zawodników oraz miłośników jeździectwa z całej Polski.To jedna z pierwszych dużych imprez jeździeckich sezonu w tej części kraju, dlatego na starcie spodziewani są zarówno doświadczeni zawodnicy, jak i młodzi jeźdźcy rozpoczynający rywalizację w nowym sezonie.Tradycja i sportowa rywalizacjaStado Ogierów w Bogusławicach od lat jest ważnym miejscem na mapie polskiego jeździectwa. Organizowane tu zawody w skokach przez przeszkody cieszą się dużym zainteresowaniem zarówno zawodników, jak i publiczności. Rywalizacja odbywa się na profesjonalnie przygotowanym parkurze, a uczestnicy startują w różnych konkursach – od klas dla początkujących po bardziej wymagające przejazdy dla doświadczonych jeźdźców.Zawody ogólnopolskie pozwalają zdobywać cenne punkty rankingowe, natomiast konkursy regionalne i towarzyskie są okazją do sprawdzenia formy koni i zawodników przed kolejnymi startami w sezonie.Atrakcje dla kibiców i całych rodzinOrganizatorzy zadbali nie tylko o sportowe emocje, ale również o bogatą ofertę dla odwiedzających. Przez cały czas trwania zawodów działać będzie duży bar gastronomiczny, w którym serwowane będą m.in.:domowe posiłkipizza i zapiekankiprzekąski i napojedesery lodoweDodatkowo dostępna będzie strefa Grill Bar z potrawami z grilla oraz Food Truck, w którym będzie można spróbować m.in. lodów świderków, waty cukrowej, popcornu i gofrów.Niedzielna strefa rekreacyjna dla dzieciSzczególnie atrakcyjnie zapowiada się niedziela, kiedy na terenie obiektu powstanie nowa strefa rekreacyjna dla dzieci. Najmłodsi będą mogli skorzystać z wielu atrakcji, w tym:placu zabawdmuchanego zamku i zjeżdżalnidmuchanego toru przeszkódprofesjonalnego pola do minigolfaanimacji i oprowadzania na kucykuZaplanowano także trening hobby horse, przejażdżki bryczką, zwiedzanie obiektu z przewodnikiem, a także mini zoo z karmieniem kucyków oraz spotkanie z alpakami.Zaproszenie dla zawodników i kibicówOrganizatorzy zapraszają zawodników do zgłaszania udziału w konkursach, a wszystkich miłośników koni i aktywnego wypoczynku – do odwiedzenia Bogusławic. Trzy dni zawodów to nie tylko sportowa rywalizacja na wysokim poziomie, ale także okazja do spędzenia czasu na świeżym powietrzu w rodzinnej atmosferze.Otwarcie sezonu w Bogusławicach tradycyjnie zapowiada początek intensywnego roku dla polskiego jeździectwa i jest świetną okazją, by z bliska zobaczyć emocjonujące skoki przez przeszkody oraz piękno sportowej rywalizacji koni i jeźdźców.Data rozpoczęcia wydarzenia: 10.04.2026

Polecane

Zaginął Marcin Ostrowski. Policja i rodzina proszą o pomoc w odnalezieniu 45-letniego TomaszowianinaLechia Tomaszów Mazowiecki w finale Mistrzostw Polski Juniorów. Wielkie emocje w haliNowoczesna świetlica w Bukowie coraz bliżej. Gmina wybrała wykonawcę inwestycjiMłodzi panczeniści z Tomaszowa Mazowieckiego podbijają Holandię. Wielki sukces na Viking Race13 ton żywności dla potrzebujących. Fundacja Arka Nadziei pomaga przed WielkanocąPolsko-czeskie treningi młodzieży w Spale. Siatkówka plażowa łączy młode talentyUczniowie ZSP nr 1 w Tomaszowie Mazowieckim na Drone World Expo. Drony i AI zmieniają przyszłość pola walkiDziś w kraju i na świecie – najważniejsze wydarzenia 16 marcaPLS 1. Liga: Lechia Tomaszów Mazowiecki pokonała MCKiS Jaworzno 3:0„Egzekutor nie zna sentymentów”. Gdy fiskus rujnował podatników w II RzeczypospolitejDominacja w mistrzostwach Polski. Semirunnij i Braun ze złotem w Tomaszowie MazowieckimVAR i niewiele emocji. Arka – Widzew 0:0 w meczu drużyn z dołu tabeli
Reklama
Tomaszowskie TBS Spółka z o.o. poszukuje osoby na stanowisko DOZORCY.

Tomaszowskie TBS Spółka z o.o. poszukuje osoby na stanowisko DOZORCY.

1. Podstawowym obowiązkiem dozorcy jest dbałość o powierzone jego pieczy budynki i ich wyposażenie w urządzenia techniczne.2. Niezwłoczne zawiadamianie zarządcy nieruchomości i właściwych służb technicznych o dostrzeżonych uszkodzeniach lub wadliwym działaniu instalacji i urządzeń technicznych.3. Podejmowanie doraźnych działań w zakresie ochrony mieszkańców przed niebezpiecznymi skutkami uszkodzeń lub wadliwego działania urządzeń wspólnego użytku.4. Niezwłoczne usuwanie skutków opadów śniegu i gołoledzi w okresie zimowym.5. Sprzątanie, konserwacja i właściwe utrzymywanie przydzielonych terenów zielonych w okresie letnim.6. Udział w organizowanych akcjach sanitarno-porządkowych, odśnieżania, odgruzowywania itp.7. Dbałość o należyty stan wyposażenia nieruchomości, sprzętu ppoż. oraz pojemników do gromadzenia nieczystości, zawiadamianie zarządcy nieruchomości o konieczności ich wymiany.8. Niezwłoczne zawiadamianie zarządcy nieruchomości o konieczności wywozu nieczystości.9. Czuwanie nad sprawnym działaniem wszystkich punktów świetlnych w budynkach mieszkalnych i gospodarczych.10. Zgłaszanie do administratora faktów o samowolnym zajmowaniu lokali.11. Zawiadamianie zarządcy nieruchomości o rażących przypadkach naruszania przez mieszkańców regulaminu porządku domowego.12. Wywieszanie flag z okazji świąt i uroczystości oraz utrzymywanie ich w czystości.13. Rozklejanie ogłoszeń, dostarczanie lokatorom korespondencji dot. zmian wysokości czynszu, upomnień itp.14. Wystawianie pojemników na odpady komunalne, selektywne i biodegradowalne zgodnie z harmonogramem wywozów przedstawionych przez firmę zajmującą się wywozem odpadów; wstawianie opróżnionych pojemników w wyznaczone miejsce.15. Sprzątanie pozostałości odpadów w miejscu składowania pojemników.16. Dbałość o należyty stan sprzętu i narzędzi przeznaczonych do utrzymywania porządku i czystości posesji.17. Wykonywanie innych czynności nieobjętych niniejszym zakresem obowiązków, a wynikających z umowy o pracę, obowiązujących przepisów oraz poleceń administratora. 
Reklama
Reklama
Reklama

Wasze komentarze

Autor komentarza: Walec drogowyTreść komentarza: W w każdej rodzinie są po trzy (albo więcej) samochody. Dobrobyt. Każdy chce jeździć po dobrych drogach. A gdzie one mają być??? Na księżycu? "Jeszcze się taki nie urodził, co by wszystkim dogodził." :-)Źródło komentarza: Plan budowy S12 w Sejmie; nie ma zgody co do obejścia Tomaszowa MazowieckiegoAutor komentarza: TomMazTreść komentarza: A teraz pan minister dwa zdania o trasie z Łodzi do Tomaszowa i obwodnicy Tomaszowa napisze!i jedno zdanie o tym że nawet za komuny było po łącznie autobusowe z miasta tomasOw do Łodzi a dzisiaj w świecie technologii gonjie ma!!!Źródło komentarza: Do końca przyszłego roku w Tomaszowie Maz. ma powstać tunel drogowy pod toramiAutor komentarza: TomMazTreść komentarza: Ale ten problem chyba nie dotyczy tomaszowskiego szpitala ,który jest zarządzany przez takich wielkich fachowców!Źródło komentarza: Eksperci: system ochrony zdrowia w Polsce potrzebuje zmian.Autor komentarza: AjdejanoTreść komentarza: Szanowny Kolego. Ty jesteś taki typowy cwaniaczek za dychę w miękkich bamboszkach z pomponikiem, w ładnym szlafroczku i ze szlafmycą na główce, który to pluszak siedzi na tej kanapie i tak marudzi i marudzi aby zawsze było dobrze, pięknie i , ku#wa, O.K. Bo przecież mamy, ku#wa, dwóch posłów, którzy powinni dbać o nasz grajdoł. Co do p. Klimczaka - zgadzam się, bo widzę, że ten chłopak spod Rawy dobrze działa dla naszego grajdołu. Natomiast ten drugi poseł, czyli totalna katastrofa dla jego elektoratu, to równocześnie wielka porażka dla Tomaszowa. To zwykły samorządowy i parlamentarny gnój!!! Ale Ty, taki typowy pantoflarz zrównujesz tego, lokalnego cwaniaczka z Panem Posłem Klimczakiem?! Prośba: pierdyknij pecyną w najbliższą ścianę, to może trochę się ogarniesz. I nie prezentuj nam tutaj takiego memłania bez jaj!!!Źródło komentarza: Plan budowy S12 w Sejmie; nie ma zgody co do obejścia Tomaszowa MazowieckiegoAutor komentarza: CzłowiekTreść komentarza: Świetnie że rządzi ten " ryży Donek" -jak go złośliwie nazywasz. Powinni go sklonować i wtedy byłaby może szansa że naprawiłby to wszystko co spi......ły wstrętne Pisiory. Masz psychozę udzieloną, Ajdejano. Jak cała prawica.Źródło komentarza: BCU w Tomaszowie Mazowieckim. Jak stracić miliony i udawać, że nic się nie stałoAutor komentarza: AnimatorTreść komentarza: Chyba niewiele?Źródło komentarza: Dofinansowanie na wymianę kopciuchów
Reklama
Reklama

Napisz do nas

Zachęcamy do kontaktu z nami za pomocą formularza. Możecie dołączyć zdjęcia i inne załączniki. Podajcie swojego maila ułatwi to nam kontakt z Wami
Reklama
Reklama
Reklama