Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
piątek, 1 maja 2026 02:15
Z OSTATNIEJ CHWILI:
Reklama

Polskie czołgi w rękach Niemców a Tomaszów i Spała

W niemieckie ręce po klęsce Wojska Polskiego we Wrześniu 1939 roku dostało się wiele sprzętu polskiej produkcji, m. in. czołgi 7TP. Tomaszów wraz z pobliską Spałą odegrały wtedy dla okupanta dość istotną rolę.

Armia niemiecka rozkaz dotyczący zabezpieczenia i dalszej ewakuacji wozów bojowych z Polski otrzymała jeszcze w trakcie swych działań zbrojnych. Dokumenty sporządzone w październiku 1939 roku podają, iż przejęła ona 111 lub 137 pojazdów, nie rozróżniają jednak ich poszczególnych typów. Można jednak przypuszczać, iż w dużej mierze były to czołgi 7TP, uszkodzone w czasie walk, bądź porzucone przez swoje załogi np. z powodu braku paliwa etc.

Początkowo gromadzono je w składach polowych, które lokalizowano najczęściej niedaleko stacji kolejowych. Dysponując niskopodwoziowymi przyczepami oraz samochodami przeznaczonymi do transportu czołgów (przykładowo Faun L 900) Niemcy nie mieli większych problemów z ewakuacją polskich wozów z pól walki.

Jeszcze w trakcie wrześniowych walk kilka 7TP wcielono do oddziałów niemieckich. Używano ich oczywiście w walkach przeciwko Wojsku Polskiemu.

Po zakończeniu walk, centralnym ośrodkiem naprawy czołgów 7TP oraz ciągników C7P stał się Tomaszów. Nie do końca wiadomo jaki był jego charakter, ponieważ nazwa zakładów brzmiała Beute Panzerwerkstatt Litzmannstadt, sugeruje więc ona, iż jednostka remontowa mieściła się w Łodzi (niem. Liztmannstadt). Prawdopodobne jest jednak, iż w Łodzi znajdowały się biura a w Tomaszowie warsztaty naprawcze. Kierowano tam wszystkie pojazdy z pobojowisk oraz podzespoły i części z PZInż w Warszawie i Czechowicach.

Niemiecki system wykorzystywania zdobyczy wojennych (przede wszystkim uzbrojenia i wozów bojowych) był niezwykle logiczny. W pierwszym okresie II wojny światowej np. wozy pancerne przekazywano do oddziałów, które stacjonowały w kraju ich produkcji lub użytkowania (było to związane z koniecznością pozyskania części zapasowych, ich użycia w trakcie ewentualnych remontów sprzętu oraz pozyskania do tego celów pracowników wcześniej zaangażowanych przy produkcji). Z tych prostych przyczyn 7TP były remontowane na terenie Polski (Generalne Gubernatorstwo), a nie w Rzeszy. W służbie niemieckiej polskie czołgi otrzymały nowe oznaczenie: PzKpfw 7TP (p).

W końcówce roku 1939 kilka sztuk niemieckich już 7TP wysłano do Spały. Miały one służyć jako osłona kwatery generała von Blaskowitza, gdyż w okolicach walczył oddział majora Henryka Dobrzańskiego (pierwszego partyzanta II wojny światowej). Jego obecność w pobliskich lasach wzniecała silny niepokój w niemieckim dowództwie.

Ze Spałą związany jest jeszcze jeden ciekawy epilog dotyczący czołgów 7TP. Wczesną wiosną 1940 roku rozpoczęto tu formowanie dość tajemniczej jednostki: 203. Batalionu Pancernego. Być może to właśnie w tym oddziale miały być grupowane polskie pojazdy pancerne. Jednak już latem zaniechano dalszego formowania tej jednostki. Wiązało się to z wysłaniem wyszkolonych już żołnierzy do Francji, celem przejęcia zdobycznych pojazdów francuskich i brytyjskich, które były często lepszej jakości niż polskie, ale przede wszystkim sprawne i z dużym zapasem części zamiennych. W związku z czym wyeksploatowane i nie dysponujące zbyt dużą ilością części 7TP na chwilę wypadły z orbity zainteresowań dowództwa wojsk pancernych.

W późniejszych latach wojny czołgi polskie znajdowały zastosowanie w jednostkach policyjnych (np. w 17. Pułku Policyjnym SS) bądź służyły (do 1943 roku, kiedy to z przyczyn technicznych bądź w walkach utracono wszystkie maszyny) do ochrony tyłów na froncie wschodnim

Jak widać pomimo zakończenia działań zbrojnych we wrześniu 1939 roku Tomaszów nadal był ważnym punktem dla Niemców, przynajmniej dla ich wojsk pancernych


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Maniek 19.10.2024 00:00
Niestety - artykuł jest oparty o same domniemania i przypuszczenia (w 95% fałszywe), oparte przede wszystkim na tekstach innego specjalisty o takich domniemań, a mianowicie Janusza Magnuskiego. Proponuję sięgnąć do rzetelnych opracowań (np. Wernera Regenberga) bo na powielanie powyższej fantastyki nienaukowej szkoda czasu.

turysta 01.07.2013 10:56
Poszukuję informacji ( prócz ogólnie dostępnych) oraz dokumentów ( kserokopie i skany mile widziane) na temat cerkwi prawosławnej zburzonej w połowie lat 20-tych XX wieku na terenie Tomaszowa Maz. Jest to związane z projektem wystawy . Adres kontaktowy [email protected]

yeti 01.07.2013 09:38
No już gdzie to było. Postawić makiete czołgu tablice że Polacy musieli naprawiać i była dywersja i jest nowy punkt turystyczny. No ruchy może będą ze dwa miejsca pracy. Tylko kto nad tym popracuje.

Opinie

Reklama

Środa, 29 kwietnia. Dzień, w którym historia patrzy w lustro współczesności

Są dni, które układają się jak szybki serwis informacyjny – migawki, fakty, nazwiska. I są takie, które wymagają zatrzymania. Bo za każdym nagłówkiem kryje się proces, który trwa latami.Data dodania artykułu: 29.04.2026 08:52
Środa, 29 kwietnia. Dzień, w którym historia patrzy w lustro współczesności

MS: Wolność słowa pod ochroną. Rząd przyjął przepisy uderzające w pozwy SLAPP (komunikat)

Rząd przyjął projekt ustawy, który ma chronić dziennikarzy, aktywistów i organizacje społeczne przed pozwami SLAPP. Szybsze oddalanie bezzasadnych spraw, kaucje i wysokie kary mają ograniczyć używanie sądów do uciszania debaty publicznej.Data dodania artykułu: 28.04.2026 21:19
MS: Wolność słowa pod ochroną. Rząd przyjął przepisy uderzające w pozwy SLAPP (komunikat)

Poniedziałek, 27 kwietnia – dzień zapisany między światłem a pamięcią

27 kwietnia przypomina, jak w jednym dniu splatają się wielkie nazwiska, przełomowe decyzje i najciemniejsze karty historii. Od Jagiellonów i Komedy po Auschwitz oraz współczesną dyplomację — to data, którą warto czytać jak kronikę Polski i Europy.Data dodania artykułu: 27.04.2026 07:25
Poniedziałek, 27 kwietnia – dzień zapisany między światłem a pamięcią

Medioznawczyni: zbiórka Łatwoganga może stać się „WOŚP-em” młodego pokolenia

Zbiórka Łatwoganga i Cancer Fighters może stać się „WOŚP-em” młodego pokolenia - oceniła w rozmowie z PAP prof. Monika Kaczmarek-Śliwińska, medioznawczyni z UW. 97 proc. komentarzy w Internecie dotyczących akcji ma charakter wspierający, a około 3 proc. krytyczny lub neutralny - wynika z raportu Res Futury.Data dodania artykułu: 26.04.2026 18:31
Medioznawczyni: zbiórka Łatwoganga może stać się „WOŚP-em” młodego pokolenia

Politolog: zdarzenie w Waszyngtonie bardziej pomoże Trumpowi niż mu zaszkodzi

Zdarzenie, do którego doszło na gali w Waszyngtonie bardziej pomoże Donaldowi Trumpowi niż mu zaszkodzi - ocenił w rozmowie z PAP politolog z Uniwersytetu Łódzkiego dr Jacek Reginia-Zacharski. Zwrócił uwagę, że do tej pory narracja administracji Trumpa w tej sprawie jest wyważona.Data dodania artykułu: 26.04.2026 18:15
Politolog: zdarzenie w Waszyngtonie bardziej pomoże Trumpowi niż mu zaszkodzi

Kryptowaluty bez kontroli? Ekspert bije na alarm: „ten rynek trzeba natychmiast ucywilizować”

To miał być rynek przyszłości – wolny, zdecentralizowany, odporny na błędy systemów bankowych. Tymczasem coraz częściej przypomina Dziki Zachód, gdzie szybciej niż technologia rozwija się ryzyko.Data dodania artykułu: 26.04.2026 18:08
Kryptowaluty bez kontroli? Ekspert bije na alarm: „ten rynek trzeba natychmiast ucywilizować”

Sejm zajmie się wnioskami o wotum nieufności wobec szefowych resortów klimatu oraz zdrowia

W najbliższy czwartek Sejm ma się zająć wnioskami o wotum nieufności wobec minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski oraz wobec minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy. Ich odwołania domaga się m.in. PiS. Szefowych MKiŚ i MZ broni premier Donald Tusk.Data dodania artykułu: 26.04.2026 17:46
Sejm zajmie się wnioskami o wotum nieufności wobec szefowych resortów klimatu oraz zdrowia

Czarnobyl. Katastrofa, która obiegła Ziemię – 40 lat od wybuchu

Była noc z 25 na 26 kwietnia 1986 roku. Cicha, spokojna, jak tysiące innych w radzieckiej rzeczywistości, gdzie system miał być nieomylny, a technologia – niezawodna. Kilka minut po pierwszej w nocy w elektrowni jądrowej w Czarnobylu wydarzyło się jednak coś, co rozbiło tę iluzję w pył. Dosłownie.Data dodania artykułu: 26.04.2026 17:39
Czarnobyl. Katastrofa, która obiegła Ziemię – 40 lat od wybuchu
Reklama

Polecane

Love Polish Jazz Festival z jubileuszową edycją w Tomaszowie Mazowieckim25 Brygada Kawalerii Powietrznej szkoli się w Drawsku. Dynamiczne ćwiczenia na poligonieBiało-czerwony dzień w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 2Pijany za kierownicą. Czy radnemu wolno więcej?Niepoważny poseł, niepoważne pomysły, żenująca dyskusjaRodzina w centrum miasta. Tomaszów stawia na najmłodszych i ich rodzicówJodłowskiego uratował PiS... na jak długo?Międzynarodowy Dzień Jazzu 2026. Muzyka wolności, dialogu i emocjiMiędzynarodowe skoki w Bogusławicach. Na przełomie kwietnia i maja wrócą prestiżowe zawodyMajówka pod opieką medyków. Gdzie szukać pomocy i o czym warto pamiętać?Filmowa majówka w Heliosie. Moda, muzyka, groza, familijne emocje i Liga Mistrzów na wielkim ekranieNielegalny wywóz ścieków – cicha szara strefa, o której nikt nie mówi
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Wasze komentarze

Autor komentarza: xxxTreść komentarza: To konkretna sprawa kwalifikuje się do objęcia nadzorem ze strony prokuratora krajowego. Pytań jest kilka, o co wnioskował prokurator, czym kierował się sąd ferując taki wyrok i czy wreszcie będzie to precedens na który będzie można się powołać w tego typu sytuacjach tzw lex karwatŹródło komentarza: Pijany za kierownicą. Czy radnemu wolno więcej?Autor komentarza: CzłowiekTreść komentarza: Owszem, odprawę pewnie dostanie pokaźną ALE UZDROWIĆ SZPITALA I TAK BY MU SIĘ NIE UDAŁO NAWET GDYBY PRACOWAŁ KILKA LAT. Po tych bezczelnych cwaniakach od Macierewicza został wyjątkowy syf. W jeden rok rozp.....li to co zbudował poprzednik. Gnidy.Źródło komentarza: Szpital szuka nowego prezesa. Konkurs w TCZ ma być otwarty i transparentnyAutor komentarza: MariaTreść komentarza: Parasolki, parasolki jest taka piosenka Marii Koterbskiej. Tu nawet kropla nie przeleci... A tak serio to te co chronią, nie tylko przed deszczem są ostatnio w modzie.Źródło komentarza: Pijany za kierownicą. Czy radnemu wolno więcej?Autor komentarza: AjdejanoTreść komentarza: Szanowny Panie Mariuszu. Zaczyna mnie Pan wku#wiać tą sztuczną inteligencją, która pozwala Panu pokazywać takie debilowate gęby też takich debilowatych posłów. Ile razy, po otwarciu tego portalu, można oglądać takich debili.Źródło komentarza: Niepoważny poseł, niepoważne pomysły, żenująca dyskusjaAutor komentarza: AjdejanoTreść komentarza: Szanowna Redakcjo (czyli Panie Mariuszu). Wy, zawsze zachowujecie się, jak małe dzieci w piaskownicy. Inaczej mówiąc (pisząc): czy Wy naprawdę jeszcze wierzycie w tę jakąś-tam sprawiedliwość, w jakąś-tam demokrację ?! Przecież ten Leon K. (np. jakiś ***t), to jest zwykła społeczna i polityczna dziwka, czyli inaczej pisząc .... kur&a. I co na to miała począć policja i prokuratura??? A wielkie jajco!!! Policja, to inaczej Kierwiński (ten z pogłosem), prokuratura, to inaczej Żurek, który najbardziej smakuje ryżemu szwabowi donkowi. I to jest, ku#wa, koniec zabawy w tak zwaną demokrację i niezależne sądy.Źródło komentarza: Pijany za kierownicą. Czy radnemu wolno więcej?Autor komentarza: Obywatel TomaszowaTreść komentarza: Taki młody a taki arogancki,pojawił się na kilka miesięc nie uzdrowił szpitala za to dostanie gruba odprawę!!!to jest skandalŹródło komentarza: Szpital szuka nowego prezesa. Konkurs w TCZ ma być otwarty i transparentny
Reklama
Łóżko rehabilitacyjne  Elbur PB 340

Łóżko rehabilitacyjne Elbur PB 340

Cena: Do negocjacjiZ pełną ofertą możecie zapoznać się odwiedzając nasz punkt zaopatrzenia medycznegoTomaszów Mazowiecki ul. Słowackiego 4Oferujemy atrakcyjne rabaty dla stałych klientów oraz montaż gratisNa zdjęciu: Łóżko PB 340 w rozmiarze 120×200 cm w kolorze buk z płytą osłaniającą napęd łóżka. Akcesoria: stolik Rubens 9 w kolorze buk.Wyjątkowa propozycja wśród łóżek, zaprojektowana z myślą o komforcie i bezpieczeństwie użytkowników o zwiększonej masie ciała. Wzmocniona konstrukcja, szersze leże oraz dostosowane do dużych obciążeń napędy, pozwalają na korzystanie z tego łóżka przez użytkowników o maksymalnej wadze do 215 kg. Z uwagi na ponadprzeciętne parametry techniczne, łóżko PB 340 przeznaczone jest szczególnie dla pacjentów bariatrycznych.DETALE PRODUKTU:1. Szerokość leża 100 i 120 cm4. Wytrzymałe, higieniczne leże2. Dopuszczalne obciążenie 250kg5. Pilot z blokadą poszczególnych funkcji3. Nowoczesny napęd podnoszenia łóżka6. Osłona frontu (opcja)OPCJE:osłona frontu • zmiana długości i szerokości leżaPODSTAWOWE DANE TECHNICZNEBezpieczne obciążenie robocze250 kgMaksymalna waga użytkownika215 kgRegulacja wysokości leża:od 30 do 80 cmRegulacja segmentu oparcia pleców:0 ÷ 70°Regulacja segmentu oparcia podudzi:0 ÷ 20°Wymiary zewnętrzne długość × szerokość:218 × 112 (132) cmPrześwit pod łóżkiem:ok. 16 cmCiężar całkowity:109,8 (123,5) kgKółka jezdne:100 mm z hamulcem
Reklama

Napisz do nas

Zachęcamy do kontaktu z nami za pomocą formularza. Możecie dołączyć zdjęcia i inne załączniki. Podajcie swojego maila ułatwi to nam kontakt z Wami
Reklama
Reklama
Reklama