Raport z kontroli wyrobów włókienniczych

Najstarsze ubrania tworzono ze skóry, futer, liści oraz trawy i miały przede wszystkim zapewnić ochronę przed zimnem. Dziś nie tylko lista dostępnych materiałów się wydłużyła, ale wzrosły też wymagania stawiane przez konsumentów — a przede wszystkim przez prawo. Produkty włókiennicze muszą być więc bezpieczne i prawidłowo oznakowane.

Jak wynika z najnowszego raportu UOKiK, w kontrolach przeprowadzonych przez Inspekcję Handlową nieprawidłowości stwierdzono w 1455 (34,8 proc.) z 4187 partii produktów: ubrań dla dorosłych i dzieci, bielizny, wyrobów metrażowych, pończoszniczych oraz apaszek i szali. Najwięcej zastrzeżeń dotyczyło oznakowania — aż 1359 z 4024 skontrolowanych partii.

Bezpieczeństwo

Kontrola dotyczyła obecności w produktach włókienniczych związków chemicznych dopuszczonych przez prawo (w określonych ilościach), takich jak aminy aromatyczne i formaldehyd, oraz substancji zakazanych: niklu, kadmu i ołowiu, które wykazują m.in. działanie rakotwórcze i mogą wywoływać reakcje uczuleniowe. Najczęstszą nieprawidłowością w tym zakresie była obecność niklu i ołowiu.

Wymagań nie spełniały m.in. nadruki na koszulce męskiej „Superdziadek” zawierające ołów oraz metalowe nity w spódnicy zawierające nikiel. Dodatkowo, w przypadku wyrobów przeznaczonych dla dzieci do lat trzech, sprawdzano sposób przymocowania ozdób do ubrań i bielizny, a także sznurki (np. przy kapturach bluz). Powód jest prosty: nawet niewielkie elementy oderwane od ubrania lub sznurki o niewłaściwej długości mogą stać się przyczyną uduszenia.

Dlatego np. ubrania dla dzieci do lat siedmiu i 134 cm wzrostu nie powinny posiadać sznurków przy kapturze i na elementach osłaniających szyję. Łącznie Inspekcja Handlowa zakwestionowała 34 partie z 2039 skontrolowanych (1,7 proc.).

Jakość

Kontrola jakości polegała głównie na ocenie zgodności deklarowanego składu surowcowego z rzeczywistym (ustalonym w badaniach laboratoryjnych), sprawdzeniu cech zewnętrznych wyrobu oraz porównaniu deklarowanego wymiaru z rzeczywistym. Ogółem ocenie poddano wyroby z 2129 partii, z czego zakwestionowano 132 partie (6,2 proc.).

Informacje o rodzaju materiału (np. 100 proc. bawełny) pozwalają na właściwą konserwację (pranie i suszenie) i są szczególnie ważne dla osób uczulonych na określone włókna lub preferujących konkretne materiały. Ze względu na inny skład niż deklarowany zakwestionowano 122 z 371 partii (32,9 proc.) poddanych specjalistycznym badaniom laboratoryjnym.

Niezgodne z deklaracją okazały się m.in. spódnica, która zamiast 100 proc. bawełny zawierała wełnę, wiskozę, akryl i poliester, oraz piżama damska wykonana w 100 proc. z poliestru, a nie z bawełny, jak zapewniał przedsiębiorca. Wątpliwości kontrolerów wzbudziły także skarpety z włókna bambusowego, które — jak się okazało — miały to włókno jedynie na etykiecie.

Prawidłowość oznakowania

Zgodnie z przepisami na każdym wyrobie włókienniczym powinna znaleźć się informacja o składzie surowcowym i sposobie konserwacji — czyli m.in. metodach prania, suszenia i prasowania — napisana jednolitym, czytelnym i wyraźnie widocznym drukiem. Informacje te powinny być w języku polskim.

Nieprawidłowości stwierdzono w 1359 z 4024 skontrolowanych partii (33,8 proc.). Dotyczyły m.in. braku, niepełnych lub sprzecznych informacji o składzie i konserwacji, np. gdy na etykiecie podano 100 proc. bawełna, a na wszywce 100 proc. poliester, albo gdy etykieta wskazywała pranie w temp. 95°C, a wszywka — pranie do 40°C. Problemem było też nieumieszczanie poprawnych nazw włókien.

W zależności od rodzaju nieprawidłowości wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej dopuszczali dobrowolne działania przedsiębiorców, polegające m.in. na wycofaniu z obrotu wyrobów niewłaściwie oznakowanych albo niezgodnych co do składu — do czasu poprawy oznakowania. Większość kontrolowanych podejmowała takie działania. Ustalenia dały IH podstawę do nałożenia 167 mandatów karnych. Ponadto w 2009 roku prezes UOKiK wszczął 28 postępowań dotyczących łącznie 81 produktów, wydał trzy decyzje (m.in. nakaz wycofania produktu z rynku lub zakaz wprowadzania), w 15 przypadkach umorzył postępowania po usunięciu zagrożeń oraz nałożył trzy kary w łącznej wysokości 22,5 tys. zł.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przypomina zasady, którymi powinniśmy kierować się, kupując produkty włókiennicze:

• Etykiety i wszywki — czytajmy informacje: skład surowcowy, sposób konserwacji, dane umożliwiające identyfikację przedsiębiorcy odpowiedzialnego za wprowadzenie produktu na rynek. Wyniki kontroli pokazują, że zagrożeniem często są wyroby nieznanego pochodzenia.
• Skład surowcowy — kluczowy dla bezpieczeństwa (np. ryzyko reakcji alergicznych) i właściwej konserwacji.
• Sposób konserwacji — zwracajmy uwagę na znaki graficzne lub opis i przestrzegajmy zaleceń producenta, szczególnie w zakresie temperatury oraz sposobu prania, prasowania, suszenia i stosowania wybielaczy.
• Rozmiar ubrania — rozmiarówka bywa różna (S/M/L, 34/36/38 itd.), a nawet ten sam rozmiar może się różnić między sklepami. Dlatego przed zakupem warto przymierzyć ubranie. Pamiętajmy też, że przyjęcie zwrotu produktu pełnowartościowego może zależeć od polityki sklepu.
• Bezpieczeństwo produktów — szczególnie uważnie kupujmy odzież dla dzieci: sprawdzajmy trwałość ozdób (dotyczy dzieci do lat 3) oraz unikajmy niebezpiecznych sznurów i sznurków ściągających, zwłaszcza przy kapturach i elementach osłaniających szyję (do lat 7), ze względu na ryzyko uduszenia.

UOKiK przypomina, że zastrzeżenia dotyczące oznakowania, jakości i bezpieczeństwa produktów można zgłaszać w wojewódzkich inspektoratach Inspekcji Handlowej. Bezpłatną pomoc w dochodzeniu praw uzyskamy też od powiatowych lub miejskich rzeczników konsumentów. Bezpłatne porady oferuje również Stowarzyszenie Konsumentów Polskich pod numerem 800 800 008. Poradnictwo konsumenckie w Polsce jest finansowane m.in. z budżetu UOKiK.

Jeśli chcesz, mogę dodatkowo zrobić wersję „do publikacji” z krótszym leadem i śródtytułami w stylu newsowym — albo wyciągnąć z tego 8–10 najmocniejszych fraz kluczowych SEO jako osobną listę.