Przestrzeń wciąż nieuporządkowana

24 kwietnia 2015 r. weszła w życie ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r. poz. 774), zwana także  „ustawą krajobrazową”. Dokonała ona zmian w obowiązującym systemie prawnym w celu wprowadzenia mechanizmów i narzędzi umożliwiających skuteczniejszą niż dotychczas ochronę krajobrazu. Ustawa ta, będąca realizacją zobowiązania wobec Unii Europejskiej do wprowadzenia do polskiego systemu prawnego Europejskiej Konwencji Krajobrazowej z 2000 r. (ratyfikowanej przez Polskę w 2004 r.) w pierwszej kolejności chroni krajobraz, ale również pośrednio bezpieczeństwo ruchu drogowego. Ustawa krajobrazowa odnosi się do dwóch poziomów zarządzania terytorialnego: lokalnego i regionalnego.

Na szczeblu gmin ustawa koncentruje się na kwestiach reklam oraz opłat reklamowych i kar (które stanowić będą dodatkowe źródło dochodów dla gmin), zasad i standardów kształtowania ogrodzeń i małej architektury. Ustawa ta daje możliwość, ale nie obowiązek przyjęcia dla całego obszaru gminy (z wyłączeniem terenów zamkniętych ustalonych przez organy inne niż minister właściwy ds. transportu) uchwały rady gminy w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych, urządzeń reklamowych, ogrodzeń, a także ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane.

- W 2016 r. Wydział Architektury Urzędu Miasta w Tomaszowie Mazowieckim dokonał przeglądu i analizy regulacji prawnych oraz przykładowych rozwiązań dotyczących zastosowania przepisów „ustawy krajobrazowej” w innych miastach. Przeanalizowano również wpływ tej ustawy na dotychczas sporządzone oraz obecnie opracowywane projekty planów miejscowych w Tomaszowie Mazowieckim. Wskazać należy, że obecnie w opracowaniu jest kilka miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego które w swojej treści posiadać będą stosowne zapisy dotyczące reklam. W trakcie prowadzenia prac nad planami miejscowymi analizą zostają objęte również nośniki reklam. Jednocześnie informujemy, że uchwalone w ostatnich latach plany miejscowe dla miasta Tomaszowa  posiadają stosowne regulacje dotyczące reklam i szyldów, które będą obowiązywać do czasu uchwalenia uchwały reklamowej. - wyjaśnia Joanna Szczepańska, rzeczniczka prasowa Prezydenta Miasta. 

W wyniku powyższych prac stwierdzono, że konieczne jest wypracowanie konsensusu społecznego, przyjętego także przez rynek reklamowy, zagwarantowanie praw nabytych, uszanowanie potrzeb inwestorów i reklamodawców, przestrzeganie prawa przez wszystkie zainteresowane strony i unikanie monopolu jednego dostawcy reklamy, a także uwzględnianie dynamiki rynku reklamy, w tym unowocześnienia i uatrakcyjnienia nośników reklamowych.

Zdaniem władz Tomaszowa Mazowieckiego przed przystąpieniem do sporządzania „uchwały reklamowej” koniecznym jest poznanie stanowiska zwolenników i przeciwników reklam. Ustalenia wprowadzane do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego pozwolić mają na ocenę akceptacji zapisów dotyczących reklam.

- Podkreślenia wymaga fakt, że opracowanie uchwały reklamowej jest procesem czasochłonnym i trudnym z uwagi na potencjalne konflikty społeczne i wymaga ogromnej rozwagi dotyczącej wprowadzanych zapisów - dodaje Szczepańska. 

Przykładem takiego konfliktu może być Łódź która w listopadzie zeszłego roku uchwaliła kodeks reklamowy a obecnie przyjętą w tej sprawie przez radnych uchwałę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wojewoda łódzki Zbigniew Rau. Według niego uchwała ingeruje we własność prywatną, ogranicza wolność gospodarczą przedsiębiorców, a także może prowadzić do naruszenia ich praw.