Jak powstają odleżyny? Przede wszystkim potrafią pojawić się z dnia na dzien. Wzmożony ucisk na tkanki, spowodowany pozostawaniem ciała w jednej pozycji prowadzi do zmniejszenia ukrwienia i niedotlenienia miejsc, które stykają się z podłożem. Ryzyko powstawania odleżyn dotyczy głównie osób, które nie są w stanie samodzielnie zmienić pozycji ciała, a przy tym nie czują dotkliwego ucisku, będącego bodźcem do przeniesienia ciężaru na inną stronę. Jednym z elementów zapobiegawczych odleżynom jest stosowanie materaców przeciwodleżynowych., które zmniejszają nacisk najbardziej wrażliwych struktur i usprawniają krążenie krwi, dzięki czemu minimalizują przyczyny powstania odleżyn, dając tym samym mniejsze odczucia bólowe i większy komfort.
- Nie każdy chory potrzebuje materaca przeciwodleżynowego. Nawet kiedy istnieje potrzeba użytkowania łóżek rehabilitacyjnych. Polecamy je przede wszystkim osobom, które są unieruchomione czasowo lub trwale. Chodzi o pacjentów, których stan powoduje, że w wyniku stałego ucisku, powstają zaburzenia mikrokrążenia. Dlatego poza stosowaniem materacy radzimy aby zmienić często pozycję chorego. Wystarczy chwila nieuwagi, by pojawiły się problemy z krążeniem, a w jego efekcie niedotlenienie tkanek. Materac przeciwodleżynowy zapobiega powstawaniu odleżyn ale także leczenie ran. Z tym jednak zastrzeżeniem, że są to rany I stopnia - wyjaśnia Paulina Bogaczewicz, fizjoterapeutka z punktu zaopatrzenia medycznego przy ulicy Słowackiego 4 w Tomaszowie Mazowieckim.
Szczególnie narażone na powstanie odleżyn są:
- guzy kulszowe
- pięty
- kolana
- łokcie
- kostki
Przy czym należy mieć mieć świadomość, że pojawienie się odleżyn może przebiegać błyskawicznie. Mogą się one pojawić już ciągu 2-3 dni przybywania pacjenta w pozycji leżącej. Ich leczenie jest natomiast procesem długotrwałym i niezwykle trudnym.
Istnieją oczywiście czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia odleżyn. Są to: długotrwałe unieruchomienie w łóżku lub wózku; choroby przewlekłe m.in. cukrzyca; niedożywienie; delikatna, wrażliwa skóra, czy podeszły wiek.
Zapobieganie powstawaniu odleżyn należy rozpocząć od stosowania odpowiednio dobranych materacy przeciwodleżynowych. Większość dostępnych obecnie na rynku należy do grupy produktów zmiennociśnieniowych. Wyparły one tradycyjne materace gąbkowe o strukturze gofrowanej. Są od nich dużo bardziej skuteczniejsze i oczywiście tańsza. Materace gąbkowe - piankowe są wciąż dostępne, ale polecane są głównie osobom, które są w stanie jeszcze same się poruszać i spędzają niewiele godzin w ciągu dnia w łóżku.
Główną zaletą tych materacy zmiennociśnieniowych jest zmienna praca, która gwarantuje cykliczne odciążanie wrażliwych na nacisk struktur. Dzięki temu pielęgnacyjna zmiana ułożeń ciała pacjenta może zostać ograniczona do minimum.
Wszystkie materace przeciwodleżynowe dostępne na rynku można podzielić na 3 główne grupy, są to:
materac bąbelkowy zmiennociśnieniowy
Składa się z maty o charakterystyce bąbelkowej - groszkowej oraz ze sprężarki, która pompuje powietrze w odpowiednich cyklach i przekazuje je za pomocą wężyków właśnie do maty na której leży pacjent. Materac ten polecany jest głównie pacjentom, którzy nie posiadają odleżyn. a ich stan zdrowia nie wymaga bezwzględnego leżenia. Zaleca się, aby osoba korzystająca z tego materaca umiała sama lub z pomocą opiekuna zmienić pozycję bądź czasowo opuścić łóżko np. do toalety lub na posiłek. Wytrzymałość takiej maty również jest ograniczona i poleca się ją pacjentom do wagi 90 kg.
materac rurowy zmiennociśnieniowy
Podobnie jak w poprzednim modelu, materac ten składa się z maty i sprężarki. Posiada on jednak dużo bardziej wytrzymałą konstrukcję rurową, w zależności od modelu nawet do 140 kg. Zasada działania jest taka sama, czyli za pomocą sprężarki pompowane jest powietrze do odpowiednich rur w naprzemiennych cyklach, zapewniając tym samym masaż i odciążenie narażonych struktur. Elementem różnicującym jest fakt, iż rury mają możliwość wyjęcia/odpięcia, co jest bardzo pomocne w momencie, kiedy odleżyny już wystąpią. Wyjęcie nawet pojedynczego rękawa jest niezwykle istotne w przypadku dużej bolesności kości lub pojawiających się odleżyn, gdzie każdy kontakt z jakąkolwiek powierzchnią sprawia ból i dyskomfort. Materace rurowe polecane są chorym przewlekle leżącym z odleżynami nawet do III/IV stopnia.
materac gofrowany wykonany z pianki poliuretanowej
Jest to materac stały wykonany ze specjalnej gąbki, który posiada strukturę gofra. Polecany jest szczególnie do placówek medycznych, ponieważ posiada powłokę zmywalną, paroprzepuszczalną, dzięki czemu jest łatwy w utrzymaniu czystości, a jego cena jest przystępna. Wykorzystując ten materac w opiece domowej należy pamiętać, że nie posiada on znaczących korzyści przeciwodleżynowych, a jedynie rozkłada nacisk na większą powierzchnię ciała. Powinien być zatem stosowany u pacjentów, którzy doraźnie przebywają w pozycji leżącej, są w stanie sami wstać z łóżka i część dnia spędzają poza nim.
Korzyści ze stosowania materacy przeciwodleżynowych
- skuteczne odciążenie ciała pacjenta
- termoregulacja ciała
- wspomaganie krążenia krwi
- ograniczenie bólu
- uproszczenie opieki
- łatwość w utrzymaniu higieny
Jednak ochrona przed odleżynami to nie tylko stosowanie materaca przeciwodleżynowego. Istotne jest również utrzymywanie skóry chorego w dobrej kondycji, poprzez odpowiednie zabiegi higieniczne i kosmetyczne. Poprawiają elastyczność skóry oraz redukują ryzyko wystąpienia podrażnień i odparzeń.
Podczas codziennej higieny należy zwrócić uwagę nie tylko na preparaty myjące, ale także na to, czym wycierana jest skóra chorego. Materiał musi być miękki, natomiast ruchy delikatne, by przypadkowo nie przerwać słabego naskórka. Żele pod prysznic czy mleczka powinny mieć łagodny skład, dobrany do potrzeb skóry problematycznej. Istotne jest również, by zawierały substancje nawilżające i regenerujące naskórek... o nich jednak napiszemy w kolejnym artykule
Zapraszamy oczywiście do naszego sklepu medycznego
Komentarze