Nasz artykuł w skrócie
- Szkolenie dla uczniów o świadomych zakupach – spotkanie zorganizowała Powiatowy Rzecznik Konsumentów Agnieszka Drzewoska-Kovač we współpracy z UKE.
- Edukacja o prawach konsumenta i zakupach online – młodzież poznała zasady bezpiecznego kupowania w sieci, mechanizmy subskrypcji oraz procedury reklamacji i odstąpienia od umowy.
- Smartfon jako nowoczesne narzędzie płatnicze – w obliczu rosnących zagrożeń cyfrowych mieszkańcy powiatu mogą liczyć na bezpłatne wsparcie Powiatowego Rzecznika Konsumentów.
Spotkanie zorganizowała Powiatowy Rzecznik Konsumentów Agnieszka Drzewoska-Kovač wspólnie z Urzędem Komunikacji Elektronicznej. W zajęciach uczestniczyła młodzież ze szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Obecna była także naczelnik Wydziału Oświaty Starostwa Powiatowego Katarzyna Menke.
Tematyka mogłaby brzmieć dość urzędowo, gdyby nie fakt, że praktycznie każdy uczestnik szkolenia nosił najważniejszą pomoc dydaktyczną we własnej kieszeni. Telefon komórkowy stał się jednym z podstawowych narzędzi podejmowania decyzji konsumenckich.
I właśnie dlatego podobne zajęcia mogą być dziś znacznie bardziej potrzebne niż jeszcze kilka lat temu.
Niemal każde dziecko ma internet w telefonie
Dane Urzędu Komunikacji Elektronicznej pokazują skalę zmiany. W opublikowanym w lutym 2026 roku badaniu dzieci i młodzieży w wieku od 7 do 17 lat aż 97,3 proc. posiadaczy telefonów deklarowało dostęp do internetu w urządzeniu. 75,4 proc. korzystało z mediów społecznościowych, a niemal połowa — 45,2 proc. — z dodatkowo płatnych usług online.
To już nie jest więc świat, w którym pierwsze doświadczenie konsumenckie dziecka ogranicza się do kupienia bułki w szkolnym sklepiku.
Młody człowiek spotyka reklamy influencerów, zakupy w aplikacjach, subskrypcje, mikropłatności w grach, sklepy internetowe, platformy sprzedażowe i oferty pojawiające się w mediach społecznościowych. Do tego dochodzą fałszywe sklepy, phishing czy próby wyłudzania danych. UKE wprost wskazuje, że młodzi użytkownicy internetu są narażeni m.in. na wyłudzanie danych, cyberprzemoc oraz kontakt z niebezpiecznymi treściami.
Najnowsze materiały Urzędu łączą zresztą edukację finansową z cyfrową: skoro pieniądze wydajemy za pomocą telefonu, ochrona portfela zaczyna się od ochrony danych i umiejętności rozpoznania internetowego oszustwa.
Nastolatek też jest konsumentem. Ale nie zawsze może kupić wszystko
To jeden z ciekawszych aspektów prawa, o którym wielu dorosłych również nie pamięta.
Zgodnie z Kodeksem cywilnym osoba, która nie ukończyła 13 lat, nie ma zdolności do czynności prawnych. Prawo dopuszcza jednak drobne, codzienne zakupy — takie jak zeszyt, napój czy przekąska — jeżeli transakcja nie prowadzi do rażącego pokrzywdzenia dziecka. Młodzi ludzie pomiędzy 13. a 18. rokiem życia mają już ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Wynika to m.in. z art. 12, 14, 15 i 20 Kodeksu cywilnego.
UOKiK tłumaczy to bardziej obrazowo: nastolatek może samodzielnie dysponować kieszonkowym w zwykłych sprawach, ale zakup drogiego laptopa czy roweru może już wymagać zgody rodziców.
To szczególnie istotne w świecie gier i aplikacji, gdzie granica między zabawą a wydawaniem prawdziwych pieniędzy potrafi zniknąć za jednym kolorowym przyciskiem.
„Promocja” nie zawsze jest okazją
Podczas edukacji konsumenckiej znaczenie ma również umiejętność czytania tego, co sprzedawca pokazuje drobnym drukiem.
Od 2023 roku przedsiębiorca ogłaszający obniżkę ceny powinien informować także o najniższej cenie danego produktu z 30 dni poprzedzających promocję. Ma to ograniczać praktykę sztucznego podnoszenia cen przed wyprzedażą, aby później stworzyć wrażenie spektakularnego rabatu.
Przy zakupach na platformach internetowych trzeba natomiast zwrócić uwagę, kto faktycznie jest sprzedawcą. Jeśli jest nim przedsiębiorca, kupujący korzysta z ochrony konsumenckiej. Jeżeli rzecz sprzedaje osoba prywatna, część typowych praw konsumenckich — w tym ustawowe prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość — nie ma zastosowania. Platforma powinna o statusie sprzedającego poinformować.
Zakupy przez internet? Zwykle masz 14 dni na zmianę decyzji
Jedna z najważniejszych zasad dotyczy zakupów dokonywanych na odległość. W typowej sytuacji konsument kupujący w sklepie internetowym ma 14 dni na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny. Przy zakupie rzeczy termin liczony jest zasadniczo od jej otrzymania.
Jeżeli natomiast towar okazuje się niezgodny z umową, można złożyć reklamację. Sprzedawca powinien odpowiedzieć na nią w ciągu 14 dni, a koszty związane z naprawą lub wymianą obciążają przedsiębiorcę.
Są to podstawowe wiadomości, ale w chwili konfliktu ze sprzedawcą mogą oznaczać różnicę między machnięciem ręką a odzyskaniem kilkuset czy kilku tysięcy złotych.
W Tomaszowie można dostać bezpłatną pomoc
Szkolenie w PCAS miało więc również bardzo praktyczny lokalny wymiar. Powiatowy Rzecznik Konsumentów w Tomaszowie Mazowieckim zapewnia mieszkańcom bezpłatne poradnictwo i informację prawną, a w uzasadnionych przypadkach może występować do przedsiębiorców w sprawach ochrony praw konsumentów. Funkcję tę pełni Agnieszka Drzewoska-Kovač. Biuro rzecznika znajduje się przy ul. Farbiarskiej 20/24.
Poniedziałkowe spotkanie było zatem czymś więcej niż kolejną szkolną prelekcją.
W czasach, gdy sklep mieści się w telefonie, reklama udaje filmik znajomego, a zakup można zrobić szybciej niż przeczytać regulamin, świadomy konsument musi dorastać równie szybko jak technologia. I być może właśnie dlatego lekcja o tym, kiedy kliknąć „kupuję”, a kiedy powiedzieć „sprawdzam”, jest dziś równie praktyczna jak nauka pierwszej pomocy.
Napisz komentarz
Komentarze