Ciepła woda w kranie i czysta w Zalewie - marzenie wszystkich tomaszowian

Pilica LIFE, to zintegrowany projekt, którego celem jest poprawa jakości i różnorodności biologicznej wód zlewni Pilicy, w tym Zbiornika Sulejowskiego. Ma on pomóc przy wypracowaniu rozwiązań przeciwdziałania skutkom suszy, tak dotkliwej w ostatnich latach na naszym  terenie. Przyczyni się również do zwiększenia atrakcyjności turystycznej regionu. Projekt o wartości 74 mln zł  będzie trwał 10 lat, obejmie obszar 93 gmin, na terenie województw:  łódzkiego, świętokrzyskiego, mazowieckiego, śląskiego oraz małopolskiego. To gigantyczny program, w którym Wody Polskie będą Beneficjentem Koordynującym. Głównymi zadaniami Wód Polskich w tym projekcie będzie wsparcie działań zmierzających do przywracania drożności cieków i renaturyzacji starorzeczy/mokradeł dla zwiększenia bioróżnorodności, poprawy stanu ekologicznego wód oraz zwiększenia retencji. 

 – Realizacja projektu jest szansą na dwudziestoprocentowy wzrost usług ekosystemowych w zlewni Pilicy, która przebiega przez aż pięć województw i ponad dziewięćdziesiąt gmin. Oznacza to rozwój nie tylko turystyki i rekreacji ale również innych usług kulturalnych czy produkcyjnych na tych obszarach 

– mówi Prezes PGW Wody Polskie Przemysław Daca.

Obok rozwoju usług ekosystemowych, nadrzędnym celami projektu są: poprawa jakości i różnorodności biologicznej wód zlewni Pilicy ze szczególnym uwzględnieniem Zbiornika Sulejów, a także zmniejszenie o 25% zakwitów sinic w tym zbiorniku. To chyba najbardziej w całym projekcie interesuje mieszańców Tomaszowa Mazowieckiego. W założeniach przewiduje się powstanie Systemu Wspierania Decyzji (SWD), czyli efektywnego narzędzia do zarządzania jakością wody na Zbiorniku Sulejów, który przyczyni się do ograniczania eutrofizacji (nadmiernej produkcji biomasy glonów) zbiornika. 

- Rzeka Pilica wraz ze Zbiornikiem Sulejów stanowią istotny element dla rozwoju społeczno-ekonomicznego centralnej Polski. Cieszymy się więc, że Wody Polskie będą mogły wykonać kluczowe działania dla adaptacji do zmian klimatycznych i rozwoju gospodarczego tego regionu w ramach projektu „Wdrażania  planu gospodarowania wodami w dorzeczu Wisły na przykładzie zlewni Pilicy”

– dodaje Przemysław Daca.

 W środę, 16 czerwca 2021 roku, w Starostwie Powiatowym w Tomaszowie Mazowieckim odbyło się spotkanie informacyjne, dotyczące realizacji tego projektu. Organizatorem spotkania był Referat Transportu i Rozwoju Powiatu Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim. Spotkanie miało na celu zapoznanie samorządów z realizacją projektu Pilica LIFE, pokazaniem możliwości jakie projekt daje samorządom oraz dostępnymi funduszami, jakie można wykorzystać na cele gospodarki wodno-kanalizacyjnej i poprawy jakości wód.

 - Naszą widownię stanowili samorządowcy z doliny Pilicy od Rzeczycy po Sulejów, a także radni Sejmiku Wojewódzkiego oraz radni samorządów lokalnych. Spotkanie miało na celu zapoznać nas z projektem dofinansowanym przez Unię Europejską, dotyczącym tak ważnego problemu jaki widzimy przede wszystkim na Zalewie Sulejowskim, to jest postępującej degradacji tego zbiornika oraz wód Pilicy, a co dzień objawia nam to się zakwitami sinic Mogliśmy wysłuchać, jak będzie przebiegał projekt od strony naukowej, a także jaka jest rola samorządów lokalnych w walce o czystością wód

- powiedział Klaudiusz Wilmański – kierownik Wydziału Referat Transportu i Rozwoju Powiatu Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim.

  „Pełnię rolę koordynatora projektu zintegrowanego „Wdrażanie planu gospodarowania wodami w dorzeczu Wisły, na przykładzie zlewni Pilicy” z ramienia Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej.  Wszystkim nam zależy na tym, aby ta czystość wód była jak największa, żeby zwiększyć udział usług ekosystemowych w tym obszarze, czyli między innymi turystyki, aby edukować społeczeństwo w kwestii tego, że im jakość wód jest lepsza, tym wszystkim nam ludziom będzie się żyło lepiej 

– powiedział Mariusz Biernacki – koordynator projektu.

Wśród celów projektu znajduje się wspomniane wcześniej powstanie Systemu Wspierania Decyzji (SWD), czyli efektywnego narzędzia do zarządzania jakością wody na Zbiorniku Sulejów.  Twórcy bowiem podkreślają, że w Polsce brakuje narzędzia pomocnego w procesie decyzyjnym przy gospodarowaniu wodami, opartego o modelowanie matematyczne procesów hydrologicznych zachodzących w zlewni i biologicznych zachodzących w samym zbiorniku. Już wkrótce podejmowanie decyzji o przepływie wody przez zaporę będzie się odbywało w oparciu o prognozę danych jakościowych i ilościowych pochodzących ze zlewni.  

Ponadto zaplanowana jest likwidacja bariery migracyjnej dla organizmów wodnych. Zbudowany kilkadziesiąt lat temu Zbiornik Sulejów nie posiada przepławki dla ryb. Doprowadziło to do znaczących zmian w ichtiofaunie całej Pilicy i rzekach dopływowych – zarówno w górnej, jak i dolnej części zlewni. W ramach projektu zostanie opracowana dokumentacja projektowa oraz pozyskane zostaną stosowne decyzje i pozwolenia.

W spotkaniu uczestniczyli: Paweł Sałek - radny Sejmiku Województwa Łódzkiego, od 2018 roku doradca Prezydenta RP – Andrzeja Dudy ds. ochrony środowiska i polityki klimatycznej, Ewa Wendrowska i Janusz Ciesielski – radni Sejmiku Województwa Łódzkiego, dr hab. Katarzyna Izydorczyk - zatrudniona na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Europejskim Regionalnym Centrum Ekohydrologii PAN, Wojciech Frątczak - dyrektor Wydziału Rolnictwa i Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi, Mariusz Biernacki – koordynator projektu, dyrektor Wydziału Planowania i Gospodarowania Wodami, Aleksander Góralczyk - wieloletni pracownik Katedry Ekologii Stosowanej Uniwersytetu Łódzkiego, Kierownik Stacji Terenowej w Treście.

Udział w spotkaniu wzięli  także wójtowie z gmin powiatu tomaszowskiego: Bogdan Kącki – Wójt gminy Inowłódz, Bogdan Kaczmarek – Wójt gminy Budziszewice, Iwona Łuszcz-Krawczyk – zastępca wójta gminy Rzeczyca, Franciszek Szmigiel – Wójt gminy Tomaszów Mazowiecki. Obecny był Adam Koziełek - dyrektor Wydziału Rozwoju, Inwestycji i Klimatu Urzędu Miasta Tomaszowa Mazowieckiego, a także przedstawiciele samorządów z powiatów opoczyńskiego i piotrkowskiego, gmin i miast rozlokowanych wzdłuż Pilicy i Zalewu Sulejowskiego.