Dziś w kraju i na świecie (czwartek, 5 marca)

410 lat temu (1616 r.) na indeks ksiąg zakazanych przez Kościół katolicki wpisana została książka Mikołaja Kopernika „De revolutionibus orbium coelestium” ("O obrotach sfer niebieskich"). Choć Kościół z czasem zmienił swoje podejście wobec heliocentryzmu, przychylając się do jego uznania w XVIII wieku, dzieło Kopernika pozostało formalnie w indeksie aż do 1828 roku;

213 lat temu (1813 r.) w Petersburgu urodził się Kazimierz Stanisław Gzowski (zm. 1898), działający w Kanadzie inżynier budowlany, projektant dróg, linii kolejowych, kanałów i mostów; założyciel parku narodowego na obszarze wodospadu Niagara i jego pierwszy prezes;

155 lat temu (1871 r.) w Zamościu urodziła się Róża Luksemburg (zm. 1919), działaczka polskiego i niemieckiego ruchu robotniczego, ekonomistka; współzałożycielka SDKPiL (1893); należała do przywódców niemieckiej SPD i II Międzynarodówki; współzałożycielka Związku Spartakusa i KPD;

125 lat temu (1901 r.) w Gwoźnicy koło Strzyżowa urodził się Julian Przyboś (zm. 1970), poeta awangardowy, eseista, teoretyk literatury, członek POW, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej;

86 lat temu (1940 r.) na wniosek szefa NKWD Ławrientija Berii Biuro Polityczne KC WKP(b) podjęło uchwałę o rozstrzelaniu polskich oficerów więzionych w obozach na terenie Związku Sowieckiego oraz polskich więźniów przetrzymywanych przez NKWD na obszarze przedwojennych wschodnich województw Rzeczypospolitej; w wyniku tej decyzji zgładzono około 22 tys. obywateli polskich;

80 lat temu (1946 r.) w Fulton w Stanach Zjednoczonych Winston Churchill wygłosił słynne przemówienie, podczas którego odnosząc się do kwestii sowieckiej kontroli nad częścią Europy powiedział: „Od Szczecina nad Bałtykiem po Triest nad Adriatykiem przecina kontynent żelazna kurtyna”;

73 lata temu (1953 r.) zmarł Józef Stalin (ur. 1878), wieloletni dyktator Związku Radzieckiego, zbrodniarz wojenny odpowiedzialny za śmierć milionów ludzi;

36 lat temu (1990 r.) w Warszawie zmarł prof. Klemens Szaniawski (ur. 1925), filozof, logik, żołnierz AK, uczestnik Powstania Warszawskiego;

33 lata temu (1993 r.) w Słupsku zmarł Mieczysław Kościelniak (ur. 1912), malarz, grafik; więzień KL Auschwitz, autor około 300 prac narysowanych w obozie, dokumentujących życie więźniów;

13 lat temu (2013 r.) czterech polskich himalaistów: Adam Bielecki, Artur Małek, Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski stanęło na szczycie niezdobytego do tej pory zimą ośmiotysięcznika Broad Peak w Karakorum; dwaj ostatni nie zdołali jednak powrócić na noc do obozu, 8 marca zostali uznani za zmarłych.

MUZYCZNE KALENDARIUM

1946, W Londynie na świat przyszedł aktor i wokalista Murray Head, głównie zapamiętany z przebojów “Superstar” (z rock opery “Jesus Christ Superstar”) oraz “One Night In Bangkok” z musicalu “Chess”, w którym grał rolę mistrza szachowego Fredericka Trumpera. Piosenka “One Night In Bangkok” zdobyła pierwsze miejsce w wielu krajach Europy, Kanadzie i Australii. W Polsce dotarła do miejsca siódmego.

1948, W Plaisance, w Gujanie Brytyjskiej urodził się Eddy Grant, wokalista w grupie The Equals, która w 1968 roku podbiła brytyjską publiczność piosenką “Baby Come Back”. Jako solowy wykonawca Grant nagrał kilka przebojowych płyt, z których pochodziły hity “I Don’t Wanna Dance”, “Electric Avenue”, “Romancing The Stone” oraz “Gimme Hope Jo’anna”.

1958, Urodził się Andy Gibb, najmłodszy z braci Gibb tworzących zespół Bee Gees. Występując osobno w 1978 roku zdobył 10. miejsce piosenką “An Everlasting Love” oraz pierwsze miejsce w USA singlem “Shadow Dancing”, który spędził siedem tygodni na szczycie zestawienia. Andy zmarł w marcu 1988 roku w wieku 30 lat.

1963, Słynna wokalistka country, Patsy Cline, oraz Cowboy Copas i Hawkshaw Hawkins zginęli w katastrofie samolotu niedaleko Camden, w stanie Tennessee. Muzycy podróżowali do Nashville po charytatywnym występie zorganizowanym dla wdowy po Jacku Call, disc jockeyu, który nomen omen zginął w wypadku samochodowym.

1963, Beatlesi nagrali piosenkę na swój trzeci singiel zaledwie pięć dni po skomponowaniu jej w autobusie wiozącym ich na koncert w Shrewsbury w trakcie wspólnej trasy koncertowej z Helen Shapiro. Kompozycja nosiła tytuł “From Me To You”. Pierwotnie miała znaleźć się na stronie B singla, ale ostatecznie muzycy wraz George’m Martinem zdecydowali się umieścić ją na pierwszej stronie – na stronie B wylądowała piosenka “Thank You Girl”.

1964, Urodził się Andrzej Krzywy, wokalista grupy De Mono. Karierę rozpoczynał w zespole Daab, z którym w 1985 roku wylansował utwór “W moim ogrodzie”. W De Mono zaśpiewał takie znane przeboje jak “Kochać inaczej” “Moje miasto nocą”, “Statki na niebie” czy “Znów jesteś ze mną”. Wydał też solową płytę zatytułowaną “Premiera”, na której znalazł się przebój “Chcemy tańczyć”.

1965, W Szczecinie urodził się Piotr Banach, założyciel grupy Hey oraz Indios Bravos. Współpracował także z zespołem Kolaboranci oraz Dum Dum. Banach jest autorem licznych przebojów z debiutanckiej płyty Hey zatytułowanej “Fire” takich jak “Zazdrość”, “Moja i twoja nadzieja” i “Teksański”. W 1999 roku opuścił zespół by stworzyć Indios Bravos.

1970, W Astoria w stanie Nowy Jork na świat przyszedł John Frusciante, gitarzysta grupy Red Hot Chili Peppers, która zdobyła uznanie takimi płytami jak “Mother’s Milk”, “Blood Sugar Sex Magik” oraz “Californication”. Ich mega hit, rockowa ballada “Under The Bridge” w 1992 roku zdobyła wysokie miejsca na listach przebojów: pierwsze w Australii, Holandii i Belgii, drugie w USA i Nowej Zelandii. Z Red Hot Chili Peppers Frusciante nagrał nagrał pięć albumów, po czym zajął się karierą solową.

1977, Barbra Streisand umieściła na pierwszym miejscu listy w USA kompozycję “Evergreen” będącą tematem miłosnym z filmu “Narodziny Gwiazdy”. Był to jej drugi przebój numer jeden po “The Way We Were” z 1973 roku. Na drugim miejscu w tym dniu znalazła się grupa The Eagles z piosenką “New Kid In Town”, na trzecim Steve Miller Band z utworem “Fly Like An Eagle”.

1982, W Hollywood z powodu przedawkowania kokainy i heroiny zmarł aktor i wokalista, John Belushi. Belushi, członek pierwszej obsady amerykańskiego programu telewizyjnego “Saturday Night Live”, najbardziej zapisał się w pamięci publiczności rolą Jake’a w filmie “Blues Brothers”. Na jego nagrobku wyryto napis “może i odszedłem, ale rock and roll wciąż żyje”.

1983, Michael Jackson rozpoczął pierwszy z siedmiu tygodni przewodzenia na liście przebojów w USA. Singiel z piosenką “Billie Jean” był już czwartym hitem numer jeden Jacksona. Podobno piosenka opisuje incydent z życia gwiazdora, gdy jedna z wielbicielek sugerowała, że Michael jest ojcem jej dziecka. Tego samego dnia album “Thriller”, z którego pochodziła kompozycja “Billie Jean” dotarł do pierwszego miejsca po drugiej stronie Oceanu.

1992, Grupa R.E.M. zdobyła najważniejsze nagrody podczas ceremonii rozdania The Rolling Stone Music Awards. Muzycy otrzymali statuetki za najlepszy album roku (“Out Of Time”), najlepszy singiel (“Losing My Religion”), wideoklip oraz nagrody dla najlepszego zespołu, gitarzysty i kompozytora.

2000, Madonna umieściła na pierwszym miejscu w Wielkiej Brytanii swoją wersję kompozycji Dona McLeana “American Pie”. Był to już 50. przebój Madonny notowany na brytyjskiej liście. Piosenka pochodziła ze ścieżki dźwiękowej do filmu “Układ prawie idealny” z Madonną, Rupertem Everettem i Benjaminem Brattem w rolach głównych. W przeciwieństwie do sukcesu singla film był totalną porażką artystyczną i komercyjną.

2006, 27-letnia wokalistka z Leeds, Corinne Bailey Rae zdobyła szczyt listy na Wyspach Brytyjskich debiutanckim albumem zatytułowanym po prostu “Corinne Bailey Rae”. Rae tym samym stała się czwartą wokalistką w historii brytyjskiej muzyki rozrywkowej, której pierwsza płyta zadebiutowała na pierwszym miejscu zestawienia. Z tego krążka pochodzi między innymi kompozycja “Put Your Records On”, która dotarła do pierwszego miejsca na liście z muzyką R&B i stała się ogólnoświatowym przebojem Corinne.

KRAJ

Dziś oficjalną wizytę w Polsce złoży prezydent Rumunii Nicusor Dan wraz z pierwszą damą Mirabelą Gradinaru, którzy zostaną powitani na dziedzińcu Pałacu Prezydenckiego przez polską parę prezydencką - Karola Nawrockiego i Martę Nawrocką. Następnie planowane jest spotkanie obu par prezydenckich, spotkanie „w cztery oczy” Karola Nawrockiego i Nicusora Dana oraz spotkanie plenarne pod ich przewodnictwem. Po zakończeniu rozmów odbędzie się konferencja prasowa.

Po południu prezydent Dan spotka się z marszałkami Sejmu i Senatu Włodzimierzem Czarzastym i Małgorzatą Kidawą-Błońską.

#

Dziś weszły w życie przepisy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Ograniczeniu ulegają świadczenia socjalne i zdrowotne.

Nowe przepisy stopniowo wygaszać będą specjalne regulacje dla uchodźców z Ukrainy. Jednocześnie regulacja przedłuża legalność pobytu osób uciekających przed wojną oraz obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były przedłużane w związku z konfliktem. Rozwiązanie to umożliwi im w okresie do 4 marca 2027 r. złożenie wniosku o legalny pobyt. Do końca bieżącego roku szkolnego utrzymane zostanie finansowanie dodatkowych zadań w szkołach, transportu i pomocy materialnej dla ukraińskich uczniów.

#

Przed sądem rejonowym dla Warszawy-Pragi Południe odbędzie się dziś trzecia rozprawa w procesie europosła Grzegorza Brauna w sprawie dotyczącej m.in. zgaszenia gaśnicą świec chanukowych w Sejmie w grudniu 2023 r.

Oskarżony będzie kończyć składanie wyjaśnień rozpoczętych jeszcze w grudniu ub.r. i kontynuowanych podczas lutowej rozprawy. Następnie zaplanowane zostało przesłuchanie Magdaleny Gudzińskiej-Adamczyk, na którą podczas uroczystości w Sejmie w 2023 r. europoseł skierował strumień gaśnicy. W marcu br. zaplanowano jeszcze dwa posiedzenia sądu w tej sprawie.

Łącznie akt oskarżenia zawiera siedem zarzutów, a niektóre z nich są zagrożone karą do pięciu lat pozbawienia wolności.

#

Sąd Okręgowy w Olsztynie ma dziś ogłosić wyrok w sprawie apelacyjnej Pawła K., oskarżonego o spowodowanie wypadku, w którym zginęły dwie kobiety.

Łódzki adwokat, znany z określenia auta ofiar jako „trumny na kółkach”, został w kwietniu ubiegłego roku nieprawomocnie skazany w I instancji na dwa lata więzienia i pięcioletni zakaz prowadzenia pojazdów. Apelacje od tego wyroku złożyli zarówno obrońcy, jak prokuratura i pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych.

Według aktu oskarżenia, Paweł K., we wrześniu 2021 roku, kierując Mercedesem naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, przekroczył podwójną linię ciągłą na drodze Barczewo-Jeziorany i zjechał na przeciwny pas ruchu. Tym doprowadził do nieumyślnego wypadku drogowego – zderzenia z jadącym z przeciwka Audi 80. W rezultacie kierująca i pasażerka Audi zginęły na miejscu.

Niedługo po wypadku Paweł K. zamieścił w mediach społecznościowych film, w którym stwierdził, że była to konfrontacja bezpiecznego samochodu z "trumną na kółkach" i m.in. dlatego te kobiety zginęły. Wypowiedź zbulwersowała opinię publiczną.(PAP)

ZAGRANICA

Czwartek jest szóstym dniem operacji wojskowej Izraela i USA przeciwko Iranowi. 28 lutego rano Izrael i USA rozpoczęły naloty na cele w Iranie. Teheran w odpowiedzi zaatakował kilka państw w regionie, w tym mieszczące się tam bazy amerykańskie. W nalotach USA i Izraela zginął m.in. najwyższy przywódca Iranu Ali Chamenei. W związku z ciągłymi atakami odwołano wiele lotów w regionie, a niektóre kraje rozpoczęły ewakuację swoich obywateli z Bliskiego Wschodu.

W Brukseli odbędzie się w czwartek posiedzenie ministrów spraw wewnętrznych państw UE. Przedstawiciele krajów członkowskich skoncentrują się na aktualnym stanie strefy Schengen. Ministrowie omówią również stan wdrażania paktu migracyjnego.

Polskę reprezentować będzie wiceminister spraw wewnętrznych Czesław Mroczek.