Dziś w kraju i na świecie (piątek, 6 marca)

572 lata temu (1454 r.) król Kazimierz IV Jagiellończyk wydał akt inkorporacji Prus do Korony.

281 lat temu (1745 r.) w Warszawie urodził się Kazimierz Pułaski (zm. 1779), jeden z dowódców konfederacji barskiej, bohater walk o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

128 lat temu (1898 r.) na ulice Poznania wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.

125 lat temu (1901 r.) w Rzymie zmarł Aleksander Gierymski, malarz; do jego najbardziej znanych prac należą „Sjesta włoska”, „W altanie”, „Anioł Pański”, „Święto Trąbek” oraz „Żydówka z pomarańczami”.

100 lat temu (1926 r.) w Suwałkach urodził się Andrzej Wajda, reżyser filmowy i teatralny; w 2000 r. nagrodzony Oscarem za całokształt twórczości; autor m.in. filmów „Kanał”, „Popiół i diament”, „Lotna”, „Niewinni czarodzieje”, „Popioły”, „Wszystko na sprzedaż”.

79 lat temu (1947 r.) w Warszawie urodził się Tadeusz Woźniak, muzyk, kompozytor i wokalista.

56 lat temu (1970 r.) odbyła się premiera filmu „Sól ziemi czarnej” Kazimierza Kutza, z udziałem m.in. Olgierda Łukaszewicza, Jana Englerta, Daniela Olbrychskiego i Bernarda Krawczyka; muzykę skomponował Wojciech Kilar.

50 lat temu (1976 r.) w zakopiańskiej willi „Atma” otwarto muzeum Karola Szymanowskiego.

13 lat temu (2013 r.) po raz pierwszy obchodzono Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych, którzy ratowali Żydów w czasie Holokaustu.

MUZYCZNE KALENDARIUM

1936 – Na świat przyszła Sylvia Robinson (właściwie: Sylvia Vanderpool), amerykańska wokalistka, która w 1957 roku wraz z Mickey Bakerem wprowadziła na wysokie miejsca list przebojów singiel z piosenką “Love Is Strange”. W latach 70. udało się jej umieścić także na trzecim miejscu w USA utwór “Pillow Talk”. Robinson była jednak bardziej znana jako prezes wytwórni Sugar Hill Records, która stała za sukcesem takich wykonawców jak Sugarhill Gang, Grandmaster Flash i The Furious Five. Zmarła we wrześniu 2011 roku w wieku 75 lat.

1946 – Urodził się David Gilmour, gitarzysta i kompozytor, wieloletni członek grupy Pink Floyd, do której dołączył zastępując Syda Barretta. Po odejściu Rogera Watersa z zespołu został liderem i z pozostałymi muzykami Pink Floyd nagrał płyty “A Momentary Lapse Of Reason” i “The Division Bell”. Wydał też solowe płyty: “David Gilmour” w 1978, “About Face” w 1984 oraz “On An Island” w 2006 roku. W 1996 roku został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.

1947 – W Warszawie urodził się Tadeusz Woźniak, kompozytor i wokalista zespołów Dzikusy i Niebiesko-Czarni. Jego piosenki śpiewali między innymi Elżbieta Adamiak, Krystyna Prońko, Zbigniew Wodecki oraz grupa Locomotiv GT. Jego najbardziej znane utwory to “Zegarmistrz światła”, “Hej, Hanno” oraz “Smak i zapach pomarańczy”.

1947 – Urodziła się Kiki Dee (właściwie Pauline Matthews), amerykańska wokalistka i aktorka znana głównie z udziału w nagraniu piosenki “Don’t Go Breaking My Heart” z Eltonem Johnem w 1976 roku. Pierwotnie Eltonowi miała towarzyszyć Dusty Springfield, ale poważnie się rozchorowała i wtedy – niejako w zastępstwie – zaśpiewała za nią Kiki Dee, wówczas wzięta wokalistka sesyjna. Dee była też pierwszą białą brytyjską wykonawczynią, która podpisała kontrakt z wytwórnią Motown Records.

1958 – Na terenie byłego Związku Radzieckiego urodził się Igor Czerniawski, mieszkający od 1982 roku w Polsce klawiszowiec, założyciel zespołu Aya RL, twórca przebojów “Skóra”, “Księżycowy krok”, “Nasza ściana”. Grał także w grupach Kosmetyki Mrs. Pinki, Santic i One Million Bulgarians.

1965 – Grupa The Temptations umieściła na szczycie amerykańskiej listy piosenkę autorstwa Smokey Robinsona “My Girl”. Pierwotnie utwór miał zaśpiewać zespół The Miracles. Był to pierwszy hit męskiego zespołu należącego do wytwórni Motown. W Wielkiej Brytanii piosenka dotarła tylko do pozycji 43. Po ponownym wydaniu w roku 1992 uplasowała się tam na drugim miejscu.

1971 – Utwór “Baby Jump” grupy Mungo Jerry dotarł do pierwszego miejsca na brytyjskiej liście przebojów. Był to drugi, po singlu “In The Summertime”, hit tego zespołu z Ashford, w Anglii dowodzonego przez Raya Dorseta. Trzeci singiel grupy “Lady Rose” nie dostał takiej szansy – zgodnie z nakazem prokuratury zniszczono wszystkie egzemplarze płyty po skargach dotyczących tekstu zachęcającego rzekomo do zażywania kokainy.

1976 – Angielska piosenkarka Tina Charles (właściwie: Tina Hoskins) zdobyła szczyt listy na Wyspach Brytyjskich taneczną piosenką “I Love To Love (But My Baby Loves To Dance)”. Utwór został wyprodukowany przez Biddu, tego samego producenta, który stał za sukcesem utworu “Kung Fu Fighting” Carla Douglasa.

1982 – Zespół Tight Fit umieścił na pierwszym miejscu listy w Wielkiej Brytanii singiel z własną wersją przeboju “The Lion Sleeps Tonight” grupy The Tokens. Ponad 20 lat później piosenka ta stała się powodem procesu pomiędzy twórcą Solomonem Lindą a wytwórnią Disneya. Kompozytor domagał się od twórców filmu “Król Lew” ponad 1,5 miliona dolarów zaległych tantiem za użycie piosenki w filmie i musicalu pod tym samym tytułem. Strony doszły do ugody, lecz nie ujawniono jej szczegółów.

1993 – Peabo Bryson i Regina Belle zdobyli szczyt amerykańskiej listy piosenką “A Whole New World”, tematem z animowanego filmu “Aladyn”. W filmie utwór zaśpiewali jednak Brad Kane i Lea Salonga. Aladyn otrzymał dwa Oscary: za najlepszą muzykę i właśnie za piosenkę “A Whole New World”.

KRAJ

Unijny komisarz ds. obrony Andrius Kubilius przybędzie dziś z wizytą do Polski w ramach tzw. „Misji Pociski”, której celem jest szybka rozbudowa produkcji broni w Unii Europejskiej. Spotka się z wicepremierem i szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem, z którym odwiedzi m.in. zakłady MESKO w Skarżysku-Kamiennej.

Jak informuje Komisja Europejska, pobyt Kubiliusa w Warszawie jest elementem serii wizyt pod hasłem „Misja: pociski”, której celem jest przyspieszenie europejskiej produkcji obronnej oraz wsparcie dozbrojenia Ukrainy.

„Wizyta komisarza skupi się na jasnym przesłaniu: silna Ukraina oznacza bezpieczniejszą Unię Europejską, a sprostanie pilnym potrzebom bezpieczeństwa wymaga pełnej mobilizacji europejskiego przemysłu obronnego” – informuje KE.

#

Dziś w Pałacu Prezydenckim w Warszawie odbędzie się uroczystość wręczenia Orderu Orła Białego i Orderu Odrodzenia Polski przez prezydenta Karola Nawrockiego.

Order Orła Białego to najwyższe odznaczenie państwowe w Polsce, ustanowione w 1705 r., reaktywowane w 1921 r. i przywrócone w 1992 r. Nadawany jest za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla Rzeczypospolitej Polskiej.

Z kolei Order Odrodzenia Polski (Polonia Restituta) nadawany jest za wybitne zasługi w służbie państwu i społeczeństwu, w szczególności za osiągnięcia w działalności publicznej i społecznej.

#

Dziś w Sądzie Okręgowym w Warszawie ogłoszony zostanie wyrok w procesie prof. Wojciecha Roszkowskiego przeciwko ministrze edukacji Barbarze Nowackiej.

Autor podręcznika „Historia i Teraźniejszość” (HiT) zarzuca szefowej Ministerstwa Edukacji Narodowej naruszenie dóbr osobistych. Roszkowski twierdzi, że Nowacka skłamała, mówiąc publicznie, że „na każdej stronie podręcznika do HiT jest kłamstwo”.

Profesor domaga się publicznych przeprosin oraz odszkodowania w wysokości 512 tys. zł – czyli 1 tys. zł za każdą stronę podręcznika.

Nowacka podczas procesu podkreślała, że jej wypowiedź była figurą retoryczną (licentia poetica) i nie powinna być interpretowana dosłownie.

ZAGRANICA

Dziś jest siódmy dzień wojny Izraela i USA z Iranem. 28 lutego Izrael i Stany Zjednoczone rozpoczęły naloty na cele w Iranie, a Teheran odpowiedział atakami na państwa regionu, w tym na bazy amerykańskie na Bliskim Wschodzie.

W nalotach USA i Izraela zginął m.in. najwyższy przywódca duchowy Iranu Ali Chamenei. W związku z eskalacją konfliktu odwołano wiele lotów w regionie, a część państw rozpoczęła ewakuację swoich obywateli z Bliskiego Wschodu.

#

Dziś odbędzie się posiedzenie ministrów sprawiedliwości państw UE, podczas którego ma zostać przyjęte stanowisko dotyczące ochrony osób dorosłych w transgranicznych sprawach sądowych.

Chodzi o rozporządzenie dotyczące ochrony osób niezdolnych do obrony swoich interesów, np. z powodu choroby Alzheimera lub innych schorzeń, w sprawach takich jak sprzedaż nieruchomości w innym kraju UE.

Ministrowie będą też rozmawiać o przeciwdziałaniu bezkarności za zbrodnie popełnione na Ukrainie. Polskę reprezentować będzie wiceminister sprawiedliwości Sławomir Pałka.

mal/ mbed/ ftr/