Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
poniedziałek, 16 listopada 2026 03:26
Z OSTATNIEJ CHWILI:
Reklama
Reklama

30 września w historii. Monachium, kapitulacja Żoliborza i rząd Sikorskiego

Są daty, w których historia brzmi jak kilka opowieści puszczonych jednocześnie. 30 września lekarz w Bostonie po raz pierwszy z powodzeniem używał eteru podczas zabiegu dentystycznego, Europa przekonywała się, jak złudne może być kupowanie pokoju ustępstwami wobec Hitlera, a polskie państwo – mimo utraty terytorium – odtwarzało swoje legalne władze na emigracji. Pięć lat później gasły ostatnie barykady Żoliborza. Potem przyszły most powietrzny nad Berlinem, narodziny Botswany, gigantyczny Boeing 747 i kosmiczna Rosetta. Co wydarzyło się 30 września, jakie są najważniejsze rocznice 30 września i jaki ślad ta data zostawiła w Tomaszowie Mazowieckim? Oto nasze kalendarium historyczne 30 września.

Nasz artykuł w skrócie

  • Kolejne tysiące na ratowanie najstarszego zabytku – miasto zabezpieczyło do 92 tys. zł na remont i rekonstrukcję zabytkowej stolarki w kościele św. Trójcy przy placu Kościuszki. To najstarsza murowana świątynia w Tomaszowie, wzniesiona w latach 1823–1829.
  • Kontynuacja finansowania z ubiegłego roku – przyznane środki to kolejny zastrzyk finansowy dla parafii; w poprzednim roku magistrat przeznaczył już na renowację tego obiektu kwotę 100 tys. zł.
  • Zastanawiający błąd w oficjalnych dokumentach – w uzasadnieniu tegorocznej dotacji dopatrzono się zagadkowej rozbieżności w chronologii dat. Zapisy wskazują, że oficjalny nabór ogłoszono w lipcu 2026 roku, podczas gdy wniosek od parafii miał wpłynąć... w sierpniu 2025 roku.

Dziś jest środa, 30 września 2026 roku. To 273. dzień roku, a do sylwestra pozostały 92 dni. Imieniny obchodzą m.in. Hieronim, Zofia, Grzegorz, Franciszek, Wiktor i Felicja. W Tomaszowie Mazowieckim słońce wzeszło około 6.38, a zajdzie około 18.23.

30 września obchodzony jest ustanowiony przez ONZ Międzynarodowy Dzień Tłumaczenia. Data nie jest przypadkowa – to rocznica śmierci św. Hieronima, patrona tłumaczy i autora łacińskiego przekładu znacznej części Biblii. Zgromadzenie Ogólne ONZ oficjalnie ustanowiło to święto w 2017 roku. W Polsce 30 września funkcjonuje także popularny, choć niebędący świętem państwowym, Dzień Chłopaka.

Kalendarium historyczne

180 lat temu (1846). Eter zaczyna zmieniać medycynę

30 września 1846 roku dentysta William T.G. Morton użył eteru do znieczulenia pacjenta podczas ekstrakcji zęba. Pacjentem był Eben H. Frost, a zabieg odbył się bez bólu, co w połowie XIX wieku nadal brzmiało jak medyczna fantazja. Nie był to jeszcze słynny publiczny pokaz w Massachusetts General Hospital – ten miał nastąpić 16 października – ale właśnie to doświadczenie przekonało Mortona, że eter może stać się skutecznym środkiem znieczulającym. W epoce, w której operację często przegrywało się nie z chorobą, lecz z bólem, szokiem i koniecznością działania w pośpiechu, skuteczne znieczulenie zmieniło całą logikę chirurgii. Historia anestezjologii zaczęła wówczas przyspieszać w tempie, którego wcześniej nie sposób było sobie wyobrazić.

144 lata temu (1882). Prąd z rzeki

30 września 1882 roku w Appleton w stanie Wisconsin rozpoczęła pracę elektrownia Vulcan Street Plant. Wykorzystywała energię rzeki Fox do napędzania generatora Edisona i zasilała m.in. papiernie oraz dom jednego z lokalnych przedsiębiorców. Biblioteka Kongresu określa ją jako pierwszą w USA centralną hydroelektrownię pracującą w systemie Edisona. Moc instalacji, dziś śmiesznie mała w porównaniu z nowoczesnymi elektrowniami, wystarczała wówczas, by elektryczne światło jawiło się mieszkańcom niemal jak techniczna magia. Energia wodna i elektryfikacja zaczynały właśnie pisać jeden z najważniejszych rozdziałów nowoczesności.

88 lat temu (1938). Monachium – pokój, który nie przyniósł pokoju

W nocy z 29 na 30 września 1938 roku zakończyła się konferencja monachijska. Adolf Hitler, Benito Mussolini, Neville Chamberlain i Édouard Daladier uzgodnili przekazanie Niemcom Sudetów, należących do Czechosłowacji. Co znamienne, państwo, którego ziemią handlowano przy konferencyjnym stole, nie miało realnego wpływu na decyzję. Londyn i Paryż liczyły, że ustępstwo wobec Hitlera zaspokoi jego apetyt i oddali widmo wojny. Kilka miesięcy później Niemcy zajęły pozostałą część Czech, a we wrześniu 1939 roku rozpoczęła się wojna światowa. Układ monachijski do dziś pozostaje symbolem dramatycznych granic polityki ustępstw wobec agresora

87 lat temu (1939). Polska traci ziemię, ale nie traci państwa

30 września 1939 roku Władysław Raczkiewicz powołał polski rząd na uchodźstwie, którego premierem został gen. Władysław Sikorski. Warszawa była już po kapitulacji, Modlin również przestał walczyć, a terytorium Rzeczypospolitej znalazło się pod okupacją niemiecką i sowiecką. Mimo to polskie państwo nie przestało istnieć w sensie prawnym i międzynarodowym. Rząd działał najpierw we Francji, a po jej klęsce w Londynie, kierując Polskimi Siłami Zbrojnymi oraz reprezentując kraj wobec aliantów. Ta ciągłość państwowa Polski okaże się jednym z fundamentów polskiego udziału w II wojnie światowej – od Narwiku i Tobruku po Monte Cassino i bitwę o Anglię. 

82 lata temu (1944). Żoliborz składa broń

30 września 1944 roku skapitulował powstańczy Żoliborz. Niemcy od rana nacierali na pozycje Armii Krajowej, zdobywając kolejne budynki i spychając obrońców na coraz mniejszy obszar. Próba ewakuacji części żołnierzy przez Wisłę nie powiodła się, m.in. z powodu warunków pogodowych i sytuacji na rzece. Po południu rozpoczęto rozmowy kapitulacyjne. Do niewoli trafiło około 1490 polskich żołnierzy. Warszawskie Powstanie jeszcze formalnie trwało, ale miasto było już jak płonący statek, na którym kolejne pokłady znikały pod wodą. 

77 lat temu (1949). Ostatnie samoloty mostu powietrznego

30 września 1949 roku oficjalnie zakończył się most powietrzny do Berlina Zachodniego. Operacja rozpoczęła się latem 1948 roku po sowieckiej blokadzie dróg lądowych prowadzących do zachodnich sektorów miasta. Przez ponad rok amerykańskie i brytyjskie samoloty dowoziły mieszkańcom żywność, węgiel, lekarstwa i inne niezbędne towary. Według danych amerykańskich sił powietrznych wykonano ponad 277 tysięcy lotów i dostarczono ponad 2,3 mln ton zaopatrzenia. Berlin Airlift stał się jednym z pierwszych wielkich testów zimnej wojny – pokazem, że konfrontacja może toczyć się nie tylko czołgami, ale również logistyką, cierpliwością i determinacją.

66 lat temu (1960). Jaskiniowcy wchodzą do telewizji

30 września 1960 roku telewizja ABC pokazała pierwszy odcinek „The Flintstones” – „Flinstonów”. Serial przenosił model amerykańskiej rodziny z przedmieść do epoki kamienia, gdzie samochody napędzały ludzkie nogi, a sprzęty domowe zastępowały prehistoryczne zwierzęta. Pomysł był absurdalny tylko pozornie: pod warstwą humoru widzowie oglądali satyrę na pracę, małżeństwo, konsumpcję i aspiracje klasy średniej. Telewizyjna Akademia przypomina, że produkcja była pierwszym tak znaczącym animowanym sitcomem emitowanym w czasie największej oglądalności. „Flintstones” wytrzymali próbę czasu lepiej niż wiele „poważniejszych” programów tamtej epoki.

60 lat temu (1966). Botswana staje się niepodległym państwem

W nocy z 29 na 30 września 1966 roku opuszczono brytyjską flagę i podniesiono flagę Botswany. Dawny protektorat Beczuana uzyskał niepodległość, a Seretse Khama został pierwszym prezydentem nowej republiki. Start nie był łatwy: kraj miał niewielką infrastrukturę, ograniczone zasoby finansowe i znajdował się w regionie zdominowanym przez systemy kolonialne oraz apartheid. W następnych dekadach Botswana zbudowała jednak jedną z najbardziej stabilnych demokracji na kontynencie afrykańskim. Dzisiejsza rocznica jest więc nie tylko wspomnieniem końca kolonialnej zależności, ale także początku niezwykle interesującego eksperymentu państwowego.

58 lat temu (1968). Jumbo wychodzi z hali

30 września 1968 roku Boeing po raz pierwszy pokazał publicznie gotowy egzemplarz modelu 747. Ogromny samolot wyjechał z zakładu w Everett w stanie Waszyngton, wyglądając jak coś, co bardziej pasowało do futurystycznej ilustracji niż na zwykłe lotnisko. „Jumbo Jet” miał zmienić ekonomię dalekich podróży, przewożąc jednorazowo znacznie więcej pasażerów niż wcześniejsze maszyny. W kolejnych dekadach 747 stał się ikoną lotnictwa, samolotem prezydentów, linii międzykontynentalnych i transportu cargo. Boeing wyprodukował łącznie 1574 egzemplarze tej rodziny, zanim zakończył program.

35 lat temu (1991). Haiti – demokracja zatrzymana przez pucz

30 września 1991 roku prezydent Haiti Jean-Bertrand Aristide został obalony w wojskowym zamachu stanu. Kilka miesięcy wcześniej objął urząd po wyborach, w których zdobył około 67 procent głosów. Pucz dowodzony przez gen. Raoula Cédrasa zmusił go do opuszczenia kraju i uruchomił kolejny okres represji oraz politycznej destabilizacji. Społeczność międzynarodowa potępiła przewrót, a w kolejnych latach Haiti znalazło się pod coraz większą presją dyplomatyczną i gospodarczą. To jedna z tych rocznic 30 września, które przypominają, jak krucha może być świeżo zbudowana demokracja.

10 lat temu (2016). Rosetta dotyka komety

30 września 2016 roku Europejska Agencja Kosmiczna zakończyła misję Rosetta. Sonda, która od 2014 roku towarzyszyła komecie 67P/Czuriumow-Gierasimienko, została skierowana na kontrolowane zejście ku jej powierzchni. Potwierdzenie końca misji dotarło do centrum ESA o godz. 13.19 czasu środkowoeuropejskiego. Rosetta była pierwszą sondą, która weszła na orbitę komety, towarzyszyła jej w drodze wokół Słońca i dostarczyła lądownik na jej powierzchnię. Zamiast wielkiego finału rodem z kina science fiction był więc coraz słabszy sygnał radiowy – a potem cisza. Za tą ciszą zostały jednak lata danych o materii, z której powstawał Układ Słoneczny.

4 lata temu (2022). Rosja ogłasza aneksję czterech regionów Ukrainy

30 września 2022 roku Rosja ogłosiła aneksję okupowanych części obwodów donieckiego, ługańskiego, chersońskiego i zaporoskiego. Moskwa powoływała się na przeprowadzone wcześniej głosowania, których legalności nie uznała większość społeczności międzynarodowej. Tego samego dnia Rada Bezpieczeństwa ONZ głosowała nad rezolucją potępiającą działania Rosji; została ona zawetowana przez samą Rosję. Kilkanaście dni później Zgromadzenie Ogólne ONZ zdecydowaną większością potępiło próbę aneksji i uznało ją za sprzeczną z prawem międzynarodowym. Wojna trwa nadal, więc ta data historyczna 30 września pozostaje jednocześnie częścią bieżącej polityki europejskiej.

Urodzili się tego dnia

Truman Capote urodził się 30 września 1924 roku w Nowym Orleanie. Autor „Śniadania u Tiffany’ego” i „Z zimną krwią” należał do pisarzy, którzy potrafili poruszać się pomiędzy literaturą piękną, reportażem i światem celebrytów. „Z zimną krwią” stało się jednym z najgłośniejszych przykładów literatury faktu napisanej z wykorzystaniem technik powieściowych.

Elie Wiesel, urodzony 30 września 1928 roku, był pisarzem, świadkiem Zagłady i laureatem Pokojowej Nagrody Nobla z 1986 roku. Ocalał z Auschwitz i Buchenwaldu, a jego „Noc” należy do najważniejszych świadectw Holokaustu. Komitet Noblowski określał go mianem „posłańca ludzkości” – człowieka, który z własnego cierpienia uczynił wezwanie do odpowiedzialności za innych.

Johnny Mathis, urodzony 30 września 1935 roku, kończy dziś 91 lat. Jego charakterystyczny, miękki głos uczynił z niego jednego z najbardziej rozpoznawalnych amerykańskich wokalistów drugiej połowy XX wieku. W repertuarze łączył pop, jazz i standardy, a jego kariera trwała przez kolejne pokolenia słuchaczy.

Martina Hingis urodziła się 30 września 1980 roku. Szwajcarka została numerem jeden światowego tenisa jako nastolatka i przez 209 tygodni prowadziła ranking WTA. Zdobyła łącznie 25 tytułów wielkoszlemowych w singlu, deblu i mikście. Dziś kończy 46 lat.

Odeszli tego dnia

Święty Hieronim zmarł 30 września 420 roku w pobliżu Betlejem. Zapisał się w historii przede wszystkim jako tłumacz Biblii na język łaciński i jeden z najważniejszych uczonych wczesnego chrześcijaństwa. Jego postać jest powodem, dla którego właśnie dziś obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Tłumaczenia

James Dean zginął 30 września 1955 roku w wypadku samochodowym w Kalifornii. Miał zaledwie 24 lata, a zdążył zagrać role, które uczyniły z niego symbol młodzieńczego buntu – przede wszystkim w „Buntowniku bez powodu”. Po śmierci został pierwszym aktorem nominowanym pośmiertnie do Oscara za rolę pierwszoplanową. Jego kariera trwała krótko, ale legenda okazała się dłuższa niż życie. 

Tego dnia w muzyce

Mozart wypuszcza „Czarodziejski flet” na scenę

30 września 1791 roku w Wiedniu odbyła się premiera „Czarodziejskiego fletu” Wolfganga Amadeusza Mozarta. Operę wystawiono w Freihaus-Theater auf der Wieden, a sam kompozytor prowadził premierowe przedstawienie. Dzieło łączyło prostą baśń, humor, symbolikę masońską, spektakularne arie i muzykę, która potrafiła działać zarówno na publiczność popularnego teatru, jak i najbardziej wymagających melomanów. „Aria Królowej Nocy” stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych fragmentów operowych w historii. Mozart umrze zaledwie kilka tygodni później, w grudniu 1791 roku, nie doczekawszy pełni sukcesu dzieła. Tego dnia w muzyce narodził się jednak utwór, który od ponad dwóch stuleci nie schodzi ze scen.

Beatlesi pracują nad „Beatles for Sale”

30 września 1964 roku The Beatles nagrywali w londyńskim EMI Studios materiał do albumu „Beatles for Sale”. Tego dnia powstawało m.in. „No Reply”, a sesje obejmowały także prace nad „Every Little Thing” i „What You’re Doing”. Zespół znajdował się wtedy w środku beatlemanii – między trasami, występami telewizyjnymi i presją wydawania kolejnych singli oraz płyt. „Beatles for Sale” brzmi przez to momentami bardziej zmęczonym, refleksyjnym tonem niż wcześniejsze albumy. W historii grupy był to krótki przystanek między niewinnym popem pierwszych lat a coraz bardziej ambitnymi nagraniami, które za chwilę zmienią muzykę popularną.

Johnny Mathis – 91 lat głosu z innej epoki

Dzisiejsze urodziny obchodzi Johnny Mathis, jeden z symboli amerykańskiej muzyki romantycznej. Jego kariera rozpoczęła się jeszcze w latach 50., gdy muzyka popularna wyglądała zupełnie inaczej niż dziś, a mimo to Mathis przez dekady utrzymywał rozpoznawalność i publiczność. Zyskał status artysty, którego nagrania w dużej mierze opierały się nie na modach, lecz na głosie, frazowaniu i repertuarze standardów. Otrzymał także Grammy Lifetime Achievement Award. W epoce singli konsumowanych w kilkanaście sekund jego historia przypomina, że czasem najdłużej żyje muzyka, która nie próbuje dogonić chwili.

Tego dnia w sporcie

Babe Ruth i magiczna liczba 60

30 września 1927 roku Babe Ruth zdobył 60. home run w sezonie MLB. Piłka po jego uderzeniu przeciwko Tomowi Zachary’emu wyleciała poza boisko, a wynik 60 przez 34 lata pozostawał rekordem ligi. Dopiero Roger Maris poprawił go w 1961 roku. Dziś statystyka baseballowa jest światem tysięcy liczb, algorytmów i współczynników, ale „60” Ruth’a długo funkcjonowało niemal jak sportowy mit – liczba, o której wiedzieli nawet ci, którzy nie śledzili każdego meczu.

Roberto Clemente osiąga 3000

30 września 1972 roku Roberto Clemente zaliczył 3000. uderzenie w karierze MLB. Był to double przeciwko Jonowi Matlackowi z New York Mets. Clemente został 11. zawodnikiem w historii ligi i pierwszym Latynosem, który osiągnął granicę 3000 hitów. Nikt wtedy nie wiedział, że będzie to jego ostatnie uderzenie w sezonie regularnym. Trzy miesiące później zginął w katastrofie samolotu lecącego z pomocą humanitarną do Nikaragui.

Sport dziś

Dziś rozpoczyna się główna część China Open 2026 w Pekinie, turnieju WTA 1000 rozgrywanego od 30 września do 11 października. W drabince znajduje się Iga Świątek, triumfatorka tej imprezy z 2023 roku. Turniej zgromadzi niemal całą światową czołówkę i będzie jednym z najważniejszych punktów jesiennej części sezonu.

Wieczorem rozgrywane są także mecze drugiej kolejki Ligi Mistrzyń UEFA. Wśród najciekawszych spotkań znalazły się m.in. Roma – Barcelona, Paris FC – Arsenal oraz OL Lyonnes – Chelsea. To aktualne wydarzenia 30 września, a nie historyczne rocznice. 

Tomaszów Mazowiecki – lokalny ślad historii

30 września 1917 roku w Tomaszowie podjęto decyzję o wystąpieniu do władz miasta w sprawie wyznaczenia miejsca pod pomnik Tadeusza Kościuszki oraz nadania jego imienia jednej z ulic. Był to czas wyjątkowy. Polska formalnie jeszcze nie istniała jako niepodległe państwo, trwała I wojna światowa, a mieszkańcy miasta mierzyli się z biedą, brakami żywności i gospodarczą ruiną. Mimo to część tomaszowian uważała, że właśnie wtedy trzeba stworzyć materialny znak pamięci o Kościuszce. Wcześniej, 23 września, zapadła decyzja o rozpoczęciu prac nad samą ideą monumentu.

Dyskusja nie była salonową pogawędką. Jak wynika z materiałów Muzeum im. Antoniego hr. Ostrowskiego, podczas spotkań pojawiał się argument, że w mieście pełnym ubóstwa pieniądze powinny trafić raczej na chleb niż na pomnik. Odpowiedź zwolenników monumentu była charakterystyczna dla epoki: człowiek potrzebuje nie tylko przeżyć, ale również mieć coś, co podnosi go na duchu i przypomina mu, że należy do większej wspólnoty. W mieście zamieszkanym przez Polaków, Niemców i Żydów budowa pomnika narodowego bohatera była więc nie tylko sprawą estetyki, lecz również deklaracją polityczną i tożsamościową.

Ostatecznie projekt wykonał rzeźbiarz Józef Urbanowski, a pomnik odsłonięto 3 listopada 1918 roku. Zaledwie dziewięć dni później Tomaszów uwolnił się spod okupacji i wszedł w rzeczywistość odradzającego się państwa polskiego. Monument stał się więc niemal bramą między dwiema epokami – powstał jeszcze w kraju bez własnej państwowości, a kilka dni później znalazł się już w niepodległej Polsce. 

Historia dopisała jednak kolejny, znacznie ciemniejszy rozdział. W październiku 1939 roku Niemcy rozebrali pomnik, ale pracownicy miejskiej betoniarni ukryli figurę Kościuszki i przechowali ją przez okupację. Po wojnie monument odbudowano i ponownie odsłonięto 12 października 1947 roku. To jeden z tych lokalnych epizodów, które pokazują, że Tomaszów Mazowiecki historia pisze nie tylko wielkimi decyzjami władz i datami z podręcznika, lecz także odwagą zwykłych ludzi, którzy czasem ratują kawałek miasta, chowając go przed okupantem.


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Opinie

Mariusz Strzępek Mariusz Strzępek

Najbardziej przeraża mnie nie tylko to, co ludzie opowiadają o swoich krzywdach. Przeraża mnie również cisza tych, którzy powinni reagować. Cisza polityków, urzędników i instytucji, które zbyt często wykazują niezwykłą sprawność w chronieniu własnego wizerunku, a znacznie mniejszą determinację w wyjaśnianiu niewygodnych spraw.W tomaszowskim wątku nie opieram się wyłącznie na zasłyszanych historiach. Dysponuję nagraniem posiedzenia komisji, złożyłem zawiadomienie do prokuratury i domagam się wyjaśnienia, dlaczego istotna wypowiedź dotycząca małoletnich nie znalazła odzwierciedlenia w protokole. Nie przesądzam, że doszło do przestępstwa. Uważam jednak, że sprawa wymaga rzetelnego sprawdzenia.Nie interesuje mnie, kto jest z Platformy, PiS-u czy jakiejkolwiek innej partii. Krzywda nie ma barw politycznych. A milczenie wobec niej nie staje się mniej naganne tylko dlatego, że dotyczy naszych znajomych.Zostawiam więc czytelników z jednym pytaniem: jeżeli instytucje powołane do ochrony najsłabszych nie potrafią przekonująco wyjaśnić takich wątpliwości, to komu właściwie mają zaufać ludzie, którzy zdecydowali się mówić?Bo czasami największym skandalem nie jest samo nagranie. Jest nim to, jak wielu ludzi wolałoby, żeby nikt go nigdy nie odsłuchał.

Władza deprawuje, a władza absolutna deprawuje absolutnie – brzmi stare powiedzenie. Jest ono wciąż aktualne, jak pokazuje przykład byłego ministra, Michała Kołodziejczaka. Seksualnie – narkotyczna afera, którą nagłaśnia obecnie Kanał Zero, budzi obrzydzenie ale i rodzi pytania. Kto takich ludzi wystawia na listy wyborcze, kto daje im funkcję ministrów? Prezentowane przez ofiary nagrania pokazują osobę poważnie zaburzoną i zepsutą do szpiku kości. Kołodziejczak odwiedzał także Tomaszów, gdzie był fetowany przez działaczy Platformy Obywatelskiej, którzy chętnie i masowo się z nim fotografowali. W sieci nadal dostępne są wspólne nagrania z posłem Witczakiem. Z kolei politycy KO twierdzą w prywatnych rozmowach, że to właśnie Kołodziejczak stoi za powołaniem Michała Jodłowskiego na stanowisko dyrektora KRUS w Łodzi.

13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

Piątek trzynastego. Dzień, który wbrew przesądom nie zawsze przynosił nieszczęście, choć historia zapisała na jego kartach również wydarzenia tragiczne. W 1924 roku Władysław Reymont otrzymał literacką Nagrodę Nobla, a polska literatura po raz kolejny znalazła się w centrum światowej uwagi. W 1956 roku amerykański Sąd Najwyższy potwierdził, że segregacja rasowa w autobusach narusza konstytucję. W 2015 roku Paryż przeżył jedną z najtragiczniejszych nocy w swojej powojennej historii. Co wydarzyło się 13 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez niebo rozświetlone tysiącami meteorów, eksperymenty Walta Disneya, muzykę Beatlesów i AC/DC oraz archiwalne dokumenty pokazujące, jak wyglądały narodziny niepodległego Tomaszowa Mazowieckiego. Bo wielka historia zawsze pozostawiała ślady także na naszych ulicach. Data dodania artykułu: 13.11.2026 09:37
13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Koalicja Obywatelska z poparciem przekraczającym 37 procent, Prawo i Sprawiedliwość niemal 14 punktów procentowych za nią, a w Sejmie zaledwie cztery ugrupowania. Najnowszy sondaż Ogólnopolskiej Grupy Badawczej (OGB) pokazuje, jak bardzo może zmienić się polska scena polityczna. Paradoks polega jednak na tym, że zdecydowana przewaga w sondażu nie oznacza samodzielnej większości parlamentarnej. Tymczasem aż pięć ugrupowań, na które łącznie wskazuje blisko 18 procent badanych, znalazłoby się poza Sejmem. Data dodania artykułu: 12.11.2026 16:38
KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

Zaburzenia neuropoznawcze u starszych pracowników - jak zobiektywizować ich podejrzenie podczas badań profilaktycznych i jakie konsekwencje niesienie ich rozpoznanie w aspekcie wykonywania pracy? Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:48
Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety

Niepodległość nie wszędzie przyszła 11 listopada. W Tomaszowie Mazowieckim niemieccy żołnierze nadal trzymali broń, a w oknach koszar ustawiono karabiny maszynowe. Dopiero następnego dnia, dzięki determinacji konspiratorów, negocjacjom i fortelowi godnemu wojennego filmu, miasto odzyskało wolność. W tym samym czasie Józef Piłsudski organizował polskie wojsko, a Europa żegnała świat wielkich cesarstw. Co wydarzyło się 12 listopada? Historia tej daty prowadzi przez narodziny polskiego parlamentaryzmu, prześladowania Żydów w nazistowskich Niemczech, dramat wojny w Wietnamie i kosmiczne odkrycia. Są również Genesis, Madonna, Neil Young, wielkie kino i sportowe legendy. Ale dzisiaj szczególne miejsce zajmuje nasza, tomaszowska opowieść o wolności. Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:22
12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety

Polska odzyskała wolność w 1918 roku, a Tomaszów dzień później. Na oficjalne święto czekano 19 lat

Nie było jednego wielkiego wybuchu radości, jednej zwycięskiej defilady ani jednego podpisu, który po 123 latach niewoli przywróciłby Polskę do życia. Był chaos, strzały na ulicach, rozbrajanie niemieckich żołnierzy i gorączkowe przejmowanie władzy. Była nadzieja, ale również niepewność. 11 listopada 1918 roku Polska zaczęła pisać nowy rozdział swojej historii. W Tomaszowie Mazowieckim okupacja zakończyła się dzień później. Co ciekawe, na ustanowienie oficjalnego Święta Niepodległości trzeba było czekać aż do 1937 roku. Data dodania artykułu: 11.11.2026 10:37
Polska odzyskała wolność w 1918 roku, a Tomaszów dzień później. Na oficjalne święto czekano 19 lat

11 listopada w historii. Polska odzyskuje niepodległość, Tomaszów na wolność czeka jeszcze dzień

Historia bywa przewrotna. Potrafi jednego dnia rozdawać korony, obalać imperia, przywracać wolność i odbierać życie tym, którzy o nią walczyli. 11 listopada 1673 roku Jan Sobieski rozbijał pod Chocimiem armię osmańską, otwierając sobie drogę do polskiego tronu. W 1918 roku milkły działa Wielkiej Wojny, a Polska po 123 latach niewoli odzyskiwała niepodległość. Dwadzieścia trzy lata później Niemcy wybrali tę samą datę na pierwszą masową egzekucję pod Ścianą Śmierci w Auschwitz. Ale 11 listopada w historii to również wielka literatura, muzyczne przełomy, filmowe legendy i sportowe triumfy. Jest wreszcie Tomaszów Mazowiecki, gdzie wolność nie przyszła wraz z uroczystym przemówieniem. Trzeba było ją przygotować, wynegocjować i odebrać niemieckiemu okupantowi. Data dodania artykułu: 11.11.2026 09:30
11 listopada w historii. Polska odzyskuje niepodległość, Tomaszów na wolność czeka jeszcze dzień

Wieczorny przegląd: rozmowy Ukraina–Rosja, zarzuty o dywersję i decyzje rządu. Tomaszów przed Świętem Niepodległości

Wtorek, 10 listopada 2026 roku, przyniósł wydarzenia, które po raz kolejny przypomniały, jak mocno bezpieczeństwo Polski związane jest z sytuacją za jej granicami. W Abu Zabi rozpoczęły się pierwsze od dziewięciu miesięcy bezpośrednie rozmowy przedstawicieli Ukrainy i Rosji przy udziale Stanów Zjednoczonych. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego ujawniła zatrzymanie dwóch osób podejrzanych o szpiegostwo i dywersję na rzecz Moskwy, a Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzegało mieszkańców Lubelszczyzny przed zagrożeniem związanym z rosyjskim atakiem powietrznym. W Warszawie rząd przyjął projekty zmian w prawie karnym i energetyce jądrowej, a także zapowiedział pomoc poszkodowanym w krakowskiej tragedii. Tymczasem Tomaszów Mazowiecki przygotowuje się do jutrzejszych obchodów Święta Niepodległości. Będą uroczystości wojskowe, bieg uliczny i zmiany w komunikacji miejskiej. Data dodania artykułu: 10.11.2026 21:36
Wieczorny przegląd: rozmowy Ukraina–Rosja, zarzuty o dywersję i decyzje rządu. Tomaszów przed Świętem Niepodległości

Osiem dni, które nauczyły Kijów traktować Warszawę poważnie

„Rok UPA” we Lwowie trwał dokładnie osiem dni. 20 października rada obwodowa jednogłośnie ogłosiła rok 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii, Romana Szuchewycza i Ołeha Olżycza. Jednak do 28 października szef obwodowej administracji wojskowej Maksym Kozycki poinformował swoich polskich partnerów, że uchwała nie została podpisana i nie ma mocy prawnej. Do tego czasu informacje o inicjatywie zostały usunięte, a ukraińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zdążyło zdystansować się od lwowskich deputowanych. Napięcie opadło. Jednak pomiędzy tymi dwiema datami rozegrała się krótka, a zarazem bardzo wymowna historia o stosunkach polsko-ukraińskich w czwartym roku wojny. Data dodania artykułu: 10.11.2026 09:15
Osiem dni, które nauczyły Kijów traktować Warszawę poważnie
Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Znane postacie, nowe historie i codzienność, która sama dostarcza tematów do żartów. Kabaret Skeczów Męczących przyjedzie do Tomaszowa Mazowieckiego z programem „Wielcy wracają”. Występ odbędzie się 20 listopada 2026 roku o godzinie 18.00 w popularnej „Samochodówce”.Znani bohaterowie w nowych odsłonachPo trasie „Jeszcze nigdy nie było tak dobrze” artyści sięgają do własnej historii. Zapowiadają powrót charakterystycznych bohaterów, ale nie zwykłą powtórkę dawnych numerów: postacie otrzymają nowe historie, osadzone we współczesnych realiach. W programie znajdą się premierowe skecze, aktualne tematy oraz satyryczne spojrzenie na społeczne i polityczne absurdy.Kabaret powstał w Kielcach w 2003 roku. Tworzą go Karol Golonka, Marcin Szczurkiewicz, Michał Tercz i Jarosław Sadza. Ich znakiem rozpoznawczym są wyraziste postacie, dynamiczne dialogi i obserwacje polskiej codzienności.Kiedy i gdzie?Występ rozpocznie się w piątek, 20 listopada 2026 roku, o godzinie 18.00 w Hali Sportowej Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 3 przy ul. Legionów 47 w Tomaszowie Mazowieckim. Według informacji serwisu KupBilecik widowisko potrwa około 90 minut, bez zaplanowanej przerwy. Przewidywane zakończenie to godzina 19.30. Producentem wydarzenia jest Eskander.BiletyBilety są dostępne w sprzedaży internetowej. Ceny zaczynają się od 120 zł, do których mogą zostać doliczone opłaty serwisowe. W podanej ofercie eBilet najtańszy bilet kosztuje 128,90 zł z obowiązkowymi opłatami. Ostateczna cena zależy od sprzedawcy i wybranego miejsca. Data rozpoczęcia wydarzenia: 20.11.2026

Polecane

Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?”

Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?”

Stanisław Bareja, gdyby żył, nie musiałby dzisiaj wymyślać scenariuszy swoich komedii. Wystarczyłoby, żeby przejrzał listy płac samorządowych spółek, zakładów i instytucji. Znalazłby tam materiał na kolejne „Alternatywy 4”. Tyle że tym razem widzom nie byłoby do śmiechu. Sieć Obywatelska Watchdog Polska ujawniła właśnie skalę zatrudniania radnych w instytucjach zależnych od samorządów, które powinni kontrolować. I chociaż samo zatrudnienie nie jest jeszcze dowodem patologii, trudno nie dostrzec, że polski samorząd stworzył znakomite warunki do rozkwitu politycznych synekur. Tomaszów Mazowiecki i powiat tomaszowski nie są od tej choroby wolne. Data dodania artykułu: 13.11.2026 10:33 Liczba komentarzy: 2 Liczba pozytywnych reakcji czytelników: 4
13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

Piątek trzynastego. Dzień, który wbrew przesądom nie zawsze przynosił nieszczęście, choć historia zapisała na jego kartach również wydarzenia tragiczne. W 1924 roku Władysław Reymont otrzymał literacką Nagrodę Nobla, a polska literatura po raz kolejny znalazła się w centrum światowej uwagi. W 1956 roku amerykański Sąd Najwyższy potwierdził, że segregacja rasowa w autobusach narusza konstytucję. W 2015 roku Paryż przeżył jedną z najtragiczniejszych nocy w swojej powojennej historii. Co wydarzyło się 13 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez niebo rozświetlone tysiącami meteorów, eksperymenty Walta Disneya, muzykę Beatlesów i AC/DC oraz archiwalne dokumenty pokazujące, jak wyglądały narodziny niepodległego Tomaszowa Mazowieckiego. Bo wielka historia zawsze pozostawiała ślady także na naszych ulicach. Data dodania artykułu: 13.11.2026 09:37
Trzynaście medali, cztery złota i jeden potrójny triumf. I LO błyszczało podczas powiatowej olimpiady

Trzynaście medali, cztery złota i jeden potrójny triumf. I LO błyszczało podczas powiatowej olimpiady

Cztery złote, sześć srebrnych i trzy brązowe medale. Trzynaście miejsc na podium i jeden zawodnik, który aż trzykrotnie sięgał po złoto. Reprezentacja I Liceum Ogólnokształcącego im. Jarosława Dąbrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim znakomicie zaprezentowała się podczas VI Olimpiady Powiatu Tomaszowskiego w Lekkiej Atletyce. W Spale, gdzie od dziesięcioleci kształtują się kariery największych polskich sportowców, tomaszowscy licealiści udowodnili, że ambicja, talent i sportowy charakter nie są zarezerwowane wyłącznie dla zawodowców. Bohaterem zawodów został Jan Batorski, który dwukrotnie zwyciężał indywidualnie, a następnie poprowadził szkolną sztafetę do kolejnego triumfu. Data dodania artykułu: 12.11.2026 21:10
Czerniewice na podium mistrzostw Polski w bilardzie. Liliana Pasik ze złotem, Julia Włodarczyk z brązem

Czerniewice na podium mistrzostw Polski w bilardzie. Liliana Pasik ze złotem, Julia Włodarczyk z brązem

Błękitne sukno, biała bila, dziewięć kolorowych kul i cisza, w której niemal słychać bicie serca. Tutaj nie wygrywa najsilniejszy. Zwycięża ten, kto potrafi zachować zimną krew, przewidzieć kilka ruchów naprzód i wykonać decydujące uderzenie wtedy, gdy ręce mają prawo zadrżeć. Właśnie w takiej dyscyplinie niewielkie Czerniewice pokazały całej Polsce, że wielki sport nie musi rodzić się w wielkich miastach. Liliana Pasik została mistrzynią Polski młodzików w bilardzie, Julia Włodarczyk zdobyła brązowy medal, a Julia Przeorska zakończyła rywalizację na piątym miejscu. Wszystkie trzy reprezentują UKS Promyk Czerniewice. Data dodania artykułu: 12.11.2026 20:57 Liczba pozytywnych reakcji czytelników: 1
Trzy nagrody Sejmiku dla powiatu tomaszowskiego. Doceniono strażników lokalnych tradycji

Trzy nagrody Sejmiku dla powiatu tomaszowskiego. Doceniono strażników lokalnych tradycji

Kultura nie zawsze mieszka w wielkich teatrach, monumentalnych muzeach i salach koncertowych, w których blask kryształowych żyrandoli odbija się od wypolerowanych instrumentów. Czasami jej prawdziwe serce bije w niewielkiej wiejskiej świetlicy, w drewnianej chałupie pamiętającej XIX wiek albo wśród ludzi, którzy śpiewają pieśni zasłyszane jeszcze od swoich dziadków. I właśnie takim ludziom 4 listopada 2026 roku oddano hołd w Filharmonii Łódzkiej. Wśród 31 laureatów Nagród Sejmiku Województwa Łódzkiego w dziedzinie kultury znalazło się aż troje reprezentantów powiatu tomaszowskiego. To Nikodem Chmielewski, Etnocentrum Ziemi Łódzkiej w Kierzu oraz Zespół „Kalina” z Wąwału. Data dodania artykułu: 12.11.2026 20:11
Komar obronił karnego, Popławski strzelił dwa gole. Lechia pokonała Pelikana 3:0 Noc na Arrakis. Trzy części „Diuny” podczas jednego maratonu w tomaszowskim Heliosie! Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” 13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości „Świeżak na dwóch kołach” w Tomaszowie. Bezpłatne spotkanie dla początkujących motocyklistów Trzynaście medali, cztery złota i jeden potrójny triumf. I LO błyszczało podczas powiatowej olimpiady Czerniewice na podium mistrzostw Polski w bilardzie. Liliana Pasik ze złotem, Julia Włodarczyk z brązem Mundur zobowiązuje. Młodzi kadeci z ZSP nr 8 w Tomaszowie Mazowieckim złożyli uroczyste ślubowanie Trzy nagrody Sejmiku dla powiatu tomaszowskiego. Doceniono strażników lokalnych tradycji Z tomaszowskiego lodu na światowe areny. Bródka wierzy w polskich panczenistów i młode pokolenie KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks Tomaszów pobiegł dla Niepodległej. Biało-czerwone święto sportu z Wandą Panfil
Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

W naszej ofercie dostępny jest wózek inwalidzki o napędzie elektrycznym, zaprojektowany z myślą o wygodzie, bezpieczeństwie i większej samodzielności użytkownika. To sprzęt, który może realnie poprawić komfort codziennego funkcjonowania – w domu, podczas spaceru, wizyty u lekarza czy załatwiania codziennych spraw.Model posiada amortyzowaną ramę z dwoma amortyzatorami kół tylnych, co zwiększa komfort jazdy na nierównym podłożu. Wózek wyposażono w szarą, oddychającą i demontowalną tapicerkę oraz poduszkę siedziska. Dostępne szerokości siedziska to 16” i 18”.Dla wygody użytkownika zastosowano regulowany kąt nachylenia oparcia, regulowane i demontowalne podłokietniki, możliwość odchylenia joysticka oraz uchylne, demontowalne podnóżki z regulacją długości. Bezpieczeństwo podczas jazdy zapewniają hamulce elektromagnetyczne, regulowane tylne kółka przeciwwywrotne oraz pełne oświetlenie drogowe LED.Wózek posiada kontroler VS/PG50A, koła przednie 9”, koła tylne 14”, prześwit 8 cm, a jego waga bez akumulatorów wynosi 49 kg.To urządzenie przeznaczone jest dla osób, które potrzebują wsparcia w mobilności i chcą zachować możliwie największą niezależność. Przeciwwskazaniem do użytkowania są przeciwwskazania do pozycji siedzącej.Z pełną ofertą można zapoznać się w naszym punkcie zaopatrzenia medycznego:Twój Sklep MedycznyTomaszów Mazowiecki, ul. Słowackiego 4Oferujemy atrakcyjne rabaty dla stałych klientów. Honorujemy Tomaszowską Kartę Seniora. Na terenie miasta zapewniamy transport gratis.
Reklama
Reklama
Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?”

Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?”

Stanisław Bareja, gdyby żył, nie musiałby dzisiaj wymyślać scenariuszy swoich komedii. Wystarczyłoby, żeby przejrzał listy płac samorządowych spółek, zakładów i instytucji. Znalazłby tam materiał na kolejne „Alternatywy 4”. Tyle że tym razem widzom nie byłoby do śmiechu. Sieć Obywatelska Watchdog Polska ujawniła właśnie skalę zatrudniania radnych w instytucjach zależnych od samorządów, które powinni kontrolować. I chociaż samo zatrudnienie nie jest jeszcze dowodem patologii, trudno nie dostrzec, że polski samorząd stworzył znakomite warunki do rozkwitu politycznych synekur. Tomaszów Mazowiecki i powiat tomaszowski nie są od tej choroby wolne.
Wojewoda stwierdziła wygaśnięcie mandatu pisowskiej radnej Pauliny Sochy

Wojewoda stwierdziła wygaśnięcie mandatu pisowskiej radnej Pauliny Sochy

W samorządowej polityce można przegłosować budżet, sprzedaż nieruchomości, zmianę statutu, a nawet najbardziej kontrowersyjną uchwałę. Nie można jednak przegłosować obowiązywania ustawy. Tymczasem w Tomaszowie Mazowieckim przez wiele miesięcy trwał spór, w którym na jednej szali znalazły się przepisy antykorupcyjne, a na drugiej stanowisko części radnych broniących mandatu Pauliny Sochy. 6 listopada 2026 roku wojewoda łódzka Dorota Ryl wydała zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie jej mandatu. Dziewięć stron uzasadnienia to nie tylko analiza prawna. To również dokument, który stawia niewygodne pytania o sposób funkcjonowania tomaszowskiego samorządu, polityczną odpowiedzialność i granice lojalności.
Reklama
Reklama Twój Sklep Medyczny

Wasze komentarze

Autor komentarza: Ujazd Treść komentarza: Juz mieli ponad 10 lat temu prostować S8 już jeden się chwalił że będzie węzeł Ujazd okazało się to wszystko kłamstwem!teraz mimo upływu czasu też kłamią !wtedy ko dzisiaj ko z psl! Źródło komentarza: Północna obwodnica Tomaszowa wraca do gry. Miasto zamawia koncepcję trasy przez rzekę i tory Autor komentarza: mieszkaniec Treść komentarza: Jest tylko jeden na to sposób - nie głosujmy na żadną opcję polityczną startującą do samorządów. Tylko stowarzyszenia, fundacje i inne zorganizowane grupy mieszkańców. I pamiętajmy też o tych wszystkich co już "działąli" w partiach na nich też nie głosujmy !!!!!! Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te wszystkie polskie "samorządy", to parodia albo raczej tragedia prawdziwego samorządu. Szkoda dalej strzępić język i szkoda czasu zajmowania się na tym tematem. Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te!!! Schlomo !!! Wy - pejsole jesteście znani z tych różnych seksualnych zboczeń (pedofilia, animals, homoseksualizm, sodomia). Więc odpie5dol się od naszych, katolickich księży i nie zapominaj, że syn mojego Boga też był pejsolem, a ty- frajerze, jesteś zwykłym, marnym prochem na tej Ziemi i wyżej tego swojego obrzezanego nie podskoczysz - żydowski palancie. Źródło komentarza: Kompletne zezwierzęcenie bezmyślnej gawiedzi. Pedofil zatrzymany Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Niemiecka rodzina tego "polskiego" premiera, to mieszana rodzina niemiecko-polska (kaszubska). Babka "polskiego" premiera była czystą niemką i m. innymi dlatego w rodzinie Tusków mówiło się głownie po niemiecku. I tusk też był wychowany po niemiecku i dlatego od zawsze działał w Polsce jako typowy szwab. I dlatego ja nazywam tego człowieka w cudzysłowie "polski" premier. PS. Po czym poznaję, że ten facet jest ryży? Po jego włosach. Przecież nie jest pięknym i przystojnym brunetem lub blondasem - co?! Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Autorze- mistrzu pingpongowej piłeczki: jeżeli jest mowa o Wiadernie, Małych Grotach, Białej Górze i Wąwale, to chyba należałoby napisać, że planowane warianty przechodzą nie na południowy wschód, a na południowy zachód od Tomaszowa. No, taki upierdliwy już jestem. Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram
Reklama
Reklama

Napisz do nas

Zachęcamy do kontaktu z nami za pomocą formularza. Możecie dołączyć zdjęcia i inne załączniki. Podajcie swojego maila ułatwi to nam kontakt z Wami
Reklama