Nasz artykuł w skrócie
- Start nowego programu onkologicznego – ogólnopolski program profilaktyki raka płuca ma oficjalnie wystartować w drugiej połowie października 2026 roku. Głównym narzędziem diagnostycznym będzie bezpieczna, niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej (NDTK).
- Bez skierowania, dla palaczy – pacjenci nie będą potrzebowali skierowania od lekarza POZ. Inicjatywa została przygotowana z myślą o osobach z wieloletnią historią nałogu tytoniowego, gdzie kluczowym kryterium kwalifikacji będzie wskaźnik co najmniej 20 paczkolat.
- Szeroka dostępność w całym kraju – Narodowy Fundusz Zdrowia planuje podpisać kontrakty z przynajmniej 32 specjalistycznymi placówkami medycznymi na terenie całej Polski, co ma ułatwić dostęp do szybkich badań.
Rak płuca przez długi czas potrafi rozwijać się niemal bezobjawowo. Kiedy pojawia się uporczywy kaszel, duszność, krwioplucie czy ból w klatce piersiowej, choroba może być już zaawansowana. Dlatego nowy program NFZ ma przenieść ciężar diagnostyki znacznie wcześniej – na etap, na którym zmianę można jeszcze wykryć podczas badania przesiewowego.
Pierwsze umowy już podpisane
Narodowy Fundusz Zdrowia poinformował w piątek, że we wrześniu rozpoczęto konkursy dla placówek zainteresowanych realizacją nowego programu.
Pierwsze umowy zawarto już w województwach świętokrzyskim, małopolskim i wielkopolskim. Kolejne postępowania są jeszcze rozstrzygane.
– Dążymy do zabezpieczenia tych świadczeń we wszystkich województwach. Chcemy zakontraktować co najmniej 32 placówki, ale nie wykluczamy, że będzie ich więcej – przekazał Paweł Florek z NFZ.
Dla mieszkańców Tomaszowa Mazowieckiego i powiatu tomaszowskiego najważniejsza będzie informacja, kiedy odpowiednie świadczenia zostaną zakontraktowane również w województwie łódzkim.
Lista placówek ma pojawiać się na bieżąco w wyszukiwarce NFZ „Gdzie się leczyć”.
Bez skierowania i bez limitu badań
Pierwsi pacjenci mają móc korzystać z programu w drugiej połowie października 2026 roku.
Co istotne, do programu nie będzie potrzebne skierowanie od lekarza rodzinnego czy specjalisty.
NFZ zapowiada również, że świadczenia będą nielimitowane. Oznacza to, że Fundusz ma finansować każde prawidłowo zakwalifikowane i wykonane badanie, a liczba badań nie będzie ograniczona odgórnie określoną pulą.
Kto będzie mógł skorzystać?
Program nie jest przeznaczony dla całej populacji. Ma być skierowany przede wszystkim do osób szczególnie narażonych na zachorowanie na raka płuca.
Do programu będą mogły zgłosić się m.in.:
osoby w wieku 55–74 lat, które mają wieloletnią historię palenia tytoniu,
osoby w wieku 50–54 lat, które spełniają kryterium dotyczące palenia i mają dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak narażenie zawodowe na azbest czy rodzinne występowanie raka płuca,
a także niektóre osoby w wieku 55–74 lat, które wcześniej zakończyły leczenie raka płuca i jednocześnie spełniają wymagania dotyczące historii palenia.
Podstawowym kryterium jest obciążenie wynoszące przynajmniej 20 paczkolat oraz okres od zaprzestania palenia nieprzekraczający 15 lat.
Co to jest „paczkolato”?
To określenie może brzmieć dość urzędowo, ale sposób obliczania jest prosty.
Liczbę paczek papierosów wypalanych dziennie mnoży się przez liczbę lat palenia.
Jeśli ktoś palił:
jedną paczkę dziennie przez 20 lat – ma 20 paczkolat,
a jeśli palił:
dwie paczki dziennie przez 10 lat – również ma 20 paczkolat.
Takie obciążenie będzie jednym z podstawowych warunków kwalifikacji do programu.
Dlaczego niskodawkowa tomografia?
Niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej pozwala wykryć bardzo małe zmiany w płucach, również wtedy, gdy nie dają one jeszcze żadnych wyraźnych objawów.
Właśnie to jest największą wartością badania przesiewowego. Rak płuca należy bowiem do nowotworów, które często są rozpoznawane późno.
Wczesne wykrycie choroby może znacząco zwiększyć możliwości skutecznego leczenia i poprawić rokowanie pacjenta.
Rak płuca wciąż zabija tysiące Polaków
Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów przywołanych przez NFZ w Polsce odnotowuje się około 20,7 tys. nowych zachorowań na raka płuca rocznie.
Z powodu tego nowotworu umiera około 26 tys. osób rocznie. Rak płuca pozostaje jedną z najczęstszych przyczyn zgonów nowotworowych w Polsce.
Prognozy wskazują, że w 2029 roku liczba zachorowań może sięgnąć około 32,5 tys.
NFZ przypomina również, że zdecydowana większość zachorowań na raka płuca związana jest z paleniem tytoniu.
Nowy program ma więc działać trochę jak radar ustawiony przed zakrętem, a nie za nim – wykrywać problem, zanim pojawi się w pełnej sile.
Dla mieszkańców Tomaszowa i regionu kluczową informacją będzie teraz ogłoszenie placówek z województwa łódzkiego, które wejdą do programu.
Źródło: PAP, Narodowy Fundusz Zdrowia
Napisz komentarz
Komentarze