Dziś w kraju i na świecie (poniedziałek, 19 stycznia)

238 lat temu (1788 r.) w należących do Prus Tarnowskich Górach uruchomiona została jedna z pierwszych poza Anglią maszyna parowa. Do odwadniania kopalni rud srebra i ołowiu sprowadził ją Friedrich Wilhelm von Reden – główny twórca górnictwa na Górnym Śląsku.

237 lat temu (1789 r.) na wniosek króla Stanisława Augusta Sejm Wielki zlikwidował Radę Nieustającą.

163 lata temu (1863 r.) Powstanie Styczniowe: Centralny Komitet Narodowy uchwalił oddanie dyktatury i naczelnego dowództwa powstania gen. Ludwikowi Mierosławskiemu.

80 lat temu (1946 r.) w Warszawie w Sali „Romy” rozpoczął się Kongres Polskiego Stronnictwa Ludowego (Stanisława Mikołajczyka). Była to jedyna mogąca działać legalnie partia opozycyjna wobec władz.

79 lat temu (1947 r.) odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego. Pierwsze po wojnie i ostatnie aż do upadku PRL, w którym mogła startować antykomunistyczna opozycja. Kampania wyborcza i głosowanie minęły jednak pod znakiem terroru władz – kilkadziesiąt tysięcy działaczy i sympatyków PSL aresztowano, a ok. 200 zamordowano. Według oficjalnych (sfałszowanych) wyników 80 proc. głosów zdobył Blok Demokratyczny: PPR i ugrupowań satelickich.

55 lat temu (1971 r.) Biuro Polityczne KC PZPR podjęło decyzję o odbudowie Zamku Królewskiego w Warszawie.

33 lata temu (1993 r.) Polska ratyfikowała Europejską Konwencję Praw Człowieka.

30 lat temu (1996 r.) premiera filmu „Pestka” w reżyserii Krystyny Jandy.

27 lat temu (1999 r.) w życie weszły przepisy ustawy z 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

25 lat temu (2001 r.) premiera filmu „Weiser” w reżyserii Wojciecha Marczewskiego.

KRAJ

W ramach inicjatywy „Polska: G20” prezydent Karol Nawrocki spotka się dziś w Pałacu Prezydenckim z przedstawicielami polskich firm działających na rynku globalnym. Tematem spotkania ma być rola polskich form w gospodarce światowej i wsparcie ich międzynarodowej ekspansji.

Polska stała się ostatnio 20. gospodarką świata jeśli chodzi o wielkość PKB, chociaż formalnie nie jest członkiem Grupy G20. W charakterze obserwatora Polska została zaproszona na szczyt G20 zaplanowany na grudzień 2026 r. w Miami w USA. Polskę ma na nim reprezentować prezydent Karol Nawrocki.

#

Wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz odwiedzi dziś Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych w Krakowie, gdzie spotka się z dowódcami polskich Wojsk Specjalnych, a także odbędzie telekonferencję z ministrem obrony Rumunii Radu-Dinelem Mirutą; w planach jest także konferencja prasowa szefa MON.

Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych dowodzi pięcioma jednostkami: JW Komandosów w Lublińcu, GROM w Warszawie, Formoza w Gdyni, Agat w Gliwicach oraz Nil w Krakowie. Podczas misji pod dowództwo podlega też Powietrzna Jednostka Operacji Specjalnych oraz Centrum Szkolenia Wojsk Specjalnych.

Rumunia to jeden z najważniejszych sojuszników Polski na wschodniej flance NATO. Podobnie jak Wojsko Polskie, siły rumuńskie przechodzą modernizację sprzętu; Rumunia kupuje m.in. Abramsy, F-35, Patrioty oraz armatohaubice K9.

#

Dziś wieczorem mają zostać wznowione przerwane w piątek w nocy obrady Rady Krajowej Polski 2050. Rada ma zdecydować, czy powtórzyć drugą turę unieważnionych wyborów na przewodniczącego ugrupowania, czy rozpisać wybory od nowa. W drugiej turze zmierzyły się: Paulina Hennig-Kloska i Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Z powodu problemów technicznych zdalne głosowanie unieważniono; zapowiadano zawiadomienie ABW oraz Prokuratury Krajowej.

#

Dziś popołudniu prezydent Karol Nawrocki uda się do Davos (20–22 stycznia) na Światowe Forum Ekonomiczne. Program wizyty obejmuje m.in. sesję z prezydentem USA Donaldem Trumpem, spotkanie z prezesem Banku Światowego Ajayem Bangą oraz wystąpienie o Inicjatywie Trójmorza.

#

Dziś formalnie rozpoczynają się ferie zimowe. W tym roku po raz pierwszy odbędą się w trzech terminach. Dwutygodniowa przerwa w zajęciach, zależnie od województwa, nastąpi między 19 stycznia a 1 marca.

Pierwsi – od poniedziałku do 1 lutego – ferie będą mieli uczniowie z województw: mazowieckiego, pomorskiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego.

ZAGRANICA

W Davos w Szwajcarii rozpoczyna się 56. Światowe Forum Ekonomiczne. Szczyt odbędzie się pod hasłem „Duch dialogu” i zgromadzi blisko 3 tys. liderów z ponad 130 krajów, w tym 65 szefów państw i rządów na czele z prezydentem USA Donaldem Trumpem oraz niemal 850 dyrektorów generalnych i prezesów. Polskę reprezentować będzie prezydent Karol Nawrocki.

#

Wicepremier, minister spraw zagranicznych RP Radosław Sikorski będzie kontynuował wizytę w Indiach; spotka się z szefem indyjskiej dyplomacji Subrahmanyamem Jaishankarem.

#

W Brukseli sekretarz generalny NATO Mark Rutte spotka się z ministrem obrony Danii Troelsem Lundem Poulsenem oraz szefową grenlandzkiej dyplomacji Vivian Motzfeldt. Spotkanie zapowiedziano w związku z zaproszeniem przez Danię sojuszników z krajów europejskich NATO do odbycia ćwiczeń na Grenlandii.

has/ ef/ rbk/