25 marca – kalendarium wydarzeń w Polsce i na świecie. Od historii po współczesną politykę

Ważne rocznice i wydarzenia historyczne

25 marca zapisał się w historii już w średniowieczu. Dokładnie 873 lata temu, w 1153 roku, w dokumencie lokacyjnym opactwa cysterskiego wystawionym przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Jana Gryfitę po raz pierwszy pojawiła się nazwa Jędrzejów.

W kolejnych stuleciach data ta związana była z narodzinami wielu ważnych postaci. W 1890 roku we Lwowie urodził się Władysław Sobolewski – oficer policji, uznawany za ojca polskiej kryminalistyki. W okresie II Rzeczypospolitej kierował Laboratorium Kryminalistycznym Centrali Służby Śledczej przy Komendzie Głównej Policji Państwowej. Był również komendantem Głównej Szkoły Policyjnej oraz Szkoły Oficerskiej w Warszawie. Co ciekawe, Sobolewski uprawiał także szermierkę i znalazł się w polskiej kadrze olimpijskiej na igrzyska w Paryżu w 1924 roku.

W 1926 roku w Łodzi przyszła na świat Wiesława Mazurkiewicz – aktorka znana z ról w takich produkcjach jak „Faraon”, „Potop”, „Stawka większa niż życie” czy „Godzina pąsowej róży”.

25 marca 1932 roku urodził się w Dwikozach Wiesław Myśliwski – wybitny prozaik i dramatopisarz, autor takich dzieł jak „Kamień na kamieniu”, „Widnokrąg” czy „Traktat o łuskaniu fasoli”. Dwukrotnie został uhonorowany Nagrodą Nike.

Trzy lata później, w 1935 roku, w Kamieniu Puławskim urodziła się Izabela Cywińska – reżyserka teatralna i filmowa, która w latach 1989–1990 pełniła funkcję ministra kultury i sztuki w rządzie Tadeusza Mazowieckiego. Była także twórczynią popularnego serialu „Boża podszewka” oraz filmu „Kochankowie z Marony”.

W 1960 roku w Teatrze Dramatycznym w Warszawie odbyła się prapremiera „Kartoteki” Tadeusza Różewicza – jednego z najważniejszych dramatów powojennej literatury polskiej.

W 1977 roku powstał Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela, a w czasie stanu wojennego, w 1982 roku, internowani w Iławie zostali pobici przez służbę więzienną.

W 1994 roku Sejm przyjął ustawę regulującą ustrój miasta stołecznego Warszawy, natomiast dwa lata później, w 1996 roku, rozpoczęła się oficjalna wizyta królowej Wielkiej Brytanii Elżbiety II w Polsce.

25 marca w muzyce – od legend po kontrowersje

Ten dzień przyniósł również wiele istotnych wydarzeń w świecie muzyki. W 1942 roku w Memphis urodziła się Aretha Franklin – artystka uznawana za „królową soulu”. W swojej karierze zdobyła 18 nagród Grammy i sprzedała ponad 75 milionów płyt. Jej największe przeboje to m.in. „Respect”, „I Say A Little Prayer” czy „(You Make Me Feel Like) A Natural Woman”.

W 1947 roku urodził się Reginald Dwight, znany światu jako Elton John – jeden z najbardziej utytułowanych muzyków w historii, autor takich hitów jak „Your Song”, „Candle In The Wind” czy „I’m Still Standing”. W trakcie kariery sprzedał ponad 300 milionów płyt i został uhonorowany tytułem szlacheckim za działalność charytatywną.

W 1966 roku Beatlesi wywołali ogromne kontrowersje podczas sesji zdjęciowej do albumu „Yesterday and Today”, pozując w rzeźnickich fartuchach z kawałkami mięsa i fragmentami lalek. Negatywne reakcje sprawiły, że wytwórnia Capitol wycofała nakład i zmieniła okładkę, co kosztowało ćwierć miliona dolarów.

W kolejnych latach na listach przebojów dominowały takie utwory jak „Happy Together” zespołu The Turtles czy „Horse With No Name” grupy America. W 1986 roku kontrakt z Geffen Records podpisał zespół Guns N’ Roses, który w przyszłości sprzedał ponad 100 milionów płyt na całym świecie.

W 1989 roku Madonna zdobyła pierwsze miejsce na brytyjskiej liście przebojów utworem „Like A Prayer”, który wzbudził kontrowersje religijne, a jednocześnie został uznany za jeden z najważniejszych wideoklipów w historii.

Sejm rozpoczyna trzydniowe obrady

W kraju najważniejszym wydarzeniem politycznym jest rozpoczęcie trzydniowego posiedzenia Sejmu. Posłowie zajmą się projektem nowelizacji Kodeksu pracy, który wprowadza definicję mobbingu jako uporczywego nękania pracownika przez przełożonych, współpracowników lub grupę osób.

Projekt przewiduje możliwość ubiegania się przez pracownika o zadośćuczynienie w wysokości co najmniej sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia oraz dochodzenia odszkodowania.

W kolejnych dniach parlament zajmie się również zmianami w ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej. Nowe przepisy mają usprawnić system zarządzania bezpieczeństwem, wprowadzić definicję punktów schronienia oraz zmienić zasady prowadzenia Centralnej Ewidencji Obrony Cywilnej.

W planach są także zmiany w Regulaminie Sejmu dotyczące zasad zabierania głosu podczas obrad. Projekt zakłada, że tylko premier będzie mógł wypowiadać się w dowolnym momencie, a marszałek będzie mógł dopuścić do głosu poza kolejnością m.in. prezesa NIK.

Nowa Rada Biznesu przy Prezydencie RP

W środę w południe prezydent Karol Nawrocki powoła Radę Biznesu przy Prezydencie RP. Nowy organ ma pełnić funkcję doradczą i łączyć administrację państwową z przedstawicielami przedsiębiorców. Będzie to trzynasta rada działająca przy prezydencie.

Europa i świat – ważne decyzje i wydarzenia

Na arenie międzynarodowej uwagę przyciąga wybór siedziby Urzędu Celnego UE w Brukseli. Wśród dziewięciu kandydatów znajduje się Warszawa.

Parlament Europejski zajmie się analizą wyników unijnego szczytu oraz debatą dotyczącą bezpieczeństwa energetycznego. Komisja Europejska przyjmie natomiast dokument dotyczący zarządzania ryzykiem pożarów lasów oraz program innowacji obronnych.

Mija także pięć lat od zatrzymania na Białorusi Andrzeja Poczobuta, który w 2023 roku został skazany na osiem lat więzienia i nadal przebywa w kolonii karnej.

W USA rozpoczyna się konferencja CPAC z udziałem prezydenta Polski, który planuje również wizytę w fabryce samolotów F-35 oraz spotkanie z Polonią.

W Wielkiej Brytanii Sarah Mullally obejmuje urząd arcybiskupa Canterbury jako pierwsza kobieta w historii.