Ekspertka: po zmianach w Kodeksie pracy łatwiej będzie udowodnić mobbing przed sądem

W środę w Sejmie zaplanowano pierwsze czytanie rządowego projektu nowelizacji Kodeksu pracy, która ma zwiększyć ochronę pracowników przed mobbingiem. Regulacja przygotowana w resorcie pracy zakłada m.in. uproszczenie definicji mobbingu.

Według propozycji mobbingiem będą zachowania mające charakter nawracający, powtarzający się lub stały, które pochodzą m.in. od przełożonego, współpracownika lub podwładnego. W projekcie uznano, że działania te mogą mieć charakter fizyczny, werbalny i pozawerbalny. Uniezależniono również uznanie za mobbing od intencjonalności sprawcy lub wystąpienia określonego skutku. Za mobbing będzie się też uznawać nakazywanie lub zachęcanie do takich zachowań.

Adwokat Dorota Dudek oceniła, że nowelizacja Kodeksu pracy zwiększa ochronę pracowników, gdyż obecnie ofiarom mobbingu trudno jest udowodnić swoją krzywdę w sądzie.

– Obecna definicja mobbingu jest skomplikowana. To przekładało się na ogromny problem z udowodnieniem swoich praw przed sądem. Statystycznie pracownicy wygrywają tylko 10 proc. spraw o mobbing – zauważyła.

Zdaniem ekspertki jedną z najważniejszych zmian jest otwarty katalog zachowań mobbingowych, takich jak: upokarzanie, zastraszanie, zaniżanie oceny przydatności zawodowej, a także ośmieszanie, nieuzasadniona krytyka, izolowanie lub eliminowanie z zespołu.

Jak podkreśliła, po zmianach łatwiej będzie wykazać mobbing przed sądem, bo wystarczy udowodnić jedną z tych sytuacji, jeśli ma charakter uporczywy. Pracodawca będzie musiał przeciwdziałać mobbingowi, jednak ciężar dowodu nadal spoczywać będzie na pracowniku.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku dyskryminacji – tutaj obowiązuje odwrócony ciężar dowodzenia. Pracownik musi jedynie uprawdopodobnić, że został gorzej potraktowany ze względu na cechę prawnie chronioną (np. wiek, płeć, orientację seksualną, stan zdrowia, macierzyństwo).

Ekspertka przypomniała, że mobbing i dyskryminacja to dwa różne pojęcia. Dyskryminacja dotyczy nierównego traktowania ze względu na cechę, natomiast mobbing to nękanie i prześladowanie w miejscu pracy, niezależne od cech osobistych.

Nowelizacja przewiduje również minimalne zadośćuczynienie za mobbing na poziomie co najmniej sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia. To znacząca zmiana w porównaniu do obecnych przepisów.

Dodatkowo projekt nakłada na pracodawców obowiązki prewencyjne, w tym konieczność wdrażania zasad przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji. Brak takich działań może skutkować odpowiedzialnością finansową pracodawcy.

Zdaniem ekspertki nękanie pracowników wciąż jest powszechnym zjawiskiem w Polsce, a zmiany mogą doprowadzić do wzrostu liczby spraw sądowych o mobbing.

– Pracodawcy powinni zadbać o prewencję i kulturę pracy, bo brak działań odbije się wizerunkowo i finansowo – podsumowała Dorota Dudek.