O historii teatru w Tomaszowie Mazowieckim

Poprzez ich realizację ośrodki te włączają się w ogólnopolskie obchody 250-lecia istnienia teatru publicznego w Polsce. Uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz decyzją Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego rok 2015 oficjalnie określony został rokiem teatru publicznego, z tego tytułu w całym kraju i przez cały rok, inicjowane będą różnorodne wydarzenia kulturalne podkreślające tę rocznicę.

Jeden z omawianych podczas konferencji projektów nosi nazwę "Krótka historia Teatru w Tomaszowie Mazowieckim" i jest realizowany przez MOK począwszy od kwietnia do połowy listopada 2015r. Skupia się na przedstawieniu lokalnej historii teatru w Tomaszowie, a dokładniej, na zjawiskach teatralnych, które miasto dotykały, jak również  osobach  z nim związanych, sięgając okresu od połowy XIX w. do lat 60. i 70. wieku XX.

Główne hasło przedsięwzięcia, dla wielu tomaszowian, może okazać się zaskakujące, gdyż miasto nigdy nie posiadało stałej, zawodowej sceny teatralnej. Jednak gdyby spojrzeć na karty historii, okaże się, że był jednak okres, kiedy takowy funkcjonował, nie przetrwał jednak z powodu braku warunków dla swej dalszej egzystencji. Tomaszów odwiedzany był przez wędrowne zespoły teatralne i trupy objazdowe. Już w latach 20. XIX w. grywano na jego terenie sztuki polskie, jak i niemieckie.

W nawiązaniu do tych faktów, organizatorzy poprzedzającego konferencję happeningu postanowili zapoznać zgromadzonych zainteresowanych, jak i przypadkowych przechodniów, z tekstami, które niegdyś faktycznie prezentowaneane były w Tomaszowie. Większość wygłoszona została przez grupę aktorów amatorów, którzy jednocześnie zachęcali do aktywnego włączenia się w wydarzenie zebranych słuchaczy, dla których przygotowano krótkie fragmenty do przeczytania.

W ramach projektu odbędą się sierpniowe warsztaty teatralno-filmowe dla młodzieży, wrześniowe wykłady skierowane zarówno do młodzieży jak i dorosłych, poruszające tematykę gatunków teatralnych, które faktycznie pojawiały się w Tomaszowie i były w nim często grane, jak formy komediowe, czy muzyczne. Owocem przeprowadzonych działań będzie m.in. filmowy przewodnik, który pozwoli poznać różnorodne zjawiska teatralne, jakie miały miejsce na terenach miasta w XIX. i XX. wieku.

Kolejny prezentowany projekt to "Nie/Pamięć. Teatr w Tomaszowie Mazowieckim", który przeprowadza Ośrodek Kultury „Tkacz“ w terminie od kwietnia do września 2015 roku.

Jest on kontynuacją zeszłorocznych działań zatytułowanych "Pasaże Pamięci. Spotkanie z kulturą tomaszowskich Żydów". Skupia się na wielokulturowości miasta ze szczególnym uwzględnieniem dziedzictwa  żydowskiego. Głównym jego celem jest edukacja kulturalna i historyczna. Na bazie informacji odnoszących się zarówno do dawnego przedwojennego i wojennego Tomaszowa, jak i do czasów współczesnych, podjęte zostaną działania twórcze, owocem których będzie powstanie spektaklu teatralnego.

Przeprowadzone zostaną warsztaty aktorskie, scenograficzno-kostiumograficzne oraz dramaturgiczne, podczas których powstanie scenariusz do spektaklu. Inspirację stanowić będą oryginalne materiały archiwalne. Działania artystyczne oparte będą głównie na bazie listów z tomaszowskiego getta, autorstwa zasymilowanego tomaszowskiego Żyda, Izrael'a Aljuche'a Orenbach'a. Listy te, obecnie znajdują się w Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie, opisują m.in. realia życia społeczności żydowskiej w tomaszowskim gettcie, a także mające tam miejsce działania teatralne ( Izrael był także założycielem małego teatru sztuki).

O szczegółach projektów opowiadały ich koordynatorki - Anna Nowak oraz Justyna Biernat. Głos zabrała także dyrektor: MOK-u oraz TKACZ-a, jak i prezydent miasta, Marcin Witko.    

Przeprowadzono także dyskusję z mieszkańcami miasta w celu znalezienia wspólnej odpowiedzi  na pytanie o to, czy Tomaszów potrzebuje teatru.

Na finał wydarzenia zaplanowano projekcję musicalu komediowo-kryminalnego polskiej produkcji z 1978r., pt."Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy", nawiązującego do historii teatrów komediowych, ale też teatrów prywatnych.Wprowadzenie do filmu wygłosił Bartosz Zając z Uniwersytetu Łódzkiego.                                                    

Z powodu niesprzyjających warunków pogodowych projekcję z otwartej przestrzeni na Pl. Kościuszki przeniesiono do budynku pobliskiego Oddziału Miejskiej Biblioteki Publicznej.

Zachęcamy do śledzenia dalszych etapów realizacji powyższych projektów, jak i aktywnego w nich uczestnictwa ( rekrutacja na warsztaty wciąż jeszcze trwa).