Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
poniedziałek, 16 listopada 2026 03:43
Z OSTATNIEJ CHWILI:
Reklama
Reklama

Wymuszona rewolucja dotknęła także Tomaszów

Druga wojna światowa doprowadziła do totalnego wyniszczenia Żydów i ogromnych zmian w polskim społeczeństwie. Żydzi stanowili około pięćdziesięciu procent polskiej warstwy bogatej burżuazji i ponad pięćdziesiąt procent drobnomieszczaństwa. Ta warstwa niknie, nikną Żydzi. Nie ma ich – zaznacza historyk i demograf historyczny prof. Krzysztof Zamorski. Wymordowanie Żydów – w głównej mierze, choć nie tylko, przez Niemców – pozostawiło nagle ogromną lukę w społecznej i ekonomicznej tkance polskiego społeczeństwa. Lukę, która szybko się wypełniała. Przede wszystkim na ich majątku dokonało się ogromne uwłaszczenie. Jeśli w setkach miasteczek mniej więcej sześćdziesiąt procent domów było zamieszkanych przez Żydów, to po ich zabiciu, domy te mogły być zamieszkane przez nowych właścicieli – zauważa prof. Andrzej Leder, autor „Prześnionej rewolucji: ćwiczeń z logiki historycznej”.

Czternaście tysięcy Żydów stanowiło w okresie międzywojennym jedną trzecią społeczności Tomaszowa Mazowieckiego, z których tylko dwustu pięćdziesięciu ocalało z Holokaustu – jak piszą Allan Chernoff i Renia Margulies Chernoff.

 

- Czy Pani wie, kto tutaj kiedyś mieszkał – reporterka Katarzyna Górniak próbuje dowiedzieć się, czy mieszkańcy jej rodzinnego trzydziestopięciotysięcznego Dzierżoniowa na Dolnym Śląsku, znają historię lokalną: - Nie, ja takich wiadomości nie będę miała. W szkolnych programach nauczania regionalistyka nigdy nie występowała w tzw. podstawie. Sami uczniowie dostrzegają ten problem.  Agata Kołtun, uczennica I LO w Dzierżoniowie uważa, że: - Nie byłoby takiego podziału Polak a Żyd, gdyby ludzie byli bardziej uświadomieni, że na naszych terenach również mieszkali Żydzi. Jej koleżanka Sandra Nikoniuk dodaje: - W programie nauczania brakuje tego, jak wyglądało codzienne życie Żydów, jak się bawili, co ich cieszyło. Są nam pokazywani tylko jako ofiary – i to jest bardzo nieprawidłowe. Połączenie wielkiej historii z własnym miastem to sposób na antysemityzm, którego uczniowie polskich szkół nie znajdują w podręcznikach – podsumowuje reporterka.

 

Niedawno NaszTomaszow.pl opublikował felieton „Ludzie ludziom zgotowali ten los” (31.01.2018 r.). Jego autorka napisała: Co mogę powiedzieć o Zagładzie Żydów? A chyba niewiele. Mój pradziadek pracował niedaleko Galerii Tomaszów u fabrykanta żydowskiego, dostał u niego mieszkanie i dobrze zarabiał jako ówczesny inżynier. Mam wielu znajomych z tzw. korzeniami żydowskimi. Wiem,  gdzie w Tomaszowie było getto i synagoga. Widziałam obozy śmierci w Oświęcimiu i Majdanku. Z wielkim zainteresowaniem obejrzałam świetnie przygotowane „Listy z getta”. Co więcej? No w sumie niewiele…

 

- Wydaje mi się, że przyjdzie w końcu czas, że będziemy musieli zastanowić się nad rolą edukacji, której wszystkie rządy dotąd zaniechały, uważając, że to jest ostatnia rzecz w szeregu istotnych przedsięwzięć. Będziemy musieli zastanowić się nad tym, jak uniknąć, czy też rozładować napięcia wojny polsko-polskiej, która toczyła się wtedy i toczy się dzisiaj. To jest myślenie na przyszłość nad konstrukcją społeczeństwa i wspólnoty, która jest definiowana obywatelsko, a nie narodowo - w sposób wykluczający co najmniej co dziesiątą osobę – twierdzi antropolożka kultury prof. Joanna Tokarska-Bakir.

 

 

Dzięki lokalnym instytucjom kultury istnieje możliwość poznania historii Żydów. W Muzeum im. Antoniego hr. Ostrowskiego (który zaprosił ich do rozwijającego się miasta) na wystawie „Tomaszów - miasto wielu kultur” zaprezentowano dorobek kulturowy czterech narodowości, jakie zamieszkiwały w przeszłości Tomaszów. Na wystawie przedstawiono udział poszczególnych grup kulturowych wśród ogółu mieszkańców miasta oraz przemiany, jakie zachodziły w tym zakresie. Na podstawie zdjęć archiwalnych i współczesnych zaznaczono wkład poszczególnych narodowości w rozwój Tomaszowa. Zwrócono również uwagę na ślady przeszłości miasta widoczne we współczesnym krajobrazie.

 

W 2017 roku Anna Zwardoń dyrektor Miejskiego Centrum Kultury w Tomaszowie Mazowieckim zorganizowała pod patronatem Prezydenta Miasta wykład Sławomira Ostrowskiego pt. „Tomaszowski sztetl - rozwój, znaczenie i zagłada”. Rok wcześniej, 31 października, przy ulicy Zgorzelickiej – należącej do obszaru zlikwidowanego getta, modlitwę ekumeniczną odmówili: rabin Michael Schudrich, ks. Wiesław Żydel i ks. kan. Zygmunt Nitecki, który umożliwił zorganizowanie koncertu „Tych miasteczek już nie ma” Michała Hochmana w kościele przy ul. Słowackiego. W tym roku pod patronatem Starosty Tomaszowskiego młodzież z izraelskiego miasteczka Petach Tikwa po raz kolejny na zaproszenie dyrektor Ewy Męciny gościła w I LO.

 

Śladów przeszłości związanych ze społecznością żydowską jest w Tomaszowie wiele. Najważniejszym z nich jest cmentarz żydowski założony w 1831 roku, zajmujący 2,6 ha powierzchni. 15 września 1995 roku Szlomo Birensztok i Benjamin Yaari przyjechali do Tomaszowa z zamiarem jego uporządkowania i zinwentaryzowania; zaopatrzeni w środki chemiczne do czyszczenia nagrobków. Po miesiącu pracy odkryli dwa tysiące nagrobków, z ponad połowy odczytali nazwiska pochowanych Żydów. Zdołali też, oprócz nazwisk i dat, odczytać wyrazy poświęcenia i modlitwy, które były wyryte na kamieniach.

 

Na pytanie dziennikarza, dlaczego przyjechali dopiero po pięćdziesięciu trzech latach od likwidacji gminy żydowskiej, wówczas odpowiedzieli: Ostatki uratowanych Żydów, po opuszczeniu Polski, było zajętych odbudową samych siebie, zaaklimatyzowaniem się w nowym miejscu, zdobyciem zawodu, założeniem rodziny i wychowaniem dzieci (…) To, co robimy na terenie tomaszowskiego cmentarza żydowskiego ma na celu oddanie honoru dawnym pokoleniom i przekazanie pamięci następnym. Główna brama cmentarza znajduje się przy ul. gen. Stefana Roweckiego ps. „Grota” między posesjami nr 39-43. Długość terenu od wejścia na południu aż do granicy z katolickim cmentarzem na północy - wynosi dwieście trzynaście metrów. W 2017 roku prace inwentaryzacyjne przeprowadziła Fundacja Dokumentacji Cmentarzy Żydowskich w Polsce, których wyniki są wprowadzane do bazy danych dostępnej na stronie internetowej pod adresem: http://cemetery.jewish.org.pl/list/c_97

 

Wspomnienia zawarte w „Księdze Pamięci Tomaszowa” („Tomaszów Mazowiecki Yizkor Book”) oraz „w Krawcach z Tomaszowa” („The Tailors of Tomaszów: A Memoirs of Polish Jews”) przedstawiają żydowskie życie w Tomaszowie, który był podzielony w świadomości mieszkańców na dwie główne części: in der gas  i  iber der brik (w jidysz), czyli na „w mieście” i „za mostem”. W „mieście” oznaczało po prawej stronie rzeki Wolbórki . - Ta część Tomaszowa miała większy prestiż, choć ci, co mieszkali “za mostem”, pewnie by się z tym nie zgodzili – wspomina Renia Margulies Chernoff.

 

Teza przywołanego na wstępie prof. Andrzeja Ledera, brzmi, że w Polsce w latach 1939-1956 dokonała się rewolucja społeczna. Okrutna, brutalna, narzucona z zewnątrz, ale jednak rewolucja. Niesłychanie głęboko przeorała ona tkankę polskiego społeczeństwa, tworząc warunki do dzisiejszej ekspansji klasy średniej, czyli po prostu mieszczaństwa. To zaś oznacza, że utorowała drogę do, najgłębszej być może od wieków, zmiany Polaków - odejścia mentalności określonej przez wieś i folwark (zob. kapliczkę stojącą przy ul. Głównej - pamiątkę po nieistniejącym folwarku „Tomaszówek”) ku zdeterminowanej przez miasto i miejski sposób życia. Ta rewolucja pozostaje jednak nieobecna w myśleniu.

 

W wymiarze ekonomicznym i społecznym kluczowym aktem rewolucji przeprowadzonej w Polsce przez hitlerowskie Niemcy była Zagłada Żydów. Uświadomienie sobie tego nie jest łatwe, bowiem dzisiejsza nieobecność Żydów w Polsce utrudnia wyobrażenie sobie ich obecności w czasach poprzedzających Zagładę. Niby wszyscy wiedzą, że było „ich” trzy miliony - dziesięć procent ówczesnego społeczeństwa - że miasteczka, że handel, że wielkie dzielnice żydowskie Warszawy i Łodzi. Ale wyobrażenie sobie skomplikowanych i trudnych konsekwencji tego stanu rzeczy jest już poza współczesnym doświadczeniem, które łatwo chroni się za antysemickimi (częściej) lub filosemickimi (rzadziej) stereotypami.

 

[reklama2]

 

Oskar Olszewski w rozmowie z reporterką Katarzyną Górniak szuka przyczyn przemilczenia historii polskich Żydów - W takiej jesteśmy kulturze i w tradycji wychowani, że Żydzi to jest temat tabu. Jednemu żona nie pozwoli, drugiemu - babcia, trzeciemu - mama, a inny sam nie lubi. Pewnie miałbym problem, gdyby znajomi lub osoby, z którymi współpracuję biznesowo, usłyszeli, że popieram antysemityzm. I również w innej sytuacji – gdybym powiedział, że jestem filosemitą. Ludzie nie czują się na tyle kompetentni, żeby wyrażać swoje zdanie, bo nikt ich tego nie nauczył.

 

Podobnie myśli Agata Konieczka, uczennica I LO w Dzierżoniowie - Nasze społeczeństwo działa w taki sposób, że słowo „Żyd” wywołuje negatywne skojarzenia.

 

Prof. Łukasz Turski wspomina - Miałem przyjemność obejrzeć w latach sześćdziesiątych w Teatrze Współczesnym w Warszawie Tadeusza Łomnickiego w tytułowej roli dramatu Bertolta Brechta „Kariera Artura Ui”, przedstawiającego dojście Hitlera do władzy. Na koniec Arturo Ui mówi: A wy się uczcie patrzeć, a nie gapić. Płodne wciąż łono, co wydało zwierza. - Mnie się wydaje, że jak pojawiają się drobne początki brunatnej epoki, powinniśmy od razu na to zwracać uwagę i zadbać o zduszenie tego w zarodku. To nie są tylko antysemickie wypowiedzi. To są wypowiedzi przeciwko ludziom. To jest antypolskie.

 

Mnie zdumiewa fakt, że pracownik miejskiego centrum kultury w Tomaszowie pozwala sobie na publicznie cytowanie słów:

 

Ujada sztab lewackich szmat

I wściekle wrzeszczy swołocz ubecka

Że tamtą Polskę uznał świat

Gdy armia tkwiła w niej sowiecka

Amerykański pisze Żyd

O waszej za holocaust winie

Obce Żydowi słowo ‘wstyd’

Choć w polskiej chował się rodzinie.”

 

13 marca 2018 roku podczas wykładu w Muzeum Gdańska prof. Andrzej Leder streścił tezy zawarte w „Prześnionej rewolucji…”, odnoszące się do rewolucji dokonanej siłami zewnętrznymi w latach 1939-1956. Rozpoczął od zacytowania Hannah Arendt, według której rewolucja to zerwanie z feudalnym społeczeństwem - proces w kierunku ustroju kapitalistycznego. Rewolucja unicestwiła społeczeństwo, które żyło w „przedłużonym średniowieczu”; wprowadziła je w nowożytność. O „przedłużonym średniowieczu” mówimy wtedy, gdy w stosunkach społecznych przeważa to, co wywodzi się z tradycyjnych stosunków agrarnych. II RP w latach trzydziestych utknęła w kilku problemach i w tym sensie był to kraj żyjący w „przedłużonym średniowieczu”. Chłopi stanowili siedemdziesiąt procent społeczeństwa.

 

- Pamiętamy literatów, polityków, znanych celebrytów z kina, ale tak naprawdę II RP była społeczeństwem chłopskim. Dwie trzecie społeczeństwa utrzymywało się z rolnictwa – mówi prof. Tomasz Nałęcz. Ich nędzę wynikającą z braku ziemi dobrze udokumentowały, zwłaszcza na wsi w centralnej Polsce, badania polskiej szkoły socjologicznej. Analfabetyzm dotyczył pięćdziesięciu procent chłopów. Wieś była wyłączona z procesu cywilizacyjnego i modernizacyjnego z powodu hegemonii ziemiaństwa. Z kolei robotnicy stanowili dziesięć procent społeczeństwa zamieszkującego terytorium byłego Królestwa Kongresowego, potocznie „Kongresówki” (1815-1918). W okresie międzywojennym brak było mieszczaństwa. Można powiedzieć, że funkcję drobnomieszczaństwa pełnili Żydzi. Wbrew panującej opinii, II RP nie była wielokulturowa, jeśli wziąć pod uwagę wpływ mniejszości narodowych na politykę państwa. Żydzi nie byli zaliczani do wspólnoty politycznej. Znamienne, że prezydent Gabriel Narutowicz został zastrzelony 16 grudnia 1922 roku w atmosferze eskalacji protestów wywołanych jego wyborem na urząd głosami mniejszości narodowych.

 

Czy projekt polityczny oparty na homogenicznym społeczeństwie jest dobrym pomysłem? Nie – odpowiada prof. Leder i dalej wyjaśnia dlaczego. - Różnorodność nie jest wartością, ona jest nieuchronna. Społeczeństwa uczą się żyć z jej możliwościami i niebezpieczeństwami. Nie ma sposobu na zatrzymanie różnorodności. Teraz stan rzeczy jest taki, że społeczeństwa nie uczy się w wymiarze politycznym i kulturowym, jak radzić sobie z różnorodnością. Odpowiedzią wynikającą z braku nauki będzie przemoc. Na ten temat powinna toczyć się poważna debata.

 

Nastoletni Josi Stambler, syn rabina Szaloma Ber Stamblera, kilka tygodni temu powiedział: - Polska to bardzo dobre miejsce dla Żydów. Ja nie jestem tu pierwszy, już tysiąc lat przede mną tak było.

                                                                      

Dominik Kupis,

                                                                       administrator Tomaszów Mazowiecki Yizkor Book

                                                                                             

Źródła niewymienione w tekście:

  1. Brygida Grysiak, „Sto lat Niepodległości”, 31 marca 2018 r., tvn24.pl
  2. Allan Chernoff, Rena Margulies Chernoff, „The Tailors of Tomaszów: A Memoir of Polish Jews”, w przekładzie Iwony Jodłowskiej (niepubl.)
  3. Benjamin Yaari-Wald, „The Jewish Cemetery Tomaszow-Mazowiecki. Żydowski Cmentarz”, 1996: http://digitalcollections.nypl.org/items/284851c0-323b-0133-83e2-58d385a7b928
  4. Katarzyna Górniak, „Zapomniana historia”, 16 marca 2018 r., tvn24.pl
  5. Marcin Gutowski, „Pod jednym niebem”, 16 marca 2018 r., tvn24.pl
  6. Onet Rano.: Łukasz Turski (sez. 4, odc. 78, 29.03.2018 r.)
  7. https://www.muzeumtomaszow.pl/wystawy/historia-wystawy (dostęp 01.04.2018 r.)

Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

kiki 27.05.2018 21:23
W kwestii Jedwabnego masz AK-47 pełnię racji.

AK-47 27.05.2018 21:48
Jedwabne to tylko część prawdy o Żydach. Pisząc, że nie wszystko wiemy o Żydach miałem na myśli coś innego. Co tak naprawdę o nich wiemy?.....Kto nam przekazał to co wiemy? Jak Żydzi postrzegali Polaków a Polacy Żydów? Czym dla Żydów była Polska?.....To tylko kilka pytań na które możemy szukać odpowiedzi. Musimy szukać aby zrozumieć. Zrozumieć to co stało się w czasie II wojny na ziemiach polskich okupowanych przez Niemców. W państwie stworzonym i zorganizowanym przez Niemców.....To tylko kilka pytań. Na początek.

AK-47 coś Cię mało widzę na Naszym Tomaszowie 27.05.2018 14:56
Chorujesz? Palce Cię bolą? Zalales swoją ulubioną klawiaturę kawą?

kiki 27.05.2018 09:45
O żydach wiemy wszystko...ale jakże niewiele wiemy o ich wspaniałomyślności do narodu Palestyny i Polski. W radiu Maryja warto odsłuchać telefon pewnej Żydówki. Na you tube.

Czyje dzieci ratował Janusz Korczak? Polskie? 27.05.2018 14:53
Stosunek do Polaków jest taki, że mamy w poczuciu wstydu chodzić do roboty i cieszyć się z 900 zl na miesiąc bez praw do emerytury, bo powinniśmy umierać przed 60tka by nie obciążać służby zdrowia, która jest tylko dla ludzi wybitnych których życie warto podtrzymywać. Reszta do póki może pracować niech pracuje, potem powinna umierać. To jest stosunek Żydów do Polaków.

AK-47 27.05.2018 19:52
Kim był Janusz Korczak?.....

♥ 27.05.2018 16:48
Daj linka ...

AK-47 27.05.2018 19:53
Nie wszystko wiemy o Żydach.....Nie wszystko!

AK-47 17.05.2018 22:59
Ano tak. Dziękuję!

♥ 17.05.2018 20:11
Wujaszek Google.

AK-47 17.05.2018 17:59
Przepraszam ale nie załapałem.....Kto?

♥ 16.05.2018 21:23
Wujaszek ci pomoże.

AK-47 16.05.2018 19:53
Ta Aksamit to pseudonim czy prawdziwe nazwisko?....

♥ 16.05.2018 06:45
Bożena Aksamit - Gazeta Wyborcza

AK-47 15.05.2018 23:02
Gazety....Gazety.....Tej(!) Gazety?

asto 14.05.2018 10:01
nie śmiej się, czytałem jakiś czas temu (niestety gniota robionego kopiuj wklej) książkę o sm Batory, dziennikarki Gazety Pani Aksamit, napisała w niej, że latem 1939 roku cały świat liczył jeszcze na pokój ale Śmigły Rydz rozmieścił Dywizje Pancerną (!!!) w Borach Tucholskich

AK-47 07.05.2018 15:36
Należałoby dodać, że właśnie z powodu przyszłego przejęcia majątku Żydów Polacy wojnę z Niemcami wywołali.....

asto 07.05.2018 10:28
dokładnie ale nam Polakom to jest zaj....... na świecie, za Wilno, Lwów, fabryki, linie kolejowe i co najważniejsze około 6 mln zamordowanych w tym kwiat nauki i prawdziwe elity......... pożydowski garnek i poniemiecka kołdra, normalnie wypas, główni beneficjenci II WŚ jesteśmy, płonę za wstydu za to, że jakis repatriant z kresów po 3 latach w Kazachstanie, śmierci większości rodziny, upodleniu a potem 2 latach walki z Niemcami w szeregach I czy II Armii, dostał nakaz osiedlenia w pożydowskim mieszkaniu w Tomaszowie i używał czyjeś szklanki, normalnie współsprawca holokaustu, dobrze że w wyprzedzeniem dostał za to 3 lata sybiru, należało się "polskiemu faszyście"

AK-47 04.05.2018 19:29
Więc dostali czy sobie wzięli?.....

♥ 04.05.2018 08:40
To niech teraz po ponad 70 latach przyjadą i odbiorą sobie te stare garnki, krzesełka, meble itp. rzeczy, bo teraz to zabytki i można zrobić niezły geszeft.

Opinie

Mariusz Strzępek Mariusz Strzępek

Najbardziej przeraża mnie nie tylko to, co ludzie opowiadają o swoich krzywdach. Przeraża mnie również cisza tych, którzy powinni reagować. Cisza polityków, urzędników i instytucji, które zbyt często wykazują niezwykłą sprawność w chronieniu własnego wizerunku, a znacznie mniejszą determinację w wyjaśnianiu niewygodnych spraw.W tomaszowskim wątku nie opieram się wyłącznie na zasłyszanych historiach. Dysponuję nagraniem posiedzenia komisji, złożyłem zawiadomienie do prokuratury i domagam się wyjaśnienia, dlaczego istotna wypowiedź dotycząca małoletnich nie znalazła odzwierciedlenia w protokole. Nie przesądzam, że doszło do przestępstwa. Uważam jednak, że sprawa wymaga rzetelnego sprawdzenia.Nie interesuje mnie, kto jest z Platformy, PiS-u czy jakiejkolwiek innej partii. Krzywda nie ma barw politycznych. A milczenie wobec niej nie staje się mniej naganne tylko dlatego, że dotyczy naszych znajomych.Zostawiam więc czytelników z jednym pytaniem: jeżeli instytucje powołane do ochrony najsłabszych nie potrafią przekonująco wyjaśnić takich wątpliwości, to komu właściwie mają zaufać ludzie, którzy zdecydowali się mówić?Bo czasami największym skandalem nie jest samo nagranie. Jest nim to, jak wielu ludzi wolałoby, żeby nikt go nigdy nie odsłuchał.

Władza deprawuje, a władza absolutna deprawuje absolutnie – brzmi stare powiedzenie. Jest ono wciąż aktualne, jak pokazuje przykład byłego ministra, Michała Kołodziejczaka. Seksualnie – narkotyczna afera, którą nagłaśnia obecnie Kanał Zero, budzi obrzydzenie ale i rodzi pytania. Kto takich ludzi wystawia na listy wyborcze, kto daje im funkcję ministrów? Prezentowane przez ofiary nagrania pokazują osobę poważnie zaburzoną i zepsutą do szpiku kości. Kołodziejczak odwiedzał także Tomaszów, gdzie był fetowany przez działaczy Platformy Obywatelskiej, którzy chętnie i masowo się z nim fotografowali. W sieci nadal dostępne są wspólne nagrania z posłem Witczakiem. Z kolei politycy KO twierdzą w prywatnych rozmowach, że to właśnie Kołodziejczak stoi za powołaniem Michała Jodłowskiego na stanowisko dyrektora KRUS w Łodzi.

13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

Piątek trzynastego. Dzień, który wbrew przesądom nie zawsze przynosił nieszczęście, choć historia zapisała na jego kartach również wydarzenia tragiczne. W 1924 roku Władysław Reymont otrzymał literacką Nagrodę Nobla, a polska literatura po raz kolejny znalazła się w centrum światowej uwagi. W 1956 roku amerykański Sąd Najwyższy potwierdził, że segregacja rasowa w autobusach narusza konstytucję. W 2015 roku Paryż przeżył jedną z najtragiczniejszych nocy w swojej powojennej historii. Co wydarzyło się 13 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez niebo rozświetlone tysiącami meteorów, eksperymenty Walta Disneya, muzykę Beatlesów i AC/DC oraz archiwalne dokumenty pokazujące, jak wyglądały narodziny niepodległego Tomaszowa Mazowieckiego. Bo wielka historia zawsze pozostawiała ślady także na naszych ulicach. Data dodania artykułu: 13.11.2026 09:37
13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Koalicja Obywatelska z poparciem przekraczającym 37 procent, Prawo i Sprawiedliwość niemal 14 punktów procentowych za nią, a w Sejmie zaledwie cztery ugrupowania. Najnowszy sondaż Ogólnopolskiej Grupy Badawczej (OGB) pokazuje, jak bardzo może zmienić się polska scena polityczna. Paradoks polega jednak na tym, że zdecydowana przewaga w sondażu nie oznacza samodzielnej większości parlamentarnej. Tymczasem aż pięć ugrupowań, na które łącznie wskazuje blisko 18 procent badanych, znalazłoby się poza Sejmem. Data dodania artykułu: 12.11.2026 16:38
KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

Zaburzenia neuropoznawcze u starszych pracowników - jak zobiektywizować ich podejrzenie podczas badań profilaktycznych i jakie konsekwencje niesienie ich rozpoznanie w aspekcie wykonywania pracy? Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:48
Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety

Niepodległość nie wszędzie przyszła 11 listopada. W Tomaszowie Mazowieckim niemieccy żołnierze nadal trzymali broń, a w oknach koszar ustawiono karabiny maszynowe. Dopiero następnego dnia, dzięki determinacji konspiratorów, negocjacjom i fortelowi godnemu wojennego filmu, miasto odzyskało wolność. W tym samym czasie Józef Piłsudski organizował polskie wojsko, a Europa żegnała świat wielkich cesarstw. Co wydarzyło się 12 listopada? Historia tej daty prowadzi przez narodziny polskiego parlamentaryzmu, prześladowania Żydów w nazistowskich Niemczech, dramat wojny w Wietnamie i kosmiczne odkrycia. Są również Genesis, Madonna, Neil Young, wielkie kino i sportowe legendy. Ale dzisiaj szczególne miejsce zajmuje nasza, tomaszowska opowieść o wolności. Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:22
12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety

Polska odzyskała wolność w 1918 roku, a Tomaszów dzień później. Na oficjalne święto czekano 19 lat

Nie było jednego wielkiego wybuchu radości, jednej zwycięskiej defilady ani jednego podpisu, który po 123 latach niewoli przywróciłby Polskę do życia. Był chaos, strzały na ulicach, rozbrajanie niemieckich żołnierzy i gorączkowe przejmowanie władzy. Była nadzieja, ale również niepewność. 11 listopada 1918 roku Polska zaczęła pisać nowy rozdział swojej historii. W Tomaszowie Mazowieckim okupacja zakończyła się dzień później. Co ciekawe, na ustanowienie oficjalnego Święta Niepodległości trzeba było czekać aż do 1937 roku. Data dodania artykułu: 11.11.2026 10:37
Polska odzyskała wolność w 1918 roku, a Tomaszów dzień później. Na oficjalne święto czekano 19 lat

11 listopada w historii. Polska odzyskuje niepodległość, Tomaszów na wolność czeka jeszcze dzień

Historia bywa przewrotna. Potrafi jednego dnia rozdawać korony, obalać imperia, przywracać wolność i odbierać życie tym, którzy o nią walczyli. 11 listopada 1673 roku Jan Sobieski rozbijał pod Chocimiem armię osmańską, otwierając sobie drogę do polskiego tronu. W 1918 roku milkły działa Wielkiej Wojny, a Polska po 123 latach niewoli odzyskiwała niepodległość. Dwadzieścia trzy lata później Niemcy wybrali tę samą datę na pierwszą masową egzekucję pod Ścianą Śmierci w Auschwitz. Ale 11 listopada w historii to również wielka literatura, muzyczne przełomy, filmowe legendy i sportowe triumfy. Jest wreszcie Tomaszów Mazowiecki, gdzie wolność nie przyszła wraz z uroczystym przemówieniem. Trzeba było ją przygotować, wynegocjować i odebrać niemieckiemu okupantowi. Data dodania artykułu: 11.11.2026 09:30
11 listopada w historii. Polska odzyskuje niepodległość, Tomaszów na wolność czeka jeszcze dzień

Wieczorny przegląd: rozmowy Ukraina–Rosja, zarzuty o dywersję i decyzje rządu. Tomaszów przed Świętem Niepodległości

Wtorek, 10 listopada 2026 roku, przyniósł wydarzenia, które po raz kolejny przypomniały, jak mocno bezpieczeństwo Polski związane jest z sytuacją za jej granicami. W Abu Zabi rozpoczęły się pierwsze od dziewięciu miesięcy bezpośrednie rozmowy przedstawicieli Ukrainy i Rosji przy udziale Stanów Zjednoczonych. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego ujawniła zatrzymanie dwóch osób podejrzanych o szpiegostwo i dywersję na rzecz Moskwy, a Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzegało mieszkańców Lubelszczyzny przed zagrożeniem związanym z rosyjskim atakiem powietrznym. W Warszawie rząd przyjął projekty zmian w prawie karnym i energetyce jądrowej, a także zapowiedział pomoc poszkodowanym w krakowskiej tragedii. Tymczasem Tomaszów Mazowiecki przygotowuje się do jutrzejszych obchodów Święta Niepodległości. Będą uroczystości wojskowe, bieg uliczny i zmiany w komunikacji miejskiej. Data dodania artykułu: 10.11.2026 21:36
Wieczorny przegląd: rozmowy Ukraina–Rosja, zarzuty o dywersję i decyzje rządu. Tomaszów przed Świętem Niepodległości

Osiem dni, które nauczyły Kijów traktować Warszawę poważnie

„Rok UPA” we Lwowie trwał dokładnie osiem dni. 20 października rada obwodowa jednogłośnie ogłosiła rok 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii, Romana Szuchewycza i Ołeha Olżycza. Jednak do 28 października szef obwodowej administracji wojskowej Maksym Kozycki poinformował swoich polskich partnerów, że uchwała nie została podpisana i nie ma mocy prawnej. Do tego czasu informacje o inicjatywie zostały usunięte, a ukraińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zdążyło zdystansować się od lwowskich deputowanych. Napięcie opadło. Jednak pomiędzy tymi dwiema datami rozegrała się krótka, a zarazem bardzo wymowna historia o stosunkach polsko-ukraińskich w czwartym roku wojny. Data dodania artykułu: 10.11.2026 09:15
Osiem dni, które nauczyły Kijów traktować Warszawę poważnie
Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Znane postacie, nowe historie i codzienność, która sama dostarcza tematów do żartów. Kabaret Skeczów Męczących przyjedzie do Tomaszowa Mazowieckiego z programem „Wielcy wracają”. Występ odbędzie się 20 listopada 2026 roku o godzinie 18.00 w popularnej „Samochodówce”.Znani bohaterowie w nowych odsłonachPo trasie „Jeszcze nigdy nie było tak dobrze” artyści sięgają do własnej historii. Zapowiadają powrót charakterystycznych bohaterów, ale nie zwykłą powtórkę dawnych numerów: postacie otrzymają nowe historie, osadzone we współczesnych realiach. W programie znajdą się premierowe skecze, aktualne tematy oraz satyryczne spojrzenie na społeczne i polityczne absurdy.Kabaret powstał w Kielcach w 2003 roku. Tworzą go Karol Golonka, Marcin Szczurkiewicz, Michał Tercz i Jarosław Sadza. Ich znakiem rozpoznawczym są wyraziste postacie, dynamiczne dialogi i obserwacje polskiej codzienności.Kiedy i gdzie?Występ rozpocznie się w piątek, 20 listopada 2026 roku, o godzinie 18.00 w Hali Sportowej Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 3 przy ul. Legionów 47 w Tomaszowie Mazowieckim. Według informacji serwisu KupBilecik widowisko potrwa około 90 minut, bez zaplanowanej przerwy. Przewidywane zakończenie to godzina 19.30. Producentem wydarzenia jest Eskander.BiletyBilety są dostępne w sprzedaży internetowej. Ceny zaczynają się od 120 zł, do których mogą zostać doliczone opłaty serwisowe. W podanej ofercie eBilet najtańszy bilet kosztuje 128,90 zł z obowiązkowymi opłatami. Ostateczna cena zależy od sprzedawcy i wybranego miejsca. Data rozpoczęcia wydarzenia: 20.11.2026

Polecane

Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?”

Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?”

Stanisław Bareja, gdyby żył, nie musiałby dzisiaj wymyślać scenariuszy swoich komedii. Wystarczyłoby, żeby przejrzał listy płac samorządowych spółek, zakładów i instytucji. Znalazłby tam materiał na kolejne „Alternatywy 4”. Tyle że tym razem widzom nie byłoby do śmiechu. Sieć Obywatelska Watchdog Polska ujawniła właśnie skalę zatrudniania radnych w instytucjach zależnych od samorządów, które powinni kontrolować. I chociaż samo zatrudnienie nie jest jeszcze dowodem patologii, trudno nie dostrzec, że polski samorząd stworzył znakomite warunki do rozkwitu politycznych synekur. Tomaszów Mazowiecki i powiat tomaszowski nie są od tej choroby wolne. Data dodania artykułu: 13.11.2026 10:33 Liczba komentarzy: 2 Liczba pozytywnych reakcji czytelników: 4
13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

Piątek trzynastego. Dzień, który wbrew przesądom nie zawsze przynosił nieszczęście, choć historia zapisała na jego kartach również wydarzenia tragiczne. W 1924 roku Władysław Reymont otrzymał literacką Nagrodę Nobla, a polska literatura po raz kolejny znalazła się w centrum światowej uwagi. W 1956 roku amerykański Sąd Najwyższy potwierdził, że segregacja rasowa w autobusach narusza konstytucję. W 2015 roku Paryż przeżył jedną z najtragiczniejszych nocy w swojej powojennej historii. Co wydarzyło się 13 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez niebo rozświetlone tysiącami meteorów, eksperymenty Walta Disneya, muzykę Beatlesów i AC/DC oraz archiwalne dokumenty pokazujące, jak wyglądały narodziny niepodległego Tomaszowa Mazowieckiego. Bo wielka historia zawsze pozostawiała ślady także na naszych ulicach. Data dodania artykułu: 13.11.2026 09:37
Trzynaście medali, cztery złota i jeden potrójny triumf. I LO błyszczało podczas powiatowej olimpiady

Trzynaście medali, cztery złota i jeden potrójny triumf. I LO błyszczało podczas powiatowej olimpiady

Cztery złote, sześć srebrnych i trzy brązowe medale. Trzynaście miejsc na podium i jeden zawodnik, który aż trzykrotnie sięgał po złoto. Reprezentacja I Liceum Ogólnokształcącego im. Jarosława Dąbrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim znakomicie zaprezentowała się podczas VI Olimpiady Powiatu Tomaszowskiego w Lekkiej Atletyce. W Spale, gdzie od dziesięcioleci kształtują się kariery największych polskich sportowców, tomaszowscy licealiści udowodnili, że ambicja, talent i sportowy charakter nie są zarezerwowane wyłącznie dla zawodowców. Bohaterem zawodów został Jan Batorski, który dwukrotnie zwyciężał indywidualnie, a następnie poprowadził szkolną sztafetę do kolejnego triumfu. Data dodania artykułu: 12.11.2026 21:10
Czerniewice na podium mistrzostw Polski w bilardzie. Liliana Pasik ze złotem, Julia Włodarczyk z brązem

Czerniewice na podium mistrzostw Polski w bilardzie. Liliana Pasik ze złotem, Julia Włodarczyk z brązem

Błękitne sukno, biała bila, dziewięć kolorowych kul i cisza, w której niemal słychać bicie serca. Tutaj nie wygrywa najsilniejszy. Zwycięża ten, kto potrafi zachować zimną krew, przewidzieć kilka ruchów naprzód i wykonać decydujące uderzenie wtedy, gdy ręce mają prawo zadrżeć. Właśnie w takiej dyscyplinie niewielkie Czerniewice pokazały całej Polsce, że wielki sport nie musi rodzić się w wielkich miastach. Liliana Pasik została mistrzynią Polski młodzików w bilardzie, Julia Włodarczyk zdobyła brązowy medal, a Julia Przeorska zakończyła rywalizację na piątym miejscu. Wszystkie trzy reprezentują UKS Promyk Czerniewice. Data dodania artykułu: 12.11.2026 20:57 Liczba pozytywnych reakcji czytelników: 1
Trzy nagrody Sejmiku dla powiatu tomaszowskiego. Doceniono strażników lokalnych tradycji

Trzy nagrody Sejmiku dla powiatu tomaszowskiego. Doceniono strażników lokalnych tradycji

Kultura nie zawsze mieszka w wielkich teatrach, monumentalnych muzeach i salach koncertowych, w których blask kryształowych żyrandoli odbija się od wypolerowanych instrumentów. Czasami jej prawdziwe serce bije w niewielkiej wiejskiej świetlicy, w drewnianej chałupie pamiętającej XIX wiek albo wśród ludzi, którzy śpiewają pieśni zasłyszane jeszcze od swoich dziadków. I właśnie takim ludziom 4 listopada 2026 roku oddano hołd w Filharmonii Łódzkiej. Wśród 31 laureatów Nagród Sejmiku Województwa Łódzkiego w dziedzinie kultury znalazło się aż troje reprezentantów powiatu tomaszowskiego. To Nikodem Chmielewski, Etnocentrum Ziemi Łódzkiej w Kierzu oraz Zespół „Kalina” z Wąwału. Data dodania artykułu: 12.11.2026 20:11
Wąsy to nie wszystko! Movember w Tomaszowie. Bezpłatne konsultacje urologiczne w Affidea NU-MED Komar obronił karnego, Popławski strzelił dwa gole. Lechia pokonała Pelikana 3:0 Noc na Arrakis. Trzy części „Diuny” podczas jednego maratonu w tomaszowskim Heliosie! Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” 13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości „Świeżak na dwóch kołach” w Tomaszowie. Bezpłatne spotkanie dla początkujących motocyklistów Trzynaście medali, cztery złota i jeden potrójny triumf. I LO błyszczało podczas powiatowej olimpiady Czerniewice na podium mistrzostw Polski w bilardzie. Liliana Pasik ze złotem, Julia Włodarczyk z brązem Mundur zobowiązuje. Młodzi kadeci z ZSP nr 8 w Tomaszowie Mazowieckim złożyli uroczyste ślubowanie Trzy nagrody Sejmiku dla powiatu tomaszowskiego. Doceniono strażników lokalnych tradycji Z tomaszowskiego lodu na światowe areny. Bródka wierzy w polskich panczenistów i młode pokolenie KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks
Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

W naszej ofercie dostępny jest wózek inwalidzki o napędzie elektrycznym, zaprojektowany z myślą o wygodzie, bezpieczeństwie i większej samodzielności użytkownika. To sprzęt, który może realnie poprawić komfort codziennego funkcjonowania – w domu, podczas spaceru, wizyty u lekarza czy załatwiania codziennych spraw.Model posiada amortyzowaną ramę z dwoma amortyzatorami kół tylnych, co zwiększa komfort jazdy na nierównym podłożu. Wózek wyposażono w szarą, oddychającą i demontowalną tapicerkę oraz poduszkę siedziska. Dostępne szerokości siedziska to 16” i 18”.Dla wygody użytkownika zastosowano regulowany kąt nachylenia oparcia, regulowane i demontowalne podłokietniki, możliwość odchylenia joysticka oraz uchylne, demontowalne podnóżki z regulacją długości. Bezpieczeństwo podczas jazdy zapewniają hamulce elektromagnetyczne, regulowane tylne kółka przeciwwywrotne oraz pełne oświetlenie drogowe LED.Wózek posiada kontroler VS/PG50A, koła przednie 9”, koła tylne 14”, prześwit 8 cm, a jego waga bez akumulatorów wynosi 49 kg.To urządzenie przeznaczone jest dla osób, które potrzebują wsparcia w mobilności i chcą zachować możliwie największą niezależność. Przeciwwskazaniem do użytkowania są przeciwwskazania do pozycji siedzącej.Z pełną ofertą można zapoznać się w naszym punkcie zaopatrzenia medycznego:Twój Sklep MedycznyTomaszów Mazowiecki, ul. Słowackiego 4Oferujemy atrakcyjne rabaty dla stałych klientów. Honorujemy Tomaszowską Kartę Seniora. Na terenie miasta zapewniamy transport gratis.
Reklama
Reklama
Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?”

Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?”

Stanisław Bareja, gdyby żył, nie musiałby dzisiaj wymyślać scenariuszy swoich komedii. Wystarczyłoby, żeby przejrzał listy płac samorządowych spółek, zakładów i instytucji. Znalazłby tam materiał na kolejne „Alternatywy 4”. Tyle że tym razem widzom nie byłoby do śmiechu. Sieć Obywatelska Watchdog Polska ujawniła właśnie skalę zatrudniania radnych w instytucjach zależnych od samorządów, które powinni kontrolować. I chociaż samo zatrudnienie nie jest jeszcze dowodem patologii, trudno nie dostrzec, że polski samorząd stworzył znakomite warunki do rozkwitu politycznych synekur. Tomaszów Mazowiecki i powiat tomaszowski nie są od tej choroby wolne.
Wojewoda stwierdziła wygaśnięcie mandatu pisowskiej radnej Pauliny Sochy

Wojewoda stwierdziła wygaśnięcie mandatu pisowskiej radnej Pauliny Sochy

W samorządowej polityce można przegłosować budżet, sprzedaż nieruchomości, zmianę statutu, a nawet najbardziej kontrowersyjną uchwałę. Nie można jednak przegłosować obowiązywania ustawy. Tymczasem w Tomaszowie Mazowieckim przez wiele miesięcy trwał spór, w którym na jednej szali znalazły się przepisy antykorupcyjne, a na drugiej stanowisko części radnych broniących mandatu Pauliny Sochy. 6 listopada 2026 roku wojewoda łódzka Dorota Ryl wydała zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie jej mandatu. Dziewięć stron uzasadnienia to nie tylko analiza prawna. To również dokument, który stawia niewygodne pytania o sposób funkcjonowania tomaszowskiego samorządu, polityczną odpowiedzialność i granice lojalności.
Reklama badanie bezdechu sennego
Reklama badanie bezdechu sennego

Wasze komentarze

Autor komentarza: Ujazd Treść komentarza: Juz mieli ponad 10 lat temu prostować S8 już jeden się chwalił że będzie węzeł Ujazd okazało się to wszystko kłamstwem!teraz mimo upływu czasu też kłamią !wtedy ko dzisiaj ko z psl! Źródło komentarza: Północna obwodnica Tomaszowa wraca do gry. Miasto zamawia koncepcję trasy przez rzekę i tory Autor komentarza: mieszkaniec Treść komentarza: Jest tylko jeden na to sposób - nie głosujmy na żadną opcję polityczną startującą do samorządów. Tylko stowarzyszenia, fundacje i inne zorganizowane grupy mieszkańców. I pamiętajmy też o tych wszystkich co już "działąli" w partiach na nich też nie głosujmy !!!!!! Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te wszystkie polskie "samorządy", to parodia albo raczej tragedia prawdziwego samorządu. Szkoda dalej strzępić język i szkoda czasu zajmowania się na tym tematem. Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te!!! Schlomo !!! Wy - pejsole jesteście znani z tych różnych seksualnych zboczeń (pedofilia, animals, homoseksualizm, sodomia). Więc odpie5dol się od naszych, katolickich księży i nie zapominaj, że syn mojego Boga też był pejsolem, a ty- frajerze, jesteś zwykłym, marnym prochem na tej Ziemi i wyżej tego swojego obrzezanego nie podskoczysz - żydowski palancie. Źródło komentarza: Kompletne zezwierzęcenie bezmyślnej gawiedzi. Pedofil zatrzymany Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Niemiecka rodzina tego "polskiego" premiera, to mieszana rodzina niemiecko-polska (kaszubska). Babka "polskiego" premiera była czystą niemką i m. innymi dlatego w rodzinie Tusków mówiło się głownie po niemiecku. I tusk też był wychowany po niemiecku i dlatego od zawsze działał w Polsce jako typowy szwab. I dlatego ja nazywam tego człowieka w cudzysłowie "polski" premier. PS. Po czym poznaję, że ten facet jest ryży? Po jego włosach. Przecież nie jest pięknym i przystojnym brunetem lub blondasem - co?! Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Autorze- mistrzu pingpongowej piłeczki: jeżeli jest mowa o Wiadernie, Małych Grotach, Białej Górze i Wąwale, to chyba należałoby napisać, że planowane warianty przechodzą nie na południowy wschód, a na południowy zachód od Tomaszowa. No, taki upierdliwy już jestem. Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram
Reklama
Reklama

Napisz do nas

Zachęcamy do kontaktu z nami za pomocą formularza. Możecie dołączyć zdjęcia i inne załączniki. Podajcie swojego maila ułatwi to nam kontakt z Wami
Reklama