Nu-Med profilaktycznie

Placówka bada pacjentów oraz informuje o nowotworach głowy i szyi od lipca 2017. W trwającym właśnie IX Europejskim Tygodniu Nowotworów Głowy i Szyi szpital przypomina dane obrazujące skalę działania:

• 6 tysięcy badań profilaktycznych nasofiberoskopem

• 70 współpracujących poradni POZ

• 10 współpracujących gabinetów laryngologicznych

• 8 szpitali z województw: łódzkiego, mazowieckiego i świętokrzyskiego

• 120 współpracujących gabinetów stomatologicznych

Szpital onkologiczny w Tomaszowie Mazowieckim w jednym z 11-tu ośrodków wybranych cztery lata temu do realizacji programu profilaktycznego. Z końcem września program się kończy. Nie znaczy to, że pacjenci pozbawieni zostają dostępu do leczenia. Program skierowany był dla grupy wiekowej od 40 do 65 roku życia, a pacjenci spoza tego przedziału wiekowego, mogli korzystać z normalnej ścieżki leczenia – od wizyty u lekarza rodzinnego, poprzez specjalistę i ewentualną wizytę w poradni onkologicznej. Bez programu profilaktycznego, wszyscy pacjenci objęci ubezpieczeniem w ramach publicznej służby zdrowia, mają prawo do korzystania z wizyt lekarskich.

Program profilaktyczny zwiększył świadomość nt. nowotworów głowy i szyi. To nowotwory tzw. laryngologiczne (nie zalicza się do tej grupy raków mózgu, raka oka czy tarczycy). Na zachorowanie wskazywać mogą takie objawy jak długotrwały ból gardła, przewlekła chrypka, owrzodzenie jamy ustnej, ból przy połykaniu pokarmu oraz zgrubienia i guzy na szyi.

Leczenie nowotworów głowy i szyi w stopniu zaawansowanym związane jest z okaleczeniem (np. usunięcie krtani) oraz znaczną utratą niektórych funkcji organizmu. Stąd wczesne wykrycie jest kluczowe i rzutuje na warunki życia pacjenta po chorobie.

NOWOTWORY GŁOWY I SZYI:

POZOSTAŃ CZUJNY. NIE IGNORUJ OBJAWÓW W CZASIE PANDEMII COVID-19

Pandemia wirusa SARS-CoV-2 sprawiła, że znacząco spadła liczba rozpoznań nowych przypadków nowotworów głowy i szyi. W ramach kampanii Make Sense - Zrozumieć Nowotwory Głowy i Szyi, w dniach 20-24 września 2021 roku odbywa się IX Europejski Tydzień Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi pod hasłem Nowotwory Głowy i Szyi: Pozostań czujny. Nie ignoruj objawów w czasie pandemii COVID-19. W ramach kampanii w wybranych szpitalach i przychodniach prowadzone będą bezpłatne badania, działania edukacyjne mające na celu zwiększenie świadomość opinii publicznej oraz spotkania z decydentami, mającymi wpływ na ochronę zdrowia.

Nowotwory głowy i szyi stanowią siódmą co do częstości występowania grupę nowotworów złośliwych na świecie. Obejmują szereg chorób onkologicznych, zlokalizowanych w obszarze głowy i szyi z wyłączeniem mózgu oraz gałki ocznej. Do lokalizacji tych zalicza się m.in.: krtań, gardło, jamę ustną, nos i zatoki przynosowe, ucho, podstawę czaszki, ślinianki czy tarczycę. Ze względu na swoje umiejscowienie, nowotwory te często nie dają charakterystycznych objawów i mogą być mylone z infekcjami górnych dróg oddechowych. Do czynników ryzyka nowotworów głowy i szyi zaliczyć można przede wszystkim palenie tytoniu, spożywanie dużej ilości alkoholu oraz wiek – szczyt zachorowań zarówno u mężczyzn, jak i kobiet przypada na 55-64 r.ż. Coraz częściej nowotwory z tej grupy diagnozowane są jednak u osób poniżej 40 r.ż., które nie paliły, ani nie naużywały alkoholu. Czynnikiem ryzyka w tej grupie jest infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

Co powinno nas zaniepokoić?

Objawami mogącymi świadczyć o rozwijającym się nowotworze w obrębie głowy i szyi jest np. ból gardła czy chrypka. W sezonie jesienno-zimowym są to jednak dość powszechne dolegliwości. Co więc powinno wzbudzić czujność? Czas! Do specjalisty powinny zgłosić się te osoby, które zauważyły u siebie co najmniej jeden z poniższych objawów utrzymujący się dłużej niż trzy tygodnie (tzw. schemat 1 przez 3):

• ból języka, niegojące się owrzodzenie jamy ustnej i/lub czerwone lub białe plamy w jamie ustnej
• ból gardła
• utrzymująca się chrypka
• ból i/lub trudności w połykaniu
• guz na szyi
• jednostronna niedrożność nosa i/lub krwawienie z nosa

Rozpoznawalność nowotworu w czasie pandemii

Jak szacują eksperci, większość chorych diagnozowana jest w III i IV stadium zaawansowania choroby nowotworowej, czyli momencie, w którym skuteczność terapii może być już znacznie ograniczona, a odsetek przeżycia zazwyczaj nie przekracza 50%. Tymczasem wyleczalność nowotworów wykrytych na wczesnym etapie sięga nawet 80-90%. Leczenie nowotworów głowy i szyi w I i II stadium zaawansowania to przede wszystkim leczenie chirurgiczne, polegające na usunięciu guza. W stadiach zaawansowanych mamy już możliwość stosowania immunoterapii, jednak tylko w przypadku choroby nawrotowej lub przerzutowej, zarówno w 1-szej jak i w 2-giej linii leczenia. U części pacjentów obserwujemy bardzo dobre efekty immunoterapii, pozwalające przez długi okres kontrolować chorobę. Niestety nie każdy chory odpowiada na zastosowaną terapię, a leczenie choroby nawrotowej lub przerzutowej ma charakter paliatywny – mówi prof. dr hab. n. med. Ewa Sierko z Białostockiego Centrum Onkologii.

Na pogorszenie wykrywalności nowotworów oraz częstsze diagnozy w stadiach zaawansowanych wpłynęła także pandemia. Ludzie w dalszym ciągu obawiają się pójść do lekarza w obawie przed zakażeniem SARS-CoV-2. Dodatkowo, reorganizacja służby zdrowia w związku z sytuacją epidemiczną znacząco wydłużyła proces diagnostyki. Należy o tym mówić głośno – nowotwory nie poczekają na koniec pandemii. Nie można zwlekać z wizytą u lekarza w momencie, kiedy pojawiają się u nas niepokojące objawy. Stąd wynika hasło przewodnie tegorocznej kampanii „Nowotwory Głowy i Szyi: Pozostań czujny. Nie ignoruj objawów w czasie pandemii COVID-19.” Chcemy przekonać ludzi, aby nie bali się i zasięgali pomocy specjalisty, kiedy zauważą chociaż jeden z wymienionych powyżej objawów utrzymujący się dłużej niż 3 tygodnie ­– dodaje prof. dr hab. n. med. Wojciech Golusiński, kierownik Katedry i Kliniki Chirurgii Głowy, Szyi i Onkologii Laryngologicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, autor Ogólnopolskiego Programu Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi.

Pozostań czujny – profilaktyka na pierwszym miejscu

W tym roku w ramach Tygodnia Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi w wielu szpitalach i przychodniach w całej Polsce prowadzone będą bezpłatne badania i działania edukacyjne, mające na celu zwiększenie świadomości na temat zagrożeń wynikających z zachorowania na ten typ nowotworu. Osoby chcące skorzystać z badań nie muszą mieć na nie skierowania. To ogromna zaleta Tygodnia Profilaktyki. Badania będą się odbywać w 27 ośrodkach specjalistycznych z całej Polski, pomiędzy 20 a 24 września. Warto pamiętać, że nowotwory głowy i szyi wykryte na wczesnym stadium są w 80%-90% przypadków całkowicie wyleczalne. Jest o co walczyć! – podsumowuje prof. Golusiński.

Bezpłatne badania profilaktyczne odbędą się w: Poznaniu, Zielonej Górze, Wrocławiu, Warszawie, Radomiu, Siedlcach, Łodzi, Tomaszowie Mazowieckim, Białymstoku, Zamościu, Kielcach, Katowicach, Zabrzu, Sosnowcu, Gdańsku.

Lista wszystkich ośrodków realizujących badania profilaktyczne znajduje się na stronie: www.oppngis.pl.

Życie po chorobie

W ramach tegorocznej kampanii wśród pacjentów przeprowadzone zostało badanie dotyczące ich dobrostanu emocjonalnego po zakończonym leczeniu.[1] Jak pokazały wyniki, ponad 80% respondentów uważa, że nowotwór głowy i szyi wywarł negatywny wpływ na ich samopoczucie. Ponad połowa pacjentów uważa, że pandemia COVID-19 ograniczyła dostęp do wsparcia emocjonalnego po zakończonym leczeniu i prawie tyle samo badanych odnotowało niekorzystny wpływ choroby na samopoczucie, zwłaszcza w zakresie mowy (48%), wyglądu (43%), jedzenia i picia (41%), energii (40%) oraz smaku i węchu (39%). Celem kampanii Make Sense - Zrozumieć Nowotwory Głowy i Szyi, jest również odpowiedź na potrzeby pacjentów i zapewnienie im wsparcia emocjonalnego. W ramach tych działań odbędą się m.in. spotkania z pacjentami oraz rajd rowerowy.

Więcej informacji na temat IX Europejskiego Tygodnia Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi znajdą Państwo na stronach www.makesensecampaign.eu, www.oppngis.pl,

www.glowaiszyja.pl/aktualnosci oraz na Facebooku - Profilaktyka Nowotworów Głowy i Szyi w Wielkopolskim Centrum Onkologii; GlowaiSzyja