Dziś w kraju i na świecie (czwartek, 15 stycznia)

444 lata temu (1582) w Jamie Zapolskim Rzeczpospolita i Rosja podpisały rozejm kończący wojnę o Inflanty.

263 lata temu (1763) w Hubertusburgu w Saksonii zawarty został traktat pokojowy pomiędzy Prusami a Austrią i Saksonią, potwierdzający przynależność Śląska i Kłodzka do Prus.

157 lat temu (1869) w Krakowie urodził się Stanisław Wyspiański (zm. 1907), dramaturg, poeta, malarz, reformator teatru; autor „Wesela”, „Nocy Listopadowej”, „Wyzwolenia” i „Warszawianki”.

155 lat temu (1871) powstało Warszawskie Towarzystwo Muzyczne.

109 lat temu (1917) w Warszawie odbyło się pierwsze posiedzenie Tymczasowej Rady Stanu, jej przewodniczącym wybrano Wacława Niemojewskiego.

107 lat temu (1919) w Berlinie zastrzelona została Róża Luksemburg, działaczka polskiego i niemieckiego ruchu robotniczego, ekonomistka; współzałożycielka SDKPiL (1893); należała do przywódców niemieckiej SPD i II Międzynarodówki; współzałożycielka Związku Spartakusa i KPD.

106 lat temu (1920) na podstawie uchwały Sejmu Ustawodawczego marka polska stała się prawnym środkiem płatniczym na obszarze państwa polskiego.

98 lat temu (1928) w Wilnie uruchomiono rozgłośnię Polskiego Radia.

86 lat temu (1940) we Francji rozpoczęto tworzenie Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich. Jej dowódcą został gen. Zygmunt Szyszko-Bohusz.

57 lat temu (1969) zakończył się proces Jacka Kuronia i Karola Modzelewskiego, których uznano za głównych inspiratorów studenckich protestów z marca 1968 r. – obaj zostali skazani na 3,5 roku więzienia.

36 lat temu (1990) w Krakowie rozpoczęła działalność pierwsza w Polsce komercyjna stacja radiowa RMF FM.

25 lat temu (1901) powstała Wikipedia – największa encyklopedia internetowa redagowana przez samych internautów.

KRAJ

Dziś przed południem w Pałacu Prezydenckim prezydent Karol Nawrocki spotka się z szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem i ministrem koordynatorem służb specjalnych Tomaszem Siemoniakiem oraz szefami służb – cywilnych i wojskowych. Rozmowa ma dotyczyć m.in. nominacji oficerskich w służbach.

W spotkaniu będą też uczestniczyć szefowie czterech służb specjalnych – dwóch cywilnych, czyli ABW i Agencji Wywiadu, oraz dwóch wojskowych, czyli Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. Obecnie na czele SKW stoi gen. Jarosław Stróżyk, a na czele SWW płk Dorota Kawecka.

Razem z Siemoniakiem na spotkanie przyjdą szefowie ABW i Agencji Wywiadu; obecnie te funkcje pełnią odpowiednio płk Rafał Syrysko i płk Paweł Szota.

Wniosek o spotkanie z prezydentem Kosiniak-Kamysz i Siemoniak złożyli pod koniec grudnia.

#

W czwartek po południu w Nowym Mieście nad Pilicą szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz weźmie udział w przekazaniu nowego sprzętu dla lokalnego szpitala. Placówka medyczna otrzyma sprzęt w ramach programu „Ochrona Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026”, realizowanego wspólnie przez MON i MSWiA, w ramach którego szpitale cywilne, jak również inne samorządowe instytucje, mogą pozyskać dodatkowe środki na potrzebny sprzęt, zwłaszcza przydatny w kryzysowych sytuacjach.

Ponadto każda placówka medyczna może – jak informuje MON – dołączyć do programu „Szpitale Przyjazne Wojsku”, w ramach którego wojskowi medycy prowadzą szkolenia dla cywilów, m.in. z zasad funkcjonowania zabezpieczenia medycznego w sytuacji kryzysowej czy podczas wojny. Jak podkreśla resort obrony, zasadniczym celem programu „Szpitale Przyjazne Wojsku” jest zacieśnienie współpracy między wojskiem, służbą zdrowia oraz administracją publiczną w sytuacjach kryzysowych.

#

W Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa o godz. 10 planowane jest posiedzenie dotyczące ewentualnego aresztu b. szefa MS, b. prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry. Wniosek w tej sprawie skierowała Prokuratura Krajowa w związku ze śledztwem w sprawie Funduszu Sprawiedliwości.

Ziobro, który otrzymał azyl na Węgrzech, zapowiedział, że nie złoży mandatu poselskiego i dalej będzie walczył z rządem Donalda Tuska.

O tym, że Ziobro otrzymał ochronę międzynarodową i azyl polityczny na Węgrzech, poinformował w poniedziałek jeden z jego obrońców, adw. Bartosz Lewandowski. Prawnik podał, że decyzję tę podjęto z powodu naruszeń praw i wolności w Polsce oraz działań m.in. prokuratury, w wyniku których doszło do represji politycznych.

#

W czwartek Sąd Okręgowy w Warszawie ma zająć się wnioskiem prokuratury o dopuszczenie ekstradycji obywatela Federacji Rosyjskiej Aleksandra B., którego ukraińska prokuratura podejrzewa o umyślne, częściowe zniszczenie obiektu dziedzictwa kulturowego. Jak informował warszawski sąd, zaplanowane jest posiedzenie merytoryczne w sprawie stwierdzenia prawnej dopuszczalności wydania B. władzom kraju wzywającego, czyli Ukrainy.

Mężczyzna został zatrzymany 4 grudnia 2025 r. przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego działającą na polecenie Prokuratury Okręgowej w Warszawie w związku z wnioskiem strony ukraińskiej o międzynarodową pomoc prawną. Został on przesłuchany w Prokuraturze Okręgowej w Warszawie, gdzie odmówił składania wyjaśnień. Decyzją sądu został aresztowany. W poniedziałek sąd przedłużył mu ten areszt do 4 marca.

#

Sąd Rejonowy w Kielcach w czwartek ma zdecydować, czy prokuratura ponownie zajmie się sprawą odpowiedzialności urzędników za śmierć Kamilka z Częstochowy. Ośmioletni chłopiec zmarł w maju 2023 r. po wielu miesiącach znęcania się nad nim.

Rozstrzygnięcie dotyczy zażalenia na decyzję Prokuratury Regionalnej w Gdańsku z 13 stycznia 2025 r., która umorzyła śledztwo w sprawie podejrzenia niedopełnienia obowiązków przez pracowników instytucji odpowiedzialnych za ochronę małoletnich, nadzorujących sytuację rodzinną Kamilka. Prokuratura uznała, że nie doszło do naruszenia prawa. Zażalenie złożyli pełnomocnicy rodzeństwa chłopca oraz jego opiekun prawny.

#

Kościół katolicki w Polsce obchodzi dziś XXIX Dzień Judaizmu, w tym roku pod hasłem „Twój lud będzie moim ludem, a twój Bóg – moim Bogiem”. Główne obchody rozpocznie modlitwa w płockim Muzeum Żydów Mazowieckich „za Żydów, obywateli Płocka, ofiary Szoah”, którą wspólnie odmówią przewodniczący Komitetu Konferencji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem kard. Grzegorz Ryś i naczelny rabin Polski Michael Schudrich.

Następnie w płockiej katedrze odbędzie się nabożeństwo Słowa Bożego z udziałem kardynała Rysia i rabina Boaza Pashy. Wcześniej otwarta zostanie tam planszowa wystawa archiwaliów, w tym fotografii „Byli sąsiadami. Ludzkie wybory i zachowania w obliczu zagłady”, przygotowana przez United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie.

W ramach obchodów w Muzeum Diecezjalnym w Płocku zaplanowano także wernisaż wystawy „Płockie Judaica”, w tym ze zbiorów tamtejszego Muzeum Mazowieckiego oraz Towarzystwa Naukowego Płockiego.

Dzień Judaizmu ustanowiła Konferencja Episkopatu Polski w 1997 r. Przypada on corocznie w przeddzień Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan. Jego celem jest rozwój dialogu chrześcijańsko-żydowskiego, a także modlitwa i refleksja nad związkami obu religii.

#

ZAGRANICA

Prezydent USA Donald Trump spotka się w Waszyngtonie z przywódczynią wenezuelskiej opozycji Marią Coriną Machado, laureatką Pokojowej Nagrody Nobla. Trump mówił wcześniej, że spodziewa się, iż podczas tego spotkania Machado zrealizuje swoje zapowiedzi oddania mu swojej nagrody. Machado deklarowała, że przekazanie Pokojowej Nagrody Nobla miałoby być wyrazem wdzięczności narodu wenezuelskiego dla amerykańskiego przywódcy za usunięcie Nicolasa Maduro ze stanowiska prezydenta tego kraju. Trump nie poparł objęcia władzy przez Machado i wybrał współpracę z następczynią reżimu Maduro Delcy Rodriguez.

Według agencji Bloomberga w tym samym czasie, gdy w Waszyngtonie przebywa Machado, Delcy Rodriguez zamierza wysłać tam swojego przedstawiciela na spotkania z wysokiej rangi urzędnikami amerykańskimi; ma to być Felix Plasencia, doświadczony dyplomata, który w przeszłości był ministrem spraw zagranicznych. Niedawno Norweski Komitet Noblowski zaznaczył, że Pokojowa Nagroda Nobla nie może zostać ani odebrana, ani przekazana innej osobie.

kar/ bch/ mhr/