Dzisiejsza kartka z kalendarza prowadzi nas od czasów Jagiellonów przez narodziny polskiego hymnu i dramatyczny zamach na Adolfa Hitlera aż po chwilę, gdy człowiek po raz pierwszy wylądował na Księżycu. W muzyce spotykają się natomiast Frank Sinatra, Carlos Santana, Grażyna Łobaszewska i Chris Cornell.
KALENDARIUM HISTORYCZNE
534 lata temu, 20 lipca 1492 roku, Aleksander Jagiellończyk został wielkim księciem litewskim. Władzę objął po śmierci swojego ojca, Kazimierza IV Jagiellończyka. Dziewięć lat później został również królem Polski.
229 lat temu, w 1797 roku, odbyło się pierwsze publiczne wykonanie „Pieśni Legionów Polskich we Włoszech”, napisanej przez Józefa Wybickiego podczas jego pobytu w Reggio Emilia. Utwór, znany później jako „Mazurek Dąbrowskiego”, stał się pieśnią nadziei dla pokoleń Polaków, a od 1927 roku jest hymnem państwowym Rzeczypospolitej Polskiej.
100 lat temu, w 1926 roku, marszałek Józef Piłsudski powołał w Warszawie Kompanię Zamkową. Pododdział pełnił służbę wartowniczą w miejscu pobytu prezydenta Rzeczypospolitej i uczestniczył w uroczystościach reprezentacyjnych. Do tradycji tej jednostki nawiązuje obecnie Batalion Reprezentacyjny Wojska Polskiego.
82 lata temu, w 1944 roku, w Wilczym Szańcu niedaleko Kętrzyna doszło do najsłynniejszej próby zamachu na Adolfa Hitlera. Pułkownik Claus Schenk von Stauffenberg pozostawił w sali odpraw teczkę z ładunkiem wybuchowym. Eksplozja zabiła cztery osoby, ale Hitler przeżył. Zamachowcy planowali nie tylko śmierć dyktatora, lecz także przejęcie władzy w Niemczech w ramach operacji „Walkiria”. Spisek zakończył się klęską, a Stauffenberg i wielu jego współpracowników zostali straceni.
81 lat temu, w 1945 roku, do Polski powrócił prymas August Hlond. Po latach wojennej tułaczki ponownie objął kierownictwo nad Kościołem katolickim w kraju, który dopiero podnosił się z ruin.
61 lat temu, w 1965 roku, w Warszawie zapadł wyrok w procesie Jacka Kuronia i Karola Modzelewskiego, autorów „Listu otwartego do członków PZPR”. Dokument był ostrą krytyką systemu komunistycznego i uprzywilejowanej biurokracji partyjnej. Kuroń został skazany na trzy lata więzienia, a Modzelewski na trzy lata i sześć miesięcy pozbawienia wolności.
58 lat temu, w 1968 roku, oddano do użytku Jezioro Solińskie — sztuczny zbiornik utworzony przez spiętrzenie wód Sanu i Solinki. Akwen o powierzchni przekraczającej 21 kilometrów kwadratowych stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc turystycznych w Bieszczadach.
57 lat temu, 20 lipca 1969 roku, lądownik misji Apollo 11 osiadł na powierzchni Księżyca. Na pokładzie modułu „Eagle” znajdowali się Neil Armstrong i Buzz Aldrin, podczas gdy Michael Collins pozostał na orbicie w statku „Columbia”. Kilka godzin później Armstrong jako pierwszy człowiek postawił stopę na Srebrnym Globie.
30 lat temu, w 1996 roku, w Atlancie rozpoczęły się XXVI Letnie Igrzyska Olimpijskie. Polscy sportowcy zdobyli podczas nich 17 medali: siedem złotych, pięć srebrnych i pięć brązowych.
22 lata temu, w 2004 roku, zmarł Zdzisław Sierpiński — dziennikarz, krytyk muzyczny, żołnierz Armii Krajowej i uczestnik Powstania Warszawskiego. Brał udział w starciu na Żoliborzu, do którego doszło jeszcze przed oficjalną godziną rozpoczęcia powstania.
10 lat temu, w 2016 roku, w Piasecznie zmarł Włodzimierz Odojewski, pisarz i wieloletni dziennikarz Radia Wolna Europa. Największą sławę przyniosła mu powieść „Zasypie wszystko, zawieje…”, podejmująca temat polskich doświadczeń na dawnych Kresach. Bywał nazywany „polskim Sołżenicynem”.
KALENDARIUM MUZYCZNE
W 1940 roku ukazało się pierwsze zbiorcze zestawienie popularności utworów przygotowane przez magazyn „Billboard”. Na pierwszym miejscu znalazła się piosenka „I’ll Never Smile Again” w wykonaniu Tommy Dorsey Orchestra z wokalem Franka Sinatry.
Tego samego dnia urodził się Janusz Kondratowicz, dziennikarz i autor tekstów piosenek, posługujący się również pseudonimem Jan Krynicz. Pisał dla Czerwonych Gitar, Trzech Koron, Trubadurów, Anny Jantar, Krzysztofa Klenczona, Haliny Frąckowiak i Zdzisławy Sośnickiej. Spod jego pióra wyszły teksty takich przebojów jak „10 w skali Beauforta”, „Powiedz, stary, gdzieś ty był”, „Dwadzieścia lat, a może mniej”, „Krajobrazy” czy „Papierowy księżyc”.
W 1945 roku urodził się John Lodge, basista, wokalista i kompozytor zespołu The Moody Blues. Był autorem lub współautorem wielu nagrań grupy, w tym „Ride My See-Saw”, „Isn’t Life Strange” i „I’m Just a Singer (In a Rock and Roll Band)”.
Także w 1945 roku przyszła na świat amerykańska wokalistka Kim Carnes. Jej największym przebojem pozostaje „Bette Davis Eyes”, nagrodzony Grammy. Współpracowała również z Kennym Rogersem, z którym nagrała utwór „Don’t Fall in Love with a Dreamer”.
W 1947 roku urodził się Carlos Santana, meksykańsko-amerykański gitarzysta i pionier łączenia rocka z muzyką latynoamerykańską. Jego występ na festiwalu Woodstock w 1969 roku otworzył mu drogę do światowej kariery. Do największych przebojów Santany należą „Black Magic Woman”, „Oye Como Va”, „Samba Pa Ti”, „Europa” i „Smooth”. Album „Supernatural” przyniósł mu aż osiem nagród Grammy.
W 1952 roku w Gdańsku urodziła się Grażyna Łobaszewska — wokalistka obdarzona charakterystycznym, lekko zachrypniętym głosem. Występowała m.in. z Ergo Band, zespołem Crash oraz triem Jarosława Śmietany. Publiczność zna ją z utworów „Czas nas uczy pogody”, „Gdybyś” i „Brzydcy”.
W 1963 roku duet Jan and Dean rozpoczął dwutygodniowe panowanie na amerykańskiej liście przebojów z utworem „Surf City”. Piosenkę współtworzył Brian Wilson z The Beach Boys. Był to pierwszy utwór o surfingu, który dotarł na szczyt listy Billboard Hot 100.
W 1964 roku urodził się Chris Cornell, wokalista Soundgarden, Audioslave i Temple of the Dog. Jego potężny, czterooktawowy głos stał się jednym z symboli sceny grunge’owej z Seattle. Z Soundgarden nagrał m.in. albumy „Badmotorfinger” i „Superunknown”, a z Audioslave płyty „Audioslave” oraz „Out of Exile”. Artysta zmarł w maju 2017 roku po koncercie w Detroit.
W 1968 roku grupa Cream rozpoczęła czterotygodniowe panowanie na amerykańskiej liście albumów z płytą „Wheels of Fire”. Podwójny album łączył nagrania studyjne z zapisem koncertów zespołu.
Tego samego dnia do amerykańskiego zestawienia trafił drugi album grupy Iron Butterfly — „In-A-Gadda-Da-Vida”. Jego drugą stronę wypełniała niemal siedemnastominutowa kompozycja tytułowa, która przeszła do historii psychodelicznego rocka.
W 1976 roku zespół Buzzcocks wystąpił jako support Sex Pistols w Manchesterze. Koncert stał się jednym z wydarzeń założycielskich brytyjskiej sceny punkowej i postpunkowej. Wśród publiczności znajdowali się przyszli muzycy Joy Division, The Fall i The Smiths, a także Mick Hucknall, późniejszy lider Simply Red.
W 1996 roku Gary Barlow zdobył pierwsze miejsce brytyjskiej listy przebojów jako solowy wykonawca. Jego utwór „Forever Love” promował album „Open Road”. Barlow został pierwszym członkiem Take That, który po rozpoczęciu kariery solowej dotarł na szczyt zestawienia.
W 2011 roku kolekcja zdjęć The Beatles z ich pierwszego amerykańskiego koncertu w Waszyngtonie została sprzedana na aukcji za blisko 362 tysiące dolarów. Fotografie wykonał osiemnastoletni wówczas Mike Mitchell, który przez wiele lat przechowywał negatywy w kartonie w piwnicy.
DZIŚ W KRAJU
W siedzibie Polskiej Agencji Prasowej odbędzie się debata „Prawdy i mity o zabezpieczeniu socjalnym artystów”. Dyskusja będzie dotyczyła projektu ustawy, który ma zapewnić artystom dostęp do systemu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych.
W spotkaniu wezmą udział była ministra kultury Hanna Wróblewska, pisarka i prawniczka Barbara Sadurska, aktor i reżyser Artur Barciś oraz krytyk sztuki Piotr Kosiewski. Debatę poprowadzi szef działu Kultury PAP Jacek Wakar. Początek o godz. 11.
W Opactwie Benedyktynów w Tyńcu odbędzie się natomiast uroczystość wręczenia promes potwierdzających przyznanie dotacji z programu „Ochrona zabytków 2026”. W wydarzeniu ma uczestniczyć wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Na prace przy zabytkach w Małopolsce przeznaczono łącznie ponad 14,3 mln zł.
We Wrocławiu minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska oraz wiceminister Mikołaj Dorożała przedstawią zasady zarządzania lasami społecznymi. Tereny te mają pełnić przede wszystkim funkcje rekreacyjne, edukacyjne i przyrodnicze, a gospodarka leśna ma w większym stopniu uwzględniać potrzeby mieszkańców dużych aglomeracji.
DZIŚ NA ŚWIECIE
Andy Burnham obejmie urząd premiera Wielkiej Brytanii
Nowy lider Partii Pracy Andy Burnham ma dziś oficjalnie objąć urząd premiera Wielkiej Brytanii, zastępując Keira Starmera. Ustępujący szef rządu wygłosi pożegnalne przemówienie przed siedzibą przy Downing Street, a następnie złoży rezygnację na ręce króla Karola III.
Po spotkaniu z monarchą Burnham otrzyma formalną misję utworzenia rządu. Były burmistrz Wielkiego Manchesteru został nowym przywódcą Partii Pracy po rezygnacji Starmera i zdobyciu zdecydowanego poparcia parlamentarzystów swojego ugrupowania.
Zmiana na stanowisku prezydenta Węgier
Przewodnicząca węgierskiego parlamentu Ágnes Forsthoffer ma tymczasowo przejąć obowiązki prezydenta kraju. Dotychczasowy prezydent Tamás Sulyok podpisał poprawkę do ustawy zasadniczej, która doprowadziła do skrócenia jego kadencji.
Zmiany domagał się rząd premiera Pétera Magyara, którego ugrupowanie przejęło władzę po tegorocznych wyborach parlamentarnych. Węgierski parlament powinien wybrać nowego prezydenta w ciągu 30 dni.
Starship pozostaje na Ziemi
Nie odbędzie się zapowiadany wcześniej na dzisiejszą noc 13. lot testowy rakiety Starship firmy SpaceX. Pierwsza próba startu została przerwana 16 lipca w ostatnich sekundach odliczania, gdy część silników rakiety nie uruchomiła się prawidłowo.
Według najnowszego komunikatu SpaceX kolejna próba może nastąpić najwcześniej w czwartek, 23 lipca. Dziewięćdziesięciominutowe okno startowe ma zostać otwarte o godz. 17.45 czasu lokalnego w Teksasie.
Napisz komentarz
Komentarze