Nasz artykuł w skrócie
- 500. rocznica inkorporacji Mazowsza – mija dokładnie pół wieku od złożenia przysięgi wierności królowi Zygmuntowi I Staremu przez sejm mazowiecki.
- Wielkie rocznice i uroczystości historyczne – przypada 3. rocznica beatyfikacji rodziny Ulmów, a w Łodzi odbędzie się pogrzeb dziesięciorga dzieci z niemieckiego obozu przy ul. Przemysłowej z udziałem prezydenta Karola Nawrockiego.
- 54 lata od olimpijskiego złota w Monachium – polscy piłkarze wspominają historyczny triumf nad Węgrami i legendarny występ Kazimierza Deyny.
- Ważny wyrok TSUE dla frankowiczów – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ogłosi dziś kluczowe orzeczenie dotyczące kredytów walutowych.
- Siatkarze zaczynają obronę mistrzostwa Europy – reprezentacja Polski rozegra swój pierwszy mecz turnieju, mierząc się z Portugalią.
10 września obchodzony jest również Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom. Tegoroczne obchody kończą trzyletnią kampanię prowadzoną pod hasłem „Changing the Narrative on Suicide” – „Zmieńmy narrację o samobójstwie”. Jej celem jest przełamywanie milczenia, ograniczanie stygmatyzacji i zachęcanie do rozmowy oraz szukania pomocy.
KALENDARIUM HISTORYCZNE
644 lata temu (1382 r.) zmarł Ludwik Węgierski, król Węgier od 1342 roku i Polski od 1370 roku, syn Elżbiety Łokietkówny. W 1374 roku nadał polskiej szlachcie przywilej koszycki, uzyskując w zamian zgodę na dziedziczenie polskiego tronu przez jedną ze swoich córek. Ostatecznie koronę otrzymała Jadwiga.
500 lat temu (1526 r.) sejm mazowiecki złożył przysięgę wierności królowi Zygmuntowi I Staremu, potwierdzając przyłączenie księstwa mazowieckiego do Królestwa Polskiego. Proces inkorporacji został ostatecznie przypieczętowany przez sejm koronny w 1529 roku. Tegoroczna rocznica ma więc szczególny, jubileuszowy charakter.
256 lat temu (1770 r.), podczas konfederacji barskiej, rozpoczęła się obrona Jasnej Góry przed wojskami rosyjskimi. Twierdza stała się jednym z najważniejszych punktów oporu konfederatów, a z jej obroną nierozerwalnie związane jest nazwisko Kazimierza Pułaskiego.
195 lat temu (1831 r.) gen. Maciej Rybiński został wodzem naczelnym powstania listopadowego. Był ostatnim dowódcą pełniącym tę funkcję przed ostatecznym upadkiem powstania.
74 lata temu (1952 r.) w Luksemburgu kanclerz Republiki Federalnej Niemiec Konrad Adenauer i minister spraw zagranicznych Izraela Mosze Szaret podpisali porozumienie dotyczące niemieckich świadczeń związanych ze zbrodniami nazistowskimi i Zagładą. Układ stał się jednym z fundamentów późniejszego procesu niemieckiego zadośćuczynienia ofiarom Holokaustu.
59 lat temu (1967 r.) prymas Polski kard. Stefan Wyszyński dokonał koronacji obrazu Matki Bożej Gietrzwałdzkiej. W uroczystości uczestniczył również kard. Karol Wojtyła. Było to jedno z największych wydarzeń religijnych w powojennej historii Warmii.
54 lata temu (1972 r.) na igrzyskach olimpijskich w Monachium piłkarska reprezentacja Polski pokonała w finale Węgry 2:1 i zdobyła złoty medal. Obie bramki dla biało-czerwonych strzelił Kazimierz Deyna. Polski pomocnik zakończył turniej z dziewięcioma golami, zostając jego najlepszym strzelcem.
Był to początek złotej dekady polskiej piłki – dwa lata później drużyna Kazimierza Górskiego zajęła trzecie miejsce na mistrzostwach świata w RFN.
45 lat temu (1981 r.) w gdańskiej hali „Olivia” zakończyła się pierwsza tura I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”. Obrady trwały od 5 do 10 września i były jednym z najważniejszych wydarzeń krótkiego „karnawału Solidarności”, przerwanego trzy miesiące później wprowadzeniem stanu wojennego.
3 lata temu (2023 r.) w Markowej na Podkarpaciu odbyła się beatyfikacja rodziny Ulmów – Józefa i Wiktorii oraz ich siedmiorga dzieci. Rodzina została zamordowana 24 marca 1944 roku przez niemieckich żandarmów za ukrywanie ośmiorga Żydów. Była to pierwsza w historii Kościoła katolickiego beatyfikacja całej rodziny, obejmująca również dziecko nienarodzone.
KALENDARIUM MUZYCZNE
1945 – w Lares w Portoryko urodził się José Feliciano, niewidomy od urodzenia gitarzysta i wokalista, jeden z najbardziej rozpoznawalnych artystów latynoskich. Światową sławę przyniosła mu m.in. interpretacja „Light My Fire” The Doors. Do jego najbardziej znanych nagrań należą również „Feliz Navidad”, „Che Sarà” i „Malagueña”.
1950 – urodził się Joe Perry, gitarzysta Aerosmith. Wraz ze Stevenem Tylerem stworzył jeden z najsłynniejszych autorskich duetów w historii amerykańskiego rocka. Ich dziełem są m.in. „Walk This Way”, „Dude (Looks Like a Lady)” czy „Love in an Elevator”. W 2013 roku obaj zostali przyjęci do Songwriters Hall of Fame.
1957 – urodziła się Carol Decker, wokalistka zespołu T’Pau. Największym przebojem grupy pozostaje „China in Your Hand” z albumu „Bridge of Spies” z 1987 roku. Popularność zdobyły również „Heart and Soul” oraz „Valentine”.
1964 – „You Really Got Me” grupy The Kinks dotarło na pierwsze miejsce brytyjskiej listy przebojów. Charakterystyczny, przesterowany gitarowy riff Dave’a Daviesa stał się jednym z kamieni milowych rodzącego się hard rocka. Przez lata krążyła legenda, jakoby w nagraniu uczestniczył Jimmy Page – późniejszy gitarzysta Led Zeppelin – jednak Page i producent nagrania wielokrotnie temu zaprzeczali.
1966 – żeńska grupa The Supremes znalazła się na szczycie amerykańskiej listy przebojów z piosenką „You Can’t Hurry Love”. Szesnaście lat później własną, niezwykle popularną wersję utworu nagrał Phil Collins.
1983 – Michael Sembello zdobył pierwsze miejsce amerykańskiej listy przebojów utworem „Maniac”. Piosenka stała się jednym z muzycznych symboli filmu „Flashdance”. Wcześniej Sembello współpracował m.in. ze Stevie Wonderem.
1988 – Guns N’ Roses znaleźli się na pierwszym miejscu amerykańskiej listy Billboard Hot 100 z utworem „Sweet Child O’ Mine” z debiutanckiego albumu „Appetite for Destruction”. Jeden z najbardziej rozpoznawalnych riffów w historii rocka narodził się podczas gitarowej rozgrzewki Slasha.
1991 – na amerykański rynek trafił singiel „Smells Like Teen Spirit” Nirvany. Nikt nie przypuszczał jeszcze, że kilka minut hałaśliwego grunge’u stanie się hymnem pokolenia i jednym z punktów zwrotnych w historii muzyki popularnej lat 90.
2000 – francuski duet Modjo podbił brytyjską listę przebojów utworem „Lady (Hear Me Tonight)”. Nagranie wykorzystuje charakterystyczny gitarowy motyw z „Soup for One” zespołu Chic.
2002 – wokalistka Roxette Marie Fredriksson zemdlała we własnym domu i trafiła do szpitala. Badania wykazały guz mózgu. Artystka przeszła operację i długą rehabilitację, a po kilku latach powróciła na scenę.
2006 – Scissor Sisters zdobyli pierwsze miejsce brytyjskiej listy singlem „I Don’t Feel Like Dancin’”. Był to pierwszy i jedyny numer jeden zespołu na głównej brytyjskiej liście. Współautorem nagrania był Elton John, który zagrał w nim również na fortepianie.
2007 – „Sexy! No No No...” grupy Girls Aloud dotarło do piątego miejsca brytyjskiej listy, przedłużając imponującą, rekordową serię kolejnych singli zespołu trafiających do pierwszej dziesiątki.
KRAJ
Pogrzeb dzieci – ofiar niemieckiego obozu w Łodzi
Prezydent Karol Nawrocki weźmie dziś udział w uroczystościach pogrzebowych dziesięciorga dzieci – ofiar niemieckiego obozu przy ul. Przemysłowej w Łodzi. Ich szczątki zostały odnalezione i ekshumowane przez Instytut Pamięci Narodowej.
Uroczystości rozpoczną się o godz. 11.00 mszą świętą w kościele pw. św. Wojciecha. Następnie kondukt przejdzie na cmentarz św. Wojciecha, gdzie odbędą się uroczystości pogrzebowe według ceremoniału wojskowego.
Niemiecki Prewencyjny Obóz Policji Bezpieczeństwa dla Młodzieży Polskiej funkcjonował od grudnia 1942 roku do stycznia 1945 roku na terenie wydzielonym z łódzkiego getta. Przeszło przez niego około 2–3 tys. polskich dzieci.
Ostatni dzień Forum Ekonomicznego
Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz będzie dziś jednym z gości 35. Forum Ekonomicznego w Karpaczu.
Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian”. Trzydniowe spotkanie gromadzi przedstawicieli świata polityki, gospodarki, samorządów, nauki i organizacji społecznych.
ZAGRANICA
Tusk w Bratysławie. Spotkanie V4 z premierem Irlandii
Premier Donald Tusk udaje się do Bratysławy na spotkanie szefów rządów państw Grupy Wyszehradzkiej z premierem Irlandii Micheálem Martinem.
Rozmowy mają dotyczyć m.in. przyszłych ram finansowych Unii Europejskiej na lata 2028–2034, energetyki, migracji oraz dalszego rozszerzenia Wspólnoty. Irlandia od lipca sprawuje prezydencję w Radzie UE.
Ważny dzień dla frankowiczów
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ogłosi dziś wyrok w polskiej sprawie C-510/25 „Adazik”.
Pytania dotyczą sposobu rozliczania konsumenta i banku po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej oraz tego, czy można ograniczać przysługujące konsumentowi odsetki za opóźnienie. Rozstrzygnięcie może mieć znaczenie dla tysięcy toczących się w Polsce procesów dotyczących kredytów frankowych.
Republikanie kończą konwencję w Dallas
W Dallas zakończy się dwudniowa konwencja Partii Republikańskiej organizowana przed listopadowymi wyborami do Kongresu Stanów Zjednoczonych. Jednym z głównych punktów wydarzenia będzie przemówienie prezydenta Donalda Trumpa, zaplanowane na późny wieczór czasu amerykańskiego.
Hiszpania i obywatelstwo dla Saharyjczyków
Kongres Deputowanych w Madrycie będzie głosował nad projektem umożliwiającym uzyskanie obywatelstwa hiszpańskiego Saharyjczykom urodzonym w Saharze Zachodniej w okresie, gdy terytorium pozostawało pod administracją Hiszpanii.
Sprawa ma nie tylko wymiar prawny i historyczny, lecz także polityczny. Głosowanie odbywa się w okresie napięć w relacjach Madrytu z Marokiem. Nawet przyjęcie projektu przez Kongres nie zakończy procedury legislacyjnej – tekst będzie jeszcze procedowany w Senacie.
Tkanina z Bayeux wraca do Anglii
W British Museum w Londynie zostanie dziś udostępniona publiczności jedna z najbardziej niezwykłych pamiątek średniowiecznej Europy – tkanina z Bayeux, w istocie monumentalny haft liczący około 70 metrów długości.
To średniowieczny odpowiednik filmu wojennego i politycznej kroniki: dziesiątki scen, setki postaci, konie, okręty, bitwy, zdrady i śmierć. Opowieść prowadzi do bitwy pod Hastings w 1066 roku i zwycięstwa Wilhelma Zdobywcy, które zmieniło historię Anglii.
Wystawa potrwa do 11 lipca 2027 roku.
SPORT
Polska zaczyna obronę mistrzostwa Europy
Polscy siatkarze rozpoczynają dziś w Sofii walkę o obronę tytułu mistrzów Europy. Pierwszym rywalem biało-czerwonych będzie Portugalia.
Polacy są zdecydowanymi faworytami spotkania. Mecz rozpocznie się o godz. 15.00 czasu polskiego.
I tak czwartek, 10 września, łączy historie od średniowiecznego Mazowsza i Jasnej Góry, przez złotą drużynę Kazimierza Górskiego, aż po świat dzisiejszej polityki, europejskich sądów i sportowych aren. Historia – jak zwykle – nie zamyka się w muzealnej gablocie. Każdego ranka dopisuje kolejną stronę.
Napisz komentarz
Komentarze