Dziś w kraju i na świecie (wtorek, 15 września)

15 września obchodzony jest również Międzynarodowy Dzień Demokracji, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2007 roku.

KALENDARIUM HISTORYCZNE

563 lata temu, w 1463 roku, podczas wojny trzynastoletniej doszło do jednej z najważniejszych bitew morskich tego konfliktu. Na Zalewie Wiślanym floty Gdańska i Elbląga, walczące po stronie polskiej, pokonały flotę Zakonu Krzyżackiego. Zwycięstwo miało duże znaczenie dla dalszego przebiegu wojny.

233 lata temu, w 1793 roku, Rosja rozwiązała konfederację targowicką, utworzoną rok wcześniej przeciw reformom Sejmu Wielkiego i Konstytucji 3 maja. Jednocześnie powołano konfederację grodzieńską, która miała doprowadzić do formalnego zatwierdzenia II rozbioru Rzeczypospolitej.

91 lat temu, w 1935 roku, Zbigniew Burzyński i Władysław Wysocki zwyciężyli w prestiżowych zawodach balonowych o Puchar Gordona Bennetta. Rywalizacja rozpoczęła się w Warszawie i przyniosła Polsce kolejny wielki sukces w ówczesnym sporcie balonowym.

87 lat temu, w 1939 roku, Białystok został zajęty przez Wehrmacht. Kilka dni później, w następstwie niemiecko-sowieckich ustaleń dotyczących podziału ziem II Rzeczypospolitej, Niemcy przekazali miasto Armii Czerwonej.

86 lat temu, w 1940 roku, rozegrał się jeden z najważniejszych dni bitwy o Anglię. 15 września Luftwaffe przeprowadziła wielkie naloty na Wielką Brytanię, które zostały odparte przez RAF. Dzień ten przeszedł do historii jako Battle of Britain Day i stał się symbolem załamania niemieckich planów uzyskania przewagi w powietrzu.

77 lat temu, w 1949 roku, w Warszawie rozpoczął się pierwszy po II wojnie światowej, a czwarty w historii, Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

45 lat temu, w 1981 roku, „Dar Pomorza” rozpoczął swój ostatni rejs. Biała Fregata popłynęła do fińskiej Kotki, a podróż zakończyła się 13 dni później. W następnym roku jednostkę wycofano ze służby szkoleniowej.

40 lat temu, w 1986 roku, zakończyła się jedna z najważniejszych akcji uwalniania więźniów politycznych w schyłkowym okresie PRL. Po wniosku szefa MSW Czesława Kiszczaka do prokuratora generalnego wolność odzyskało 225 osób. Wśród zwolnionych działaczy opozycji byli m.in. Zbigniew Bujak, Władysław Frasyniuk i Bogdan Lis.

33 lata temu, w 1993 roku, trwał finał wycofywania wojsk rosyjskich z Legnicy. 15 września rosyjska armia opuszczała miasto, ostatni żołnierze wyjechali z Legnicy 16 września, natomiast formalne zakończenie wycofywania wojsk Federacji Rosyjskiej z Polski nastąpiło 17 września 1993 roku.

MUZYCZNE KALENDARIUM

1956 – Elvis Presley znajdował się na szczytach amerykańskich zestawień z singlem „Don't Be Cruel”, wydanym razem z „Hound Dog”. Nagrania należały do największych przebojów pierwszej fazy jego oszałamiającej kariery.

Tego samego roku w Birmingham urodziła się Jaki Graham, brytyjska wokalistka, która popularność zdobyła w latach 80. dzięki takim nagraniom jak „Could It Be I'm Falling in Love” i „Set Me Free”.

1962 – The Four Seasons rozpoczęli panowanie na amerykańskiej liście przebojów z utworem „Sherry”. Był to pierwszy wielki przebój zespołu Frankie Valli.

1963 – w Warszawie urodził się Krzysztof Zawadka, gitarzysta znany przede wszystkim z Oddziału Zamkniętego. Współpracował także m.in. z Daab, T.Love i Chłopcami z Placu Broni.

1966 – Small Faces zdobyli pierwsze miejsce brytyjskiej listy przebojów piosenką „All or Nothing”. Był to jedyny singiel zespołu, który dotarł na sam szczyt zestawienia w Wielkiej Brytanii.

1979 – Led Zeppelin objęli prowadzenie na amerykańskiej liście albumów płytą „In Through the Out Door”. Był to ostatni studyjny album zespołu wydany za życia perkusisty Johna Bonhama.

1983 – Huey Lewis and the News wydali album „Sports”, jeden z największych komercyjnych sukcesów amerykańskiego pop-rocka lat 80. Na płycie znalazły się m.in. „I Want a New Drug”, „The Heart of Rock & Roll” oraz „If This Is It”. Album uzyskał później siedmiokrotną platynę w USA.

1984 – przebój „Relax” Frankie Goes to Hollywood pozostawał na brytyjskiej liście singli już 43. tydzień. Utwór stał się jednym z symboli brytyjskiej muzyki popularnej pierwszej połowy lat 80.

1988 – Mark Knopfler zdecydował o zakończeniu działalności Dire Straits. Zespół reaktywował się w 1991 roku, jednak cztery lata później Knopfler ponownie zamknął ten rozdział i skoncentrował się na karierze solowej.

1990 – „The Joker” Steve Miller Band dotarł na pierwsze miejsce brytyjskiej listy przebojów aż 16 lat po swojej premierze. Drugą młodość utworowi zapewniło wykorzystanie go w popularnej reklamie marki Levi's.

Tego samego roku trio Wilson Phillips po raz kolejny dotarło na szczyt amerykańskiego zestawienia, tym razem z piosenką „Release Me”.

1998 – raper Coolio został zatrzymany w Kalifornii. Policja zarzuciła mu m.in. prowadzenie pojazdu bez ważnego prawa jazdy oraz posiadanie marihuany i nielegalnej broni.

2004 – w wieku 55 lat zmarł Johnny Ramone, właściwie John William Cummings, gitarzysta legendarnego zespołu The Ramones i jedna z ikon punk rocka.

2008 – w wieku 65 lat zmarł Richard Wright, klawiszowiec i współzałożyciel Pink Floyd. Był współtwórcą charakterystycznego, przestrzennego brzmienia zespołu i autorem lub współautorem m.in. „The Great Gig in the Sky” oraz „Us and Them”.

DZIŚ W KRAJU

Sejm zaczyna czterodniowe posiedzenie

O godz. 11 rozpocznie się 65. posiedzenie Sejmu X kadencji. Obrady potrwają do piątku. Posłowie mają zająć się między innymi dwoma projektami dotyczącymi ochrony produkcyjnej funkcji wsi – projektem prezydenckim oraz propozycją rządową. Oficjalny porządek obrad obejmuje również projekt ustawy o wychowaniu patriotycznym, zmiany w Kodeksie postępowania karnego, Krajowym Rejestrze Sądowym oraz szereg innych projektów.

Projekt dotyczący wychowania patriotycznego zakłada m.in. utworzenie eksperckiej Komisji Edukacji Narodowej oraz wprowadzenie nowych form edukacji obywatelskiej.

W kolejnych dniach posłowie mają również zająć się prezydenckim wetem dotyczącym ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu. Sejmowa komisja nadzwyczajna ma rozpatrywać prezydencki wniosek w środę.

Rząd o przejazdach kolejowych

W południe ma zebrać się Rada Ministrów. Jednym z tematów będą propozycje zaostrzenia kar za wjazd na przejazd kolejowy przy czerwonym świetle. Według przedstawionej propozycji takie wykroczenie mogłoby oznaczać utratę prawa jazdy na trzy miesiące.

Rząd ma także pracować nad kolejną wersją przepisów dotyczących podatku od nadzwyczajnych zysków spółek paliwowych oraz nad normami jakości dla pelletu, brykietu i drewna kawałkowego.

Spotkanie ministrów obrony

Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz spotka się w Warszawie z ministrem obrony Włoch Guido Crosetto.

Rusza Naukowy Think Tank PAP

W Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego ma zostać formalnie zainaugurowany Naukowy Think Tank PAP. Projekt ma łączyć potencjał polskich uczelni i instytutów naukowych z doświadczeniem medialnym Polskiej Agencji Prasowej.

W przedsięwzięciu uczestniczą m.in. Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński, AGH, SGH, UAM, KUL i Polska Akademia Nauk.

Rozmowy o ochronie zdrowia

Zaplanowano także posiedzenie Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia. Jednym z tematów ma być zbieranie danych dotyczących wynagrodzeń i czasu pracy personelu medycznego, a także restrukturyzacja samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Proces Karola Nawrockiego z wydawcą Onetu

Przed Sądem Okręgowym w Warszawie zaplanowano pierwszą z rozpraw w procesie cywilnym wytoczonym przez Karola Nawrockiego spółce Ringier Axel Springer Polska. Sprawa dotyczy ochrony dóbr osobistych w związku z publikacją Onetu z okresu kampanii prezydenckiej dotyczącą pracy Nawrockiego w sopockim Grand Hotelu. Proces ma toczyć się z wyłączeniem jawności.

DZIŚ ZA GRANICĄ

Parlament Europejski: Tarcza Demokracji, ETS i immunitet Brauna

W Strasburgu trwa sesja Parlamentu Europejskiego. Europosłowie mają debatować i głosować nad raportem specjalnej komisji dotyczącym Europejskiej Tarczy Demokracji. Dokument przewiduje m.in. rozwiązania zwiększające odporność Unii na ingerencję zewnętrzną, dezinformację i inne zagrożenia hybrydowe.

PE zajmie się również sytuacją w Ceucie po bezprecedensowym kryzysie migracyjnym z końca lipca. Hiszpańskie władze informowały, że do eksklawy przedostało się około 70 tys. osób, z których zdecydowana większość została następnie zawrócona do Maroka.

Zaplanowane jest również głosowanie nad zmianami dotyczącymi rezerwy stabilności rynkowej unijnego systemu handlu emisjami ETS.

Europosłowie mają ponadto głosować nad uchyleniem immunitetu Grzegorza Brauna. Wniosek związany jest ze śledztwem dotyczącym publicznych wypowiedzi europosła podważających istnienie komór gazowych w czasie Holokaustu. Głosowanie zostało oficjalnie wyznaczone na 15 września.

Parlament będzie również głosował nad czasowymi ułatwieniami handlowymi dla produktów z Armenii. Warto tu poprawić pierwotną wersję materiału: nie chodzi po prostu o „zniesienie ceł na 80 proc. towarów”. Projekt przewiduje czasowe zawieszenie części ceł oraz dodatkowe preferencje dla określonych produktów, w tym ośmiu grup produktów rolnych.

USA zmieniają cła wobec Kanady

15 września w Stanach Zjednoczonych zaczynają obowiązywać zmiany w systemie dodatkowych ceł na część produktów z Kanady. Administracja Donalda Trumpa rozszerzyła listę niektórych produktów objętych 50-procentowymi taryfami, a jednocześnie wyłączyła spod nich inne towary, w tym m.in. sól kamienną i cement. Biały Dom przedstawia działania jako odpowiedź na kanadyjskie środki odwetowe.