kalendarium muzyczne

4 czerwca: od Władysława Hermana po Moniuszkę, od wolności 1989 roku po tenisowy sen Mai Chwalińskiej

Dziś jest czwartek, 4 czerwca, sto pięćdziesiąty piąty dzień roku. Słońce wstało o godz. 4.19, zajdzie o godz. 20.49. Imieniny obchodzą: Franciszek, Karol, Dacjan, Kwiryn i Kwiryna.

3 czerwca: Kopernik, Zamoyski, Aretha Franklin i nowe przepisy dla młodych rowerzystów

Środa, 3 czerwca 2026 roku, przynosi dzień utkany z wielkich ambicji, ostrych sporów i dźwięków, które zmieniały świat. W kalendarium spotykają się Mikołaj Kopernik piszący z Fromborka naukową polemikę, Jan Zamoyski — polityk, hetman i budowniczy własnego miasta, deklaracja mocarstw zapowiadająca odrodzenie Polski, Aretha Franklin z hymnem „Respect”, The Doors rozpalający radiowe etery i współczesna Polska, w której od dziś zmieniają się przepisy dla najmłodszych uczestników ruchu drogowego.

2 czerwca: od Garibaldiego i Teatru Słowackiego po Jana Pawła II, telefony w szkołach i cyfrowe bezpieczeństwo dzieci

Dziś jest wtorek, 2 czerwca, sto pięćdziesiąty trzeci dzień roku. Słońce wstało o godz. 4.20, zajdzie o godz. 20.46. Imieniny obchodzą: Maria, Marianna, Erazm, Eugeniusz, Mikołaj oraz Piotr.

1 czerwca w historii: od Jagiełły po in vitro, od Radia Wolna Europa po Rolling Stonesów

Dziś jest poniedziałek, 1 czerwca, sto pięćdziesiąty drugi dzień roku. Słońce wstało o godz. 4.21, zajdzie o 20.45. Imieniny obchodzą: Alfons, Bernard, Eunika, Jakub, Konrad, Magdalena i Nikodem. W kalendarzu — Dzień Dziecka. W historii — dzień wielkich cezur, politycznych zwrotów, społecznych napięć i muzycznych refrenów, które potrafią wrócić po latach jak melodia zasłyszana z otwartego okna.

30 maja: od „Nihil novi” do kontraktów dla armii. Historia, muzyka i wielka polityka w jednym kalendarium

30 maja przypomina o narodzinach polskiego parlamentaryzmu, Mieczysławie Foggu, Alicji Majewskiej, Krzysztofie Cugowskim, tragedii górniczej w Sośnicy, protestach w Zielonej Górze oraz dzisiejszych wydarzeniach w kraju i na świecie.

29 maja: od krzyżackiego hołdu po łańcuchy, których Polska chce się pozbyć. Kalendarium dnia

Piątek, 29 maja. Sto czterdziesty dziewiąty dzień roku. Słońce wstało o 4.24, zajdzie o 20.42. Imieniny obchodzą: Aleksander, Andrzej, Bogusław, Magdalena, Stefan, Urszula, Rajmund i Wilhelm.

28 maja: Wyszyński, Narvik, Radziwiłł Czarny i „Dark Side of the Moon” — historia nie bierze wolnego

Czwartek, 28 maja, sto czterdziesty ósmy dzień roku. Słońce wstało o 4.25, zajdzie o 20.40. Imieniny obchodzą dziś Augustyn, Emil, Ignacy, Justyna, Lucjusz, Łucjusz, Wiktor i Wilhelm. To dzień, w którym historia mówi kilkoma głosami naraz: szeptem reformacji z Wilna, hukiem armat spod Narviku, surowym tonem sejmowej uchwały lustracyjnej, modlitwą za Prymasa Tysiąclecia i riffem Creedence Clearwater Revival. A w tle — jak w dobrze zmontowanym filmie — pojawiają się Pink Floyd, The Police, Kylie Minogue i „Flashdance”.

27 maja w historii: Sankt Petersburg, Ogród Saski, „Człowiek z żelaza” i wybory, które oddały Polskę gminom

27 maja przypomina o wielkich datach: od śmierci Jana Kalwina i założenia Petersburga po otwarcie Ogrodu Saskiego i triumf „Człowieka z żelaza”. Dla Polski najważniejsza pozostaje rocznica pierwszych wolnych wyborów samorządowych z 1990 roku, które oddały władzę gminom i mieszkańcom.

26 maja: historia gra dziś jazzem, polityka pisze nowe akty, a pamięć wraca jak echo starych werbli

Są takie daty, które nie idą spokojnie przez kalendarz. Raczej wchodzą na scenę jak Miles Davis: najpierw półtonem, potem ostrym cięciem trąbki. 26 maja to właśnie taki dzień. Zaczyna się jeszcze w średniowiecznych Chęcinach, gdzie Władysław Łokietek zwołuje możnych na zjazd uznawany za jeden z pierwszych przejawów kształtowania się polskiego Sejmu. Potem prowadzi przez wawelskie ostrze katowskiego miecza, legionowe okopy pod Konarami, morską walkę ORP „Piorun” z „Bismarckiem”, aż po krakowską Piwnicę pod Baranami, w której polska kultura nauczyła się śmiać, nawet gdy historia zaciskała gardło.

25 maja: od Mieszka I po Pileckiego, od ołtarza Wita Stwosza po „Wind of Change”. Historia przypomina, że państwo, wolność i pamięć nigdy nie są dane raz na zawsze

Są takie daty, które nie mieszczą się w kalendarzu jak zwykłe kartki z notesu. 25 maja prowadzi nas od śmierci Mieszka I, twórcy państwa polskiego, przez narodziny arcydzieła Wita Stwosza, dramat wojny chemicznej pod Ypres, aż po egzekucję rotmistrza Witolda Pileckiego i śmierć generała Wojciecha Jaruzelskiego. To dzień, w którym polska historia brzmi jak wielogłos: trochę jak średniowieczny chorał, trochę jak sądowa cisza więzienia mokotowskiego, trochę jak gitarowy riff Scorpionsów niosący przez Europę wiatr zmian.

24 maja: Kopernik zatrzymał Słońce, Prus domknął „Lalkę”, Dylan zmienił ton epoki

24 maja przypomina, że historia lubi przesuwać centrum świata. Od Kopernika i Prusa po Raszyn, Katyń i Dylana — to dzień wielkich zwrotów, a dziś ważny także dla Krakowa, gdzie mieszkańcy głosują w referendum.

23 maja: Batory na Wawelu, Norwid w paryskim cieniu, Konopnicka, „Orzeł”, Moog i ostatni taniec Lewandowskiego

22 maja: od Lindleya i harcerskiej iskry po Wodeckiego, Aznavoura i polityczne napięcia wokół Trybunału

Dziś w kraju i na świecie — piątek, 22 maja. To 142. dzień roku. Słońce wstało o godz. 4.33, a zajdzie o godz. 20.32. Imieniny obchodzą: Dorian, Emil, Helena, Jan, Julia, Rita, Roman, Wiesław, Wiesława i Wisława.

21 maja: Sobieski na polu elekcyjnym, „Non possumus”, Góra św. Anny i taniec Bowiego

21 maja łączy w sobie królewską elekcję Sobieskiego, walki o Górę św. Anny, „Non possumus” i losy zesłańców, artystów oraz sportowców. To dzień, który przypomina, jak historia, kultura i pamięć splatają się w jeden opowieściowy chór.

20 maja: od artykułów henrykowskich po „Umbrellę”. Dzień, w którym Polska pytała o wolność, pamięć i odpowiedzialność

20 maja w polskiej historii łączy artykuły henrykowskie, śmierć Władysława IV, Powązki, muzeum narodowe i pamięć o Wrześni. To także dzień Herlinga-Grudzińskiego, Hanny Krall, Poczobuta i pytań o to, jak dziś rozumiemy wolność oraz odpowiedzialność.

19 maja: dzień kronikarzy, pisarzy, sportowych mistrzów i niepokojów wielkiej polityki

19 maja łączy kronikarzy, pisarzy, sportowe legendy i ciężar wielkiej polityki. W Tomaszowie Mazowieckim szczególnie pamięta się Wiesława Gawłowskiego, a kalendarium dnia prowadzi od Długosza i Prusa po wizytę premiera Węgier i ważne decyzje rządu.

18 maja: Monte Cassino, Jan Paweł II, Orzeszkowa i dzień, w którym historia znów mówi pełnym głosem

Poniedziałek, 18 maja, sto trzydziesty ósmy dzień roku. Słońce wstało dziś o 4.38, a zajdzie o 20.26. Imieniny obchodzą m.in. Aleksandra, Alicja, Eryk, Eryka, Feliks, Jan, Julita, Klaudia i Sandra. To dzień, który w polskim kalendarzu ma ciężar szczególny: od wojny w obronie Konstytucji 3 Maja, przez narodziny Karola Wojtyły, aż po biało-czerwone maki na Monte Cassino.

16 maja: od granic państwa po nocne muzea. Dzień Kiepury, Boboli, getta warszawskiego i muzycznych legend

Są daty, które nie mieszczą się w jednej rubryce kalendarza. 16 maja jest właśnie takim dniem: trochę państwowym, trochę tragicznym, trochę kulturalnym, a trochę muzycznym — jak płyta, na której obok arii Jana Kiepury pojawia się mroczny riff King Crimson, echo „Jolki” Budki Suflera i cisza po wysadzonej Wielkiej Synagodze w Warszawie. Dziś obchodzimy Święto Straży Granicznej, wspominamy św. Andrzeja Bobolę, uczestniczymy w Nocy Muzeów 2026, wracamy do rocznicy stłumienia powstania w warszawskim getcie, do początku deportacji węgierskich Żydów do Auschwitz-Birkenau i do wydarzeń, które wciąż bolą, choć minęły dekady.

Dziś w kraju i na świecie. Piątek, 15 maja: Sejm, KRS, granica, matura i wielka gra mocarstw

Dziś jest piątek, 15 maja, sto trzydziesty piąty dzień roku. Słońce wzeszło o godz. 4.43, zajdzie o 20.22. Imieniny obchodzą m.in. Jan, Maksym, Nadzieja, Paweł, Piotr, Robert i Zofia. To jeden z tych majowych dni, które zaczynają się jasno i wcześnie, ale politycznie mogą skończyć się późno — przy sejmowych głosowaniach, sporach o sądy, pieniądze na bezpieczeństwo i pytaniach o to, w którą stronę skręca świat.

Dziś w kraju i na świecie. Kalendarium 14 maja – od Targowicy po „Seksmisję”, od Sinatry po Układ Warszawski

14 maja łączy w sobie polskie dramaty, sportowe początki i kulturowe symbole: od ogłoszenia Targowicy w 1792 roku, przez premierę „Seksmisji”, po podpisanie Układu Warszawskiego. W kalendarium przypominamy też wydarzenia, które zmieniały historię kraju i świata oraz wyznaczają rytm współczesnych debat.