Śmieci po nowemu

Średnio około 315 kg śmieci wytworzył każdy Polak w 2010 roku. Większość z zebranych w tym czasie ponad 10 mln ton odpadów komunalnych pochodziło od gospodarstw domowych – wynika z danych GUS. Właściciele domów jednorodzinnych, czy letniskowych muszą sami podpisywać umowy na odbiór odpadów, za mieszkańców budynków wielorodzinnych robi to Zarząd spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej. W ten sposób mogą negocjować warunki i wybrać najkorzystniejszą ofertę. Od połowy 2013 roku usługodawcę wybierać będzie gmina, a nie mieszkańcy. O tym, czy to rozwiązanie jest rzeczywiście korzystne dla konsumentów przekonamy się dopiero, kiedy zacznie być stosowane w praktyce. 

- Na dzień dzisiejszy nie wiemy jeszcze jak sprawdzą się nowe rozwiązania -mówi Powiatowy Rzecznik Konsumentów, Agnieszka Drzewoska Łuczak. - Trzeba jednak przypomnieć, że UOKiK od wielu lat baczną uwagę zwraca  działalność gmin i spółek komunalnych. W sferze gospodarowania odpadami, czy dostaw wody i odbioru ścieków nie trudno o wykorzystywanie przewagi na rynku. Znane są rozstrzygnięcia prezesa Urzędu niekorzystne dla wielu podmiotów świadczących usługi komunalne.

Potwierdza to rzecznik prasowy Prezesa UOKiK- W chwili obecnej prowadzone jest  16 postępowań dotyczących naruszania zbiorowych interesów konsumentów w tym sektorze - mówi Małgorzata Cieloch. - O tym, że stosowanie postanowień sprzecznych z prawem jest zabronione przekonała się niedawno odbierająca odpady spółka Veolia Usługi dla Środowiska.  Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte we wrześniu 2011 roku. Wątpliwości Urzędu wzbudziły postanowienia znajdujące się w umowach o odbiór odpadów m.in. odbierające konsumentowi możliwość odstąpienia od umowy, gdy zmieniała się cena usługi.

W aktualnie prowadzonych postępowaniach Prezes UOKiK kwestionuje m.in. postanowienia informujące o karze za zniszczenie lub spalenie pojemnika (Ekologiczny Związek Gmin Dorzecza Koprzywianki), czy za odbiór odpadów (Miejskie Usługi Komunalne w Skarżysku-Kamiennej) w kwocie netto, a nie brutto. Wątpliwości wzbudzają także postanowienia pozwalające na natychmiastowe rozwiązanie umowy, gdy właściciel nieruchomości zalega z opłatą, bez wymaganego przez prawo wezwania do uregulowania należności (Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych van Gansewinkel w Krakowie).

1 stycznia 2012 roku zmieniła się ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Za odbiór śmieci odpowiedzialne będą gminy, które na podstawie przetargu wybiorą przedsiębiorców wywożących odpady. Konsumenci za te usługi uiszczą opłaty narzucone przez gminy. Do końca 2012 roku rady gmin są zobowiązane podjąć uchwały w sprawach: wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, terminu, częstotliwości oraz trybu uiszczania opłaty, a także sposobu i zakresu świadczenia usług oraz poinformować o tym konsumentów.

Każdy właściciel nieruchomości musi pamiętać o rozwiązaniu dotychczasowej umowy do końca czerwca 2013 roku, aby nie płacić podwójnych opłat za wywóz odpadów (jednej na rzecz gminy, drugiej – z tytułu dotychczasowej umowy).

 Poradnik dla konsumentów - gospodarowanie odpadami komunalnymi

Raport na temat konkurencji na rynku usług komunalnych