Rehabilitacja po covid-19. Gdzie się udać

Pacjentami, którzy wymagają takiej rehabilitacji w trybie stacjonarnym, skorzystają z niej w 3 szpitalach: SP ZOZ USK im. WAM Uniwersytetu Medycznego w Łodzi - Centralny Szpital Weteranów; Poddębickim Centrum Zdrowia Sp. z o.o; ZOZ w Łowiczu - Oddział Fizjoterapii i Rehabilitacji.

Od 2 czerwca w rehabilitacji stacjonarnej zarządzeniem Prezesa NFZ wprowadzono korzystane zmiany, dzięki którym leczeniem zostanie objęta większa grupa pacjentów. Zrezygnowano ze skali Barthel (skali, którą mierzy się samodzielność pacjenta), zmieniono także kryteria kwalifikacji do programu i wprowadzono skalę PCFS, która ocenia się, w jakim stopniu przebycie COVID-19 wpływa na codzienne życie pacjenta. Ponadto do skierowania nie trzeba już dołączać wyniku badania OB, a EKG (którego wynik trzeba było wcześniej dołączyć) jeśli pacjent nie posiada aktualnego, będzie można wykonać u realizatora rehabilitacji przy przyjęciu. Dr Michał Chudzik, który opiekuje się ozdrowieńcami: Korzystna modyfikacja dla chorych z #LongCovid. Będzie można jeszcze lepiej kontynuować opieką w AOS nad chorym po COVID z pełnym wykorzystanie wiedzy i doświadczenia fizjoterapeutów. Duże podziękowania za szybką, dobrą dla chorych zmianę 

LINK DO LISTY PLACÓWEK:

https://www.nfz-lodz.pl/dlapacjentow/nfz-blizej-pacjenta/9099-rehabilitacja-po-covid-19-wykaz-placowek

REHABILITACJA STACJONARNA

Skierowanie przepustką do programu

Świadczenia rehabilitacji COVID-19 są realizowane na podstawie skierowania. Skierowanie wystawi pacjentowi lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, po zakończeniu leczenia związanego z chorobą COVID-19.

Do rehabilitacji w trybie stacjonarnym i uzdrowiskowym kwalifikowani są pacjenci, u których:

• występują powikłania lub następstwa po przebytym COVID-19 w zakresie układu oddechowego lub układu krążenia lub układu nerwowego lub narządu ruchu (wynik 1-4 przy ocenie* stanu zdrowia w skali od 0 do 4 na podstawie codziennego funkcjonowania pacjenta i odczuwania objawów po przebyciu COVID-19)
• lub spadek siły mięśniowej z wykorzystaniem oceny siły mięśniowej skalą MRC (0-5)
• lub stopień nasilenia duszności wg skali mMRC w stopniu 2-3.

* Kwestionariusz oceny codziennego funkcjonowania pacjenta po przebyciu COVID-19 wg F.A. Klok 2020 (Post-COVID-19 Functional Status [PCFS] scale) jest załącznikiem nr 1 do programu rehabilitacji.

U każdego pacjenta powinna być wykonana ocena dolegliwości utrzymujących się po przebyciu COVID-19 w skali od 0 do 10 [załącznik nr 2 do programu rehabilitacji]. Kryterium kwalifikacji pacjentów z dominującymi problemami układu oddechowego do objęcia świadczeniem jest wynik w skali nasilenia duszności mMRC >2.

WAŻNE!

Aktualnie rehabilitowani pacjenci, osoby zakwalifikowane do rehabilitacji lub, które otrzymały skierowanie na dotychczasowych zasadach (przed 3 czerwca br.), będą mogły dokończyć rozpoczętą rehabilitacje lub rozpocząć ją na dotychczasowych zasadach.

Kto realizuje program rehabilitacji po COVID-19?

W programie uczestniczą placówki, które:

• mają podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na realizację świadczeń rehabilitacji leczniczej w trybie stacjonarnym lub w leczeniu uzdrowiskowym
• i są wpisane na wykaz podmiotów udzielających świadczeń covidowych.

Nawet 6 tygodni na powrót do pełni sił

Program gwarantuje od 2 do 6 tygodni kompleksowej rehabilitacji po chorobie COVID-19. Do programu będzie można dołączyć do 6 miesięcy od zakończenia leczenia związanego z COVID-19.

Lekarz podejmie decyzję o skierowaniu pacjenta do programu na podstawie wyników kilku badań:

• badania obrazowe RTG lub MR lub TK klatki piersiowej z opisem wykonane w czasie leczenia lub po zakończeniu leczenia ostrej fazy choroby
• aktualna morfologia, CRP (białko ostrej fazy)
• aktualne badanie EKG
• inna dokumentacja medyczna dotycząca leczenia COVID-19 lub objawów pocovidowych, mająca wpływ na ocenę stanu zdrowia pacjenta
• przy dominującym problemie kardiologicznym badanie echokardiograficzne serca wykonane w czasie lub po zakończeniu leczenia ostrej fazy choroby.

Wymienione wyniki badań lekarz dołącza do skierowania. Wyjątkiem jest badanie EKG, którego nie trzeba dołączyć do skierowania, jeśli będzie można wykonać go u realizatora rehabilitacji przy przyjęciu pacjenta.

Na jakie świadczenia mogą liczyć pacjenci w trakcie rehabilitacji?

Kompleksowy program rehabilitacji postcovidowej obejmuje m.in.:

1. kinezyterapię ze szczególnym uwzględnieniem treningu wytrzymałościowego, ćwiczeń oddechowych, ćwiczeń efektywnego kaszlu, ćwiczeń ogólnousprawniających, ćwiczeń na wolnym powietrzu;
2. opukiwanie i oklepywanie klatki piersiowej, drenaże ułożeniowe;
3. inhalacje indywidualne;
4. terenoterapię, treningi marszowe;
5. balneoterapię – według indywidualnych wskazań;
6. masaż leczniczy – według indywidualnych wskazań;
7. hydroterapię, fizykoterapię – według indywidualnych wskazań;
8. treningi relaksacyjne;
9. edukację zdrowotną i promocję zdrowia, w tym np. naukę prawidłowej techniki używania inhalatorów, eliminację nałogów i innych czynników ryzyka chorób cywilizacyjnych, prozdrowotną zmianę stylu życia;
10. leczenie dietetyczne – według indywidualnych wskazań;
11. wspomaganie rehabilitacyjne schorzeń współistniejących.

Rehabilitowany pacjent ma prawo do konsultacji z personelem medycznym oraz może skorzystać z profesjonalnej terapii psychologicznej. Ponadto każda placówka uczestnicząca w programie zapewnia pacjentom badania diagnostyczne, leki i wyroby medyczne, które są niezbędne do uzyskania najlepszych rezultatów programu leczenia.

Kiedy będzie wiadomo, że rehabilitacja przynosi efekty?

Przez cały okres rehabilitacji pacjent jest pod opieką lekarską i pielęgniarską. Personel medyczny stałe kontroluje postępy w powrocie pacjenta do pełni sprawności po przebytej chorobie.

Monitorowanie leczenia polega na:

• ocenie funkcjonowania pacjenta po przebyciu COVID-19 wg F.A. Klok 2020 (Post-COVID-19 Functional Status [PCFS] scale) z udokumentowaniem zmian co najmniej trzykrotnie: przy przyjęciu, około połowy pobytu i przed zakończeniem leczenia rehabilitacyjnego
• ocenie dolegliwości utrzymujących się po przebyciu COVID-19 w skali od 0 do 10.

O tym, czy pacjent dochodzi do pełni sił dzięki rehabilitacji, decyduje porównanie wyników badań i testów, które przeprowadza się na początku lub najszybciej, jak pozwala stan kliniczny pacjenta, i na zakończenie leczenia.

Mowa o:

• teście wysiłkowym (test na ergometrze rowerowym lub test na bieżni ruchomej lub test 6-minutowego marszu) z oceną tolerancji wysiłkowej
• lub ocenie nasilenia duszności (w skali nMRC)
• lub ocenie stanu odżywienia (BMI oraz w skali NRS 2002 lub SGA)
• lub ocenie stopnia wydolności serca (w skali NYHA)
• lub spirometrycznej ocenie czynnościowej układu oddechowego
• lub ocenie funkcjonalnej (w skali Barthel).

NFZ zapłaci blisko 200 zł za osobodzień

Przyjęta stawka za każdy osobodzień rehabilitacji postcovidowej wynosi 188 zł. Koszty pokryje Narodowy Fundusz Zdrowia ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 oraz budżetu państwa, z części której dysponentem jest minister zdrowia.

Świadczenia będą finansowane na podstawie sprawozdań i rachunków składanych przez realizatorów programu do właściwych Oddziałów Wojewódzkich NFZ.

REHABILITACJA PO COVID AMBULATORYJNA I DOMOWA

Rehabilitacja postcovid w gabinecie fizjoterapeutycznym

Do programu rehabilitacji COVID-19 w gabinecie fizjoterapeutycznym kwalifikują się ozdrowieńcy, nie później niż do 6 miesięcy od zakończenia choroby. Chodzi np. o pacjentów z utrzymującą się dusznością, która poważnie utrudnia normalne funkcjonowanie.

Siłę duszności określa się na podstawie specjalnej skali mMRC (modified Medical Research Council). Już wynik równy lub wyższy 1, w 5 stopniowej skali (0-4), powoduje, że pacjent może zostać skierowany na rehabilitację. Przyjmuje się, że u pacjenta ze wskazaniem 1, duszność występuje podczas szybkiego marszu po płaskim terenie lub pojawia się przy wchodzeniu na niewielkie wzniesienie.

Rehabilitacja postcovid w domu

Pacjenci, którzy przeszli COVID-19, ale mają trudności z samodzielnym poruszaniem także skorzystają z rehabilitacji postcovidowej. Specjalnie z myślą o nich, program obejmuje również wizyty domowe. Podobnie, jak w przypadku rehabilitacji w gabinecie fizjoterapeutycznym, u pacjenta muszą występować duszności (wynik mniejszy lub równy 1). Dodatkowo o zakwalifikowaniu do rehabilitacji w domu decydują:

• ocena 3-9 w skali oceny funkcjonalnej (0-10)
• ocena siły mięśniowej MRC (0-5)
• występowanie zespołu słabości po pobycie pacjenta na oddziale intensywnej terapii.

Z rehabilitacji domowej można skorzystać nie później niż do 6 miesięcy od zakończenia leczenia COVID-19.

Wyspecjalizowane placówki z kontraktem NFZ i skierowanie

Podobnie jak w przypadku rehabilitacji postcovidowej w uzdrowiskach i w trybie stacjonarnym, zabiegi i wizyty fizjoterapeutów w rehabilitacji domowej i ambulatoryjnej są realizowane na podstawie skierowania. Skierowanie wystawi pacjentowi m.in. lekarz rodzinny.

W programie uczestniczą placówki:

• wpisane do Rejestru Podmiotów Prowadzących Działalność Leczniczą (RPWDL)
• z podpisaną umową z Narodowym Funduszem Zdrowia na realizację świadczeń rehabilitacji leczniczej w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej lub domowej
• wpisane na wykaz podmiotów udzielających świadczeń covidowych.

Program dopasowany do pacjenta

Rehabilitacja postcovidowa w poradni lub w domu trwa do 6 tygodni i jest podzielona na kilka etapów.

WIZYTA WSTĘPNA

Podczas wstępnej wizyty fizjoterapeutycznej, specjalista przeprowadza szczegółowy wywiad z pacjentem oraz wykonuje podstawowe próby i badania, m.in. oddechowe i wysiłkowe, aby ocenić stan zdrowia pacjenta na początku programu. Wyniki badań początkowych będą porównywane z wynikami po zakończeniu programu i posłużą do oceny efektów terapii.

WIZYTA TERAPEUTYCZNA

Po wizycie wstępnej, fizjoterapeuta ustala z każdym pacjentem kalendarz indywidualnych wizyt terapeutycznych. Program zakłada trzy takie wizyty w każdym tygodniu rehabilitacji. Jednak, gdy stan zdrowia będzie tego wymagał, pacjent może liczyć na dodatkową wizytę w trakcie programu.

Terapia polega na wykonywaniu treningów oddechowych, wytrzymałościowych i interwałowych. Wszystko po to, aby pacjenci jak najszybciej odzyskiwali pełną sprawność. Ponadto pacjenci poznają ćwiczenia, które już po zakończeniu programu, będą mogli samodzielnie i bezpiecznie wykonać w domu.

W zależności od potrzeb i stanu zdrowia chorego możliwe jest włączenie dodatkowych elementów terapii, m.in. technik odksztuszania, treningu równowagi, specjalnych metod rehabilitacji dla pacjentów z problemami neurologicznymi.

WIZYTA KOŃCOWA

Po zakończeniu ćwiczeń i treningów fizjoterapeuta i pacjent spotykają się na wizycie końcowej. Powtarzają badania i testy wykonane podczas pierwszej wizyty i porównują osiągnięte wyniki, m.in. próby zmęczeniowe i oddechowe (określające skalę występowania duszności).

Skuteczna edukacja, czyli jak żyć po chorobie?

Obowiązkowym elementem programu jest edukacja, dzięki której pacjenci będą wiedzieć więcej o samej chorobie i jej powikłaniach. Każdy uczestnik programu dowie się, jak radzić sobie ze skutkami choroby i co robić, aby jak najszybciej wrócić do pełnej sprawności.

Pacjenci dostaną praktyczne wskazówki i szczegółowe plany treningowe, które ułatwią im samodzielnie dochodzenie do zdrowa. M.in. skorzystają z gotowych porad i ćwiczeń dotyczących duszności i zespołu przewlekłego zmęczenia po infekcji wirusowej. Otrzymają również plany z zestawami ćwiczeń do samodzielnego stosowania w domu, dzięki którym będą dopasowywać skalę trudności i intensywności treningu do możliwości własnego organizmu.

Ile NFZ zapłaci za rehabilitację w poradni, a ile w domu?

Za zrealizowanie programu rehabilitacji ambulatoryjnej NFZ zapłaci przeszło 1 000 zł za pacjenta. W przypadku rehabilitacji domowej może to być ponad 1 500 zł za pacjenta. Stawki oszacowała Agencja Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT), na zlecenie Ministerstwa Zdrowia.

Świadczenia będą finansowane na podstawie sprawozdań i rachunków składanych przez realizatorów programu do Oddziałów Wojewódzkich NFZ. Środki na ten cel pochodzą z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

Podstawa prawna

Program rehabilitacji po przebytej chorobie COVID-19, w warunkach ambulatoryjnych i domowych, jest załącznikiem do Zarządzenia Prezesa NFZ nr 78/DSOZ/2021