Nasz artykuł w skrócie
- 27 sierpnia przypada 239. dzień 2026 roku. W Tomaszowie Mazowieckim słońce wschodzi około godz. 5.44, a zachodzi około godz. 19.38.
- Mija 450 lat od śmierci Tycjana, 132 lata od narodzin Kazimierza Wierzyńskiego i 82 lata od dramatycznych walk na warszawskiej Starówce.
- Muzyczne rocznice prowadzą od Rush i Sex Pistols do Pearl Jam, Boyz II Men oraz Steviego Raya Vaughana.
- Na Campusie Polska Przyszłości wystąpią dziś m.in. Barbara Nowacka, Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Waldemar Żurek, Rafał Trzaskowski, Patrick Gaspard i Andrzej Poczobut.
- W Berlinie państwa określane jako „oszczędne” będą rozmawiać o ograniczeniu unijnego budżetu na lata 2028–2034. W Sztokholmie nagrodę Young Courage Award odbierze 17-letni Polak Mateusz Dobrowolski.
Czwartek, 27 sierpnia. Imieniny i długość dnia
Dziś jest czwartek, 27 sierpnia, dwieście trzydziesty dziewiąty dzień roku. Do końca 2026 roku pozostaje 126 dni. Imieniny obchodzą m.in. Amadea, Amadeusz, Cezary, Dominik, Jan, Józef, Małgorzata i Monika.
W Tomaszowie Mazowieckim słońce wschodzi około godz. 5.44, a zachodzi około godz. 19.38. Dzień trwa zatem niespełna 14 godzin. Lato powoli schodzi ze sceny — jeszcze bez gwałtownego finału, raczej jak długa piosenka wyciszająca się przed ostatnim akordem.
Kalendarium historyczne
450 lat temu zmarł Tycjan
W 1576 roku zmarł Tycjan, jeden z najwybitniejszych malarzy weneckiego renesansu. Jego obrazy były lekcją koloru, światła i ludzkich emocji, a wpływ artysty sięgał daleko poza granice XVI-wiecznych Włoch. W zbiorach Zamku Królewskiego na Wawelu znajduje się „Alegoria miłości”, dzieło wiązane z Tycjanem i jego pracownią. To jeden z najcenniejszych śladów jego sztuki znajdujących się w Polsce.
132 lata temu urodził się Kazimierz Wierzyński
W 1894 roku w Drohobyczu urodził się Kazimierz Wierzyński — poeta, współtwórca grupy Skamander, publicysta i redaktor naczelny „Przeglądu Sportowego”. W 1928 roku podczas igrzysk w Amsterdamie zdobył złoty medal w olimpijskim konkursie sztuki i literatury za tom „Laur olimpijski”. Potrafił pisać o sporcie bez statystycznego chłodu, z dynamiką bieżni, stadionu i mięśni napiętych tuż przed startem.
130 lat temu urodził się „Radosław”
W 1896 roku we Lwowie urodził się Jan Mazurkiewicz, żołnierz Legionów Polskich, oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej. W czasie okupacji był zastępcą, a następnie dowódcą Kedywu Komendy Głównej AK. Podczas Powstania Warszawskiego dowodził Zgrupowaniem „Radosław”, którego oddziały walczyły na Woli, Starym Mieście, Czerniakowie i Mokotowie.
Zamach Organizacji Bojowej PPS
W 1906 roku bojowcy Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej przeprowadzili w Warszawie udany zamach na Nikołaja Wonlarlarskiego, rosyjskiego generała kawalerii pełniącego funkcję tymczasowego generała-gubernatora warszawskiego. Był to czas rewolucji 1905–1907, brutalnych represji carskich i narastającej walki zbrojnej przeciw rosyjskiemu aparatowi państwa.
95 lat temu urodził się Roman Opałka
W 1931 roku w Abbeville we Francji urodził się Roman Opałka, malarz i grafik, jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich artystów XX wieku. Światową sławę przyniósł mu cykl „Opałka 1965/1–∞”, w którym przez kolejne dekady zapisywał na płótnie rosnące liczby. Była to sztuka zamieniona w zegar — konsekwentny zapis przemijania, w którym każde następne płótno stawało się dalszym ciągiem życia.
27. dzień Powstania Warszawskiego
W 1944 roku, w 27. dniu Powstania Warszawskiego, po ciężkich walkach Niemcy opanowali archikatedrę św. Jana na Starym Mieście. Świątynia przechodziła z rąk do rąk, a walka toczyła się niemal o każdą nawę i kaplicę. Tego samego dnia wskutek niemieckich bombardowań Pałacu Krasińskich zginęło co najmniej 27 powstańców z batalionu „Parasol”. Wśród poległych znaleźli się Henryk Humięcki „Olbrzym” oraz Marian Buczyński „Bliźniak”.
Przed sądem stanął Amon Göth
W 1946 roku przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Krakowie rozpoczął się proces Amona Götha, komendanta niemieckiego obozu pracy przymusowej i obozu koncentracyjnego Płaszów. Odpowiadał za zbrodnie popełnione na więźniach oraz udział w likwidacji gett. Został skazany na śmierć, a wyrok wykonano we wrześniu 1946 roku.
Premiera „Nie lubię poniedziałku”
W 1971 roku odbyła się premiera filmu „Nie lubię poniedziałku” w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego. Komedia pomyłek, przypadków i miejskiego chaosu stała się jednym z najbardziej lubianych polskich filmów. Warszawa pokazana przez Chmielewskiego przypomina wielką maszynę, w której każda zębatka wpada na inną — a mimo to całość ostatecznie jakoś działa.
Sierpień 1980: 500 zakładów w strajku
W 1980 roku gdański Międzyzakładowy Komitet Strajkowy reprezentował już około 500 przedsiębiorstw. Dziennikarze przebywający na Wybrzeżu zaprotestowali przeciwko dezinformacji i propagandowym komentarzom prasy centralnej. Był to jeden z tych momentów, gdy język przestał być jedynie narzędziem opisu, a stał się częścią walki o rzeczywistość. Kilka dni później podpisano Porozumienia Sierpniowe, które otworzyły drogę do powstania NSZZ „Solidarność”.
Kalendarium muzyczne
Od polskiego rocka do Rush
W 1950 roku w Katowicach urodził się Aleksander Mrożek — kompozytor, gitarzysta i instrumentalista związany z zespołami Test, Porter Band, Stalowy Bagaż oraz Recydywa. Współpracował również z Józefem Skrzekiem i Ireneuszem Dudkiem, a jego kompozycje wykonywali m.in. Grzegorz Markowski, Robert Janowski i Izabela Trojanowska. Zajmował się także grafiką i dziennikarstwem muzycznym.
W 1953 roku urodził się Alex Lifeson, właściwie Aleksandar Živojinović, gitarzysta kanadyjskiego tria Rush. Płyty „2112”, „Permanent Waves” i „Moving Pictures” stały się fundamentami progresywnego rocka — muzyki pełnej wirtuozerii, filozoficznych tekstów i kompozycji, które nie mieściły się w radiowych ramach.
Glen Matlock i narodziny punkowego mitu
W 1956 roku urodził się Glen Matlock, pierwszy basista Sex Pistols i współautor znacznej części materiału z albumu „Never Mind the Bollocks, Here’s the Sex Pistols”. Odszedł z zespołu w 1977 roku, a później grał m.in. w Rich Kids. Jego historia przypomina, że wielkie muzyczne rewolucje często trwają krócej niż ich legenda.
Śmierć człowieka, który odkrył Beatlesów
W 1967 roku zmarł Brian Epstein, menedżer The Beatles i człowiek, który pomógł czterem muzykom z Liverpoolu wejść na światową scenę. Przyczyną śmierci było przypadkowe przedawkowanie środków nasennych. Epstein prowadził również kariery takich artystów jak Gerry and the Pacemakers, Billy J. Kramer and the Dakotas oraz Cilla Black.
E-Type, No Doubt i George Michael
W 1965 roku w Uppsali urodził się E-Type, właściwie Bo Martin Erik Eriksson, szwedzki wykonawca muzyki dance i eurodance, znany z przebojów „This Is the Way”, „Here I Go Again” oraz „Life”.
W 1970 roku urodził się Tony Kanal, basista No Doubt. Zespół zdobył światową popularność za sprawą multiplatynowego albumu „Tragic Kingdom” i singla „Don’t Speak”, jednego z najbardziej rozpoznawalnych utworów lat 90.
W 1988 roku singiel „Monkey” George’a Michaela dotarł na pierwsze miejsce amerykańskiej listy Billboard Hot 100. Był to ósmy numer jeden w USA w karierze artysty, licząc również jego nagrania z Wham!.
Ostatni lot Steviego Raya Vaughana
W 1990 roku Stevie Ray Vaughan zginął w katastrofie helikoptera po koncercie w Alpine Valley Music Theatre w stanie Wisconsin. Tego wieczoru wystąpił obok takich muzyków jak Robert Cray, Buddy Guy, Jimmie Vaughan i Eric Clapton. W katastrofie zginęli również pilot oraz trzej członkowie ekipy Claptona. Vaughan miał 35 lat i był już wówczas jednym z najważniejszych gitarzystów blues-rockowych swojego pokolenia.
Pearl Jam wydaje „Ten”
W 1991 roku ukazał się debiutancki album Pearl Jam „Ten”. Płyta z utworami „Alive”, „Even Flow” i „Jeremy” początkowo wspinała się na listy powoli, lecz z czasem stała się jednym z najważniejszych albumów lat 90. i jednym z filarów grunge’owej eksplozji z Seattle.
Czternaście tygodni Boyz II Men na szczycie
W 1994 roku piosenka „I’ll Make Love to You” grupy Boyz II Men rozpoczęła czternastotygodniowe panowanie na liście Billboard Hot 100. Po zakończeniu tego rekordu pierwsze miejsce przejął kolejny singiel zespołu — „On Bended Knee”. Boyz II Men zostali pierwszym wykonawcą od czasów The Beatles, który zastąpił na szczycie listy własny przebój kolejnym własnym utworem.
Kerrang! nagradza rockowych gigantów
W 2004 roku podczas gali magazynu „Kerrang!” wyróżniono m.in. The Darkness jako najlepszy brytyjski zespół i Metallicę jako najlepszą grupę na świecie. „Last Train Home” Lostprophets uznano za najlepszy singiel, natomiast tytuł albumu roku otrzymał „Absolution” Muse.
Występ Miley Cyrus, o którym mówił cały świat
W 2013 roku występ Miley Cyrus i Robina Thicke podczas gali MTV Video Music Awards wywołał falę skarg i publiczną debatę o granicach telewizyjnego widowiska. Parents Television Council uznała sugestywną choreografię do „Blurred Lines” za nieodpowiednią dla młodszej widowni. Był to jeden z tych momentów popkultury, w których kilka minut scenicznego spektaklu żyło w mediach dłużej niż sama piosenka.
Dziś w kraju
Drugi dzień Campusu Polska Przyszłości
W Kortowie w Olsztynie trwa Campus Polska Przyszłości. Czwartkowy program rozpoczynają spotkania poświęcone polityce, edukacji, prawom pracowniczym, praworządności, technologii i odporności społeczeństwa na dezinformację.
O godz. 9.00 Rafał Trzaskowski spotka się z amerykańskim strategiem politycznym i dyplomatą Patrickiem Gaspardem. O godz. 10.00 zaplanowano rozmowę z minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszką Dziemianowicz-Bąk, a o godz. 12.00 — spotkanie z minister edukacji Barbarą Nowacką. O godz. 16.00 uczestnicy będą mogli wysłuchać ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka, natomiast o godz. 17.00 rozpocznie się rozmowa z Andrzejem Poczobutem, dziennikarzem i działaczem Związku Polaków na Białorusi, który po ponad pięciu latach więzienia odzyskał wolność w 2026 roku.
Campus odbywa się w miasteczku akademickim Kortowo i potrwa do niedzieli. Organizuje go Fundacja Campus Polska Przyszłości.
Pożegnanie Ignacego Karpowicza
W Gródku na Podlasiu odbędzie się dziś pogrzeb Ignacego Karpowicza — pisarza, tłumacza i laureata Paszportu „Polityki”. Nabożeństwo rozpocznie się o godz. 9.00 w cerkwi przy ul. Metropolity Bazylego Doroszkiewicza 1. O godz. 12.00 autor spocznie na miejscowym cmentarzu parafialnym.
Karpowicz, autor m.in. powieści „Ości”, „Balladyny i romanse”, „Sońka” oraz „Ludzie z nieba”, zmarł 22 sierpnia w wieku 50 lat. Jego proza była osobna, przewrotna i pełna empatii — potrafiła jednocześnie ciąć ironią i pochylać się nad ludzką kruchością.
Dziś za granicą
Berlin: spór o przyszły budżet Unii Europejskiej
W urzędzie kanclerskim w Berlinie odbędzie się spotkanie państw opowiadających się za bardziej oszczędnym budżetem Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Gospodarzem rozmów będzie kanclerz Niemiec Friedrich Merz. Według zapowiedzi w spotkaniu mają uczestniczyć przedstawiciele m.in. Holandii, Danii, Austrii, Finlandii, Belgii i Szwecji.
Komisja Europejska zaproponowała budżet sięgający blisko 2 bln euro w cenach bieżących, czyli około 1,76 bln euro w cenach z 2025 roku. Odpowiadałoby to mniej więcej 1,26 proc. dochodu narodowego brutto Unii. Państwa określane jako „oszczędne” domagają się jednak cięć i mocniejszego wskazania priorytetów.
Dla mieszkańców Tomaszowa Mazowieckiego ten spór może brzmieć jak odległy szum brukselskich korytarzy, ale jego skutki docierają aż do lokalnych ulic. To z wieloletniego budżetu UE finansowane są programy regionalne, inwestycje samorządowe, transport, transformacja energetyczna, edukacja i część projektów społecznych. Każde cięcie w europejskiej tabeli może więc oznaczać mniej pieniędzy także dla polskich regionów i samorządów.
António Costa rozmawia z europejskimi przywódcami
Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa kontynuuje objazd unijnych stolic. Dziś w Pradze spotka się z premierem Czech Andrejem Babišem. Najważniejszym tematem rozmów ma być przyszły budżet Unii, ale na stole znajdą się również obronność, konkurencyjność, rozszerzenie Wspólnoty i dalsze wsparcie Ukrainy.
Costa chce zebrać stanowiska państw i doprowadzić do politycznego porozumienia na szczeblu przywódców jeszcze przed końcem roku. To będzie trudna partytura: 27 państw, różne interesy i jeden budżet, który musi zostać uzgodniony jednomyślnie.
Polak odbierze Young Courage Award 2026
W Sztokholmie odbędzie się ceremonia wręczenia Young Courage Award 2026, nagrody przyznawanej młodym ludziom wykazującym się odwagą cywilną i zaangażowaniem społecznym. W tym roku wyróżniono 16 osób z 15 krajów.
Polskim laureatem został 17-letni Mateusz Dobrowolski, działający na rzecz praw człowieka, ochrony środowiska i aktywności obywatelskiej. Jest związany m.in. z Amnesty International oraz Dolnośląskim Sejmikiem Młodzieży. Przed galą laureaci uczestniczą w programie edukacyjnym poświęconym Raoulowi Wallenbergowi.
Raoul Wallenberg był szwedzkim dyplomatą, który podczas II wojny światowej uratował w Budapeszcie tysiące Żydów, wydając dokumenty ochronne i tworząc bezpieczne domy. Został zatrzymany przez władze sowieckie 17 stycznia 1945 roku. Jego dalszy los nie został jednoznacznie wyjaśniony; według wersji sowieckiej miał umrzeć w więzieniu na Łubiance w 1947 roku.
Dzień zapisany między sztuką a odwagą
27 sierpnia łączy dziś historie ludzi, którzy malowali, pisali, walczyli, grali i sprzeciwiali się przemocy lub kłamstwu. Tycjan zostawił po sobie kolor, Wierzyński — rytm słowa, powstańcy warszawscy — pamięć o cenie wolności, a Stevie Ray Vaughan — gitarę brzmiącą jak głos na granicy krzyku i modlitwy.
Współczesność dopisuje do tej daty własne akapity: spór o przyszłość Europy, rozmowy o praworządności, pożegnanie ważnego pisarza i nagrodę dla młodego Polaka, który zamiast czekać, aż świat naprawi się sam, postanowił działać. Historia nie jest bowiem muzealną gablotą. Jest lustrem, w którym codziennie próbujemy rozpoznać własną twarz.
Źródło materiału bieżącego: Newsroom PAP. Informacje zostały zredagowane i zweryfikowane na podstawie programu Campus Polska Przyszłości, komunikatów Rady Europejskiej i rządu Niemiec, danych Raoul Wallenberg Academy, Komisji Europejskiej oraz materiałów historycznych i biograficznych.
Napisz komentarz
Komentarze