Niedobory magnezu mogą objawiać się bardzo prozaicznie, jako skurcze mięśni łydek czy powiek oraz rzadziej w sposób bardziej niepokojący, jako zaburzenia rytmu serca. Niewielu z nas zdaje sobie sprawę z faktu, że niedobory magnezu zwiększają podatność na stres i jego konsekwencje np. dla układu immunologicznego, układu krążenia oraz naszej psychiki.

Skąd stres w naszym życiu - to wiemy. Pracujemy zwykle więcej niż 8 godzin dziennie, nie mamy czasu na odpoczynek i nie wypracowujemy sposobów odreagowania. Sypiamy za krótko, często dlatego, że stres nie pozwala nam przestać myśleć o następnym dniu. Krótkotrwały stres pomaga zmobilizować organizm do intensywnego działania i jest potrzebny, jako trening radzenia sobie z zagrożeniami.

Przewlekły, niemożliwy do uniknięcia stres, w przeciwieństwie do tego krótkotrwałego, jest cichym zabójcą. Długotrwały stres uruchamia wiele nieprawidłowych reakcji w naszym organizmie. Gruczoł nadnerczy produkuje nadmiar kortyzolu, który działając przewlekle zwiększa ryzyko zespołu metabolicznego oraz powoduje niekorzystne zmiany w strukturach mózgu odpowiedzialnych za pamięć i emocje. Nadmiar adrenaliny i noradrenaliny, które również są uwalniane pod wpływem stresu, poza oddziaływaniem na nasz układ sercowo-naczyniowy, powoduje przyspieszenie powstawania zmian miażdżycowych, a sama adrenalina może być źródłem wolnych rodników i stresu oksydacyjnego uszkadzającego liczne komórki organizmu.

Konsekwencją przewlekłego stresu mogą być zatem choroby serca, zaburzenia psychosomatyczne, zaburzenia psychiczne, gorsza odporność i przedwczesne starzenie się. Dzięki badaniom naukowym wiadomo, że niedobór magnezu w diecie, a w konsekwencji niedobór tego biopierwiastka w naszych komórkach może te zaburzenia pogłębiać. W przypadku niedoboru magnezu, stres jeszcze silniej zwiększa ryzyko chorób układu krążenia, w tym nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej, arytmii, a nawet nagłej śmierci z przyczyn kardiologicznych.

Skąd niedobory magnezu we współczesnej diecie? Zwykle wynikają one nie z niedostatecznej podaży, a raczej ze źle zbilansowanej diety bogatej w tłuszcze nasycone i fosforany. Dodatkowo, w stanach stresu nadmierne uwalnianie adrenaliny może nasilać niedobory magnezu poprzez nasilanie lipolizy i wiązanie magnezu przez uwalniane kwasy tłuszczowe. Pojawia się więc mechanizm „błędnego koła”: niedobór magnezu zwiększa podatność na stres, a stres zwiększa niedobór magnezu. Obniżaniu stężenia magnezu w komórkach, np. w komórkach mięśnia sercowego sprzyja też zakłócenie równowagi pomiędzy wapniem (Ca²⁺), a magnezem (Mg²⁺), na niekorzyść magnezu. Niskie wewnątrzkomórkowe stężenie magnezu oraz niższy wskaźnik Mg²⁺/Ca²⁺ w komórkach powoduje zwiększone uwalnianie czynników powodujących skurcz naczyń krwionośnych, zlepianie się płytek krwi i pobudzenie procesów krzepnięcia, a zatem sprzyja powstawaniu zmian zakrzepowych (zatykaniu się naczyń) i zatorowych - tj. odrywaniu się zakrzepów, które wędrują z prądem krwi i zatykają inne naczynia.

Stresu często ograniczyć nie możemy, jednak dbając o właściwy poziom magnezu w naszym organizmie możemy zmniejszać jego konsekwencje. Prawidłowy poziom magnezu pozwoli Ci przynajmniej częściowo:

• ograniczyć niekorzystny wpływ stresu na układ krążenia,
• zniwelować niekorzystny wpływ hormonów stresu na czynność serca,
• zmniejszyć niekorzystne oddziaływanie wolnych rodników oraz
• poprawić wskaźnik magnez/wapń prowadzący do zwiększonego ryzyka nadkrzepliwości.

Na koniec ważna uwaga. Nie traktuj przyjmowania magnezu i witamin, jako podstawowego leczenia nawracających infekcji. Jeżeli niepokoi Cię fakt, że często chorujesz lub przechodzisz tzw. przeziębienia inaczej niż Twoje najbliższe otoczenie zasięgnij porady lekarza rodzinnego.

 dr hab. n. med. Halina Sienkiewicz-Jarosz

prof. n. med. Przemysław Bieńkowski