Komentarz analityka: Zakupy przed pierwszym dzwonkiem

Z roku na rok koszt przygotowania wyprawki szkolnej dziecka jest coraz wyższy. Stanowi on znaczne obciążenie dla budżetu domowego większości rodzin. Według badań CBOS w zeszłym roku polska rodzina na potrzeby dzieci związane z rozpoczęciem roku szkolnego wydała średnio 965 zł, co w przeliczeniu na jedno dziecko w wieku szkolnym wynosiło 601 zł. Największą cześć tej kwoty stanowią koszty podręczników. Za komplet podręczników dla ucznia początkowych klas rodzice muszą zapłacić średnio 200 zł. W przypadku uczniów gimnazjum i liceum  koszt ten jest znacznie wyższy i może to być wydatek rzędu nawet 600 zł.

Szkolna wyprawka to jednak nie tylko podręczniki. Ucznia wyposażyć trzeba również w przybory szkolne, takie jak plecak, piórnik, zeszyty, długopisy, ołówki a także strój do gimnastyki i obuwie do chodzenia po szkole. Generują one dodatkowe, spore koszty zwłaszcza, że dzieci w tej kwestii mają swoje wymagania i dużą wagę przywiązują do wyglądu akcesoriów, którymi będą się posługiwać przez najbliższy rok szkolny. Dużą popularnością cieszą się przybory z nadrukiem postaci z bajek i filmów. Ich jakość w wielu przypadkach jest jednak dużo gorsza od akcesoriów bez nadruków, za to cena często dwukrotnie wyższa.

Do kosztów, które rodzice muszą ponieść jeszcze przed pierwszym września doliczyć należy ponadto opłaty pobierane na początku roku szkolnego, takie jak ubezpieczenie czy składka na komitet rodzicielski. Wielu rodziców zapisuje swoje dzieci na różnego rodzaju zajęcia pozalekcyjne, np. kursy językowe, które z reguły opłacane są za cały semestr z góry. Stanowi to dodatkowe obciążenie finansowe dla domowego budżetu.

Najważniejszy jest dobry plan

Jak widać sierpień i początek września dla rodziców dzieci w wieku szkolnym oznacza niekończącą się listę wydatków. Aby w związku z rozpoczęciem roku szkolnego nie popaść w finansowe tarapaty, do kompletowania wyprawki szkolnej dla swojego dziecka należy się odpowiednio przygotować. W pierwszej kolejności konieczne jest stworzenie listy obowiązujących w szkole podręczników oraz niezbędnych przyborów. Przed pójściem do księgarni, warto zorientować się, które z wymaganych podręczników pokrywają się z tymi, które obowiązywały również z poprzednich latach a następnie popytać wśród znajomych posiadających dzieci w starszych klasach, czy mają w domu dane książki i mogliby je odsprzedać. Często w szkołach oraz w wyznaczonych miejscach w mieście organizowane są także kiermasze, na których nabyć można podręczniki szkolne po naprawdę okazyjnych cenach. Używane podręczniki kupić można także w antykwariatach. Warto zauważyć, że kupując używane podręczniki można zaoszczędzić nawet 40% w stosunku do ceny nowych książek. Niestety coraz częściej zdarza się, że kupno używanych książek jest niemożliwe. Spowodowane jest to częstymi zmianami programów nauczania w szkołach oraz aktualizacjami zawartości podręczników. Stanowi to duży problem zwłaszcza dla rodzin posiadających więcej niż jedno dziecko w wieku szkolnym, ponieważ w tej sytuacji podręczniki po starszym rodzeństwie stają się bezużyteczne.

Przed kupnem podręczników warto ich ceny porównać w różnych księgarniach. Może się bowiem okazać, że są one bardzo zróżnicowane i kupując w pierwszej napotkanej księgarni znacznie przepłacimy. Dobrze jest również poszukać podręczników w księgarniach internetowych oraz na portalach aukcyjnych. Z reguły oferują one książki po znacznie niższych cenach niż tradycyjne księgarnie i pomimo, iż w tym przypadku rodzice będą musieli zapłacić za przesyłkę, to taka forma zakupów może przynieść spore oszczędności. Dodatkowo wiele księgarni i sklepów internetowych przy większych zakupach oferuje rabaty lub darmową dostawę po przekroczeniu pewnej wartości zamówienia. W Internecie funkcjonuje wiele sklepów, które w swojej ofercie mają przybory i akcesoria szkolne, dlatego warto zastanowić się, czy również w przypadku tych przedmiotów bardziej korzystne nie będzie zamówienie ich przez Internet.

Jak sfinansować wydatki

Podczas sporządzania długiej listy wydatków szkolnych większość rodziców zastanawia się, skąd wziąć na nie środki. Najlepszym wyjściem jest sfinansowanie wyprawki szkolnej z posiadanych oszczędności. Niewiele jest jednak osób, które odpowiednio wcześnie pomyślało o kosztach związanych z przygotowaniem dziecka do roku szkolnego i zdążyło odłożyć potrzebną kwotę. W takiej sytuacji z pomocą może przyjść rodzina. Dobrze jest poinformować np. dziadków, którzy z reguły lubią obdarowywać ukochanych wnuków prezentami o tym, co dziecku jest potrzebne do szkoły. Dzięki temu zamiast kolejnej zabawki dziecko dostanie coś, co naprawdę mu się przyda a lista wydatków, jakie ponieść muszą rodzice, ulegnie skróceniu. Oczywiste jest jednak to, że rodzina nie wyposaży dziecka we wszystkie niezbędne podręczniki i przybory szkolne, dlatego konieczne jest szukanie innego źródła wsparcia finansowego.

O ile w księgarni czy antykwariacie za zakupione podręczniki jednorazowo trzeba zapłacić wymaganą kwotę o tyle niektóre hipermarkety, w których większość rodziców kupuje przybory szkolne, oferuje sprzedaż ratalną. Takie rozwiązanie pozwala na rozłożenie kosztów w czasie. Może to być szczególnie pomocne w przypadku, kiedy rodzice muszą wyposażyć w akcesoria szkolne więcej niż jedno dziecko. Pamiętajmy jednak, że kupno na raty jest formą zaciągnięcia kredytu. Dlatego przed podjęciem takiej decyzji warto zwrócić uwagę, czy nie zawiera on dodatkowych ukrytych kosztów, o których klienci nie zawsze są informowani. Alternatywnym rozwiązaniem jest zwrócenie się o kredyt gotówkowy bezpośrednio do banku, zwłaszcza, że wiele z nich przygotowało z okazji rozpoczęcia roku szkolnego specjalne oferty. W obu przypadkach trzeba się jednak liczyć z tym, że poza kwotą zaciągniętej pożyczki, do banku trzeba będzie zwrócić również odsetki, które stanowią dodatkowy koszt wyprawki szkolnej niepotrzebnie obciążający domowy budżet.

Znacznie lepszym wyjściem jest uruchomienie limitu kredytowego na posiadanym rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym. Zaletą takiego rozwiązania jest to, że oprocentowanie jest dużo niższe niż w przypadku pożyczek gotówkowych. Co więcej, odsetki naliczane są od faktycznie wykorzystanej kwoty a nie od kwoty przyznanego limitu. Bank od operacji uruchomienia limitu pobiera prowizję w wysokości 1-2 procent przyznanej wartości limitu Korzystając z limitu na koncie trzeba ponadto pamiętać, że bank nie wyznacza wysokości miesięcznych rat, dlatego do spłaty limitu trzeba zmobilizować się samemu, co dla osób niezdyscyplinowanych może być bardzo trudne.

Wyprawkę szkolną można również sfinansować korzystając z karty kredytowej. Jest to dobre rozwiązanie szczególnie w sytuacji, kiedy jesteśmy pewni, że będziemy w stanie spłacić całość zadłużenia w przyszłym miesiącu. W tym przypadku skorzystamy bowiem z okresu bezodsetkowego, który w zależności od oferty wynosi 50-60 dni (30 dni okresu rozliczeniowego i 25-30 tzw. okresu grace period). Trzeba jednak pamiętać, że jeżeli kredyt na karcie nie zostanie spłacony w terminie, jego koszty staną się bardzo wysokie, ponieważ bank naliczy odsetki od całych zakupów od początku okresu rozliczeniowego a nie tylko od momentu zakończenia okresu grace period. Karta kredytowa pozwala więc na przesunięcie w czasie wydatków związanych z rozpoczęciem roku szkolnego bez ponoszenia dodatkowych kosztów pod warunkiem, że skorzystamy z niej z rozsądkiem i w terminie spłacimy należną kwotę.

W tym miejscu warto również wspomnieć o programie „Wyprawka szkolna” corocznie organizowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. W ramach programu rodzice uczniów pierwszych klas szkoły podstawowej oraz pierwszej klasy gimnazjum znajdujący się w ciężkiej sytuacji finansowej mogą liczyć na dofinansowanie do kupna podręczników szkolnych. Z pomocy skorzystać mogą rodziny, których dochód na członka rodziny nie przekracza 351 zł . Wnioski o dofinansowanie należy składać do dyrektora szkoły, do której w danym roku uczęszczał będzie uczeń. Lista rodzin uprawnionych do uzyskania zapomogi trafia następnie do wójta gminy, burmistrza lub prezydenta miasta, który przekazuje środki na rachunek bankowy szkoły. Pieniądze wypłacane są rodzicom po przedstawieniu dowodu zakupu podręczników. Maksymalna kwota dofinansowania w przypadku uczniów szkoły podstawowej wynosi 170 zł a w przypadku uczniów I klasy gimnazjum 280 zł.

Przygotowanie wyprawki szkolnej dla dziecka nie musi być problemem. Wystarczy o wydatkach związanych z rozpoczęciem roku szkolnego pomyśleć dużo wcześniej i w miarę możliwości odkładać nawet niewielkie kwoty, które w dłuższej perspektywie mogą dać całkiem pokaźną sumę. Dzięki temu unikniemy sytuacji, w której jedynym wyjściem jest skorzystanie z pożyczek lub kredytów obciążających budżet domowy dodatkowymi kosztami.

Marta Dobrzańska, Analityk iFIN24, www.ifin24.pl