Prawa miejskie naszemu miastu nadał minister spraw wewnętrznych Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego - Tadeusz Antonii Mostowski. Do dziś zachował się zapis z tej historycznej dla Tomaszowa Mazowieckiego chwili:
"Wszem w obec i każdemu z osobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomo czyniemy, iż przychylając się do przedstawioney Nam przed Komisyą Rządową Spraw Wewnętrznych i Policyi prośby Antoniego Hrabi Ostrowskiego, Senatora Kasztelana Królestwa Polskiego, Dóbr Ujazdu w Obwodzie Rawskim, Powiecie Brzezińskim położonych właściciela, postanowiliśmy wynieść na miasto Osadę rękodzielniczą Tomaszów, założoną przez rzeczonego właściciela na gruncie dziedzicznym do dóbr wyżej wymienionych, a w szczególności do Wsi Tomaszów należących. Utrzymując do samo nazwisko Tomaszowa dla Miasta, dodajemy mu tytuł Mazowiecki, dla odróżnienia od miast innych podobnegoż nazwiska, przypuszczamy takowe do swobód miastom prywatnym w Królestwie Polskim służących"
Nasze miasto zaczynało jako osada o nazwie Kuźnice, w której wytapiano żelazo z odkrytych w okolicach Wolbórki rud syderytowych. Na początku, w zalążkach Tomaszowa, mieszkało tutaj 49 mieszkańców w 8 domach. W 1818 roku na miejscu starej osady Antonii Ostrowski założył nową, tym razem przemysłowo-handlową, której głównym zajęciem osiedlającej się ludności miało być tkactwo i handel. Pierwsi osadnicy przybyli do Tomaszowa na przełomie lat 1822/1823.
W 1826 roku hr. Antonii Ostrowski rozpoczął starania o nadanie osadzie praw miejskich. 6 lipca 1830 roku postanowieniem Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego Tomaszów uzyskał prawa miejskie, przysługujące miastom prywatnym. Akt erekcyjny zatwierdził m.in. nazwę miasta Tomaszów Mazowiecki, określił jego granice, zapewnił dochody kasie miejskiej.
Łączna powierzchnia nowego miasta wynosiła 277,7 hektarów a liczba mieszkańców oscylowała wokół liczby 3250. W 1915 roku podczas I wojny światowej Tomaszów, na mocy zarządzenia prezydenta łódzkiej policji niemieckiej, powiększył się czterokrotnie do 1895 hektarów.
W okresie międzywojennym wybudowano dziesięć szkół powszechnych oraz szkołę zawodową i średnią. W 1928 roku otwarto pierwszą Bibliotekę Miejska.
W okresie II wojny światowej zginęło 5737 tomaszowian a blisko 18 tysięcy zostało wywiezionych na roboty przymusowe. W okolicach Tomaszowa walczył 25 pułk piechoty Armii Krajowej. Warto o tym wspomnieć, ponieważ w jego szeregach walczyło wielu tomaszowian. Tym bardziej, że komunistyczna, reżimowa propaganda starała się wszelkimi możliwymi sposobami zmarginalizować znaczenie AK w walce z hitlerowskim okupantem a wywyższyć rolę Armii Ludowej. Po wojnie Tomaszów dalej się powiększał zarówno pod względem powierzchni jak i liczby ludności.
Reklama
Sto lat dla Tomaszowa
Tomaszów Mazowiecki obchodzi dziś 178 rocznicę otrzymania praw miejskich.
- Acid Burn
- 06.07.2008 11:26 (aktualizacja 18.10.2025 21:42)
Data dodania:
06.07.2008 11:26
To również może cię zainteresować
Opinie
Reklama
Produkty z Ryk od 100 lat na polskich stołach. Historia jednego z najbardziej rozpoznawalnych serów w kraju
Jeszcze kilkadziesiąt lat temu w wielu gospodarstwach w okolicach Ryk dzień zaczynał się od dojenia krów. Mleko trafiało do kuchni, gdzie powstawały masło, twaróg i sery przygotowywane według domowych receptur. Dziś ta lokalna tradycja ma swoją kontynuację w jednym z najbardziej rozpoznawalnych serów produkowanych w Polsce - Ryckim Edamie.Data dodania artykułu: 20.04.2026 15:25
SFD rozwija sieć influencerów - 1000 twórców w Europie
SFD, producent suplementów i żywności funkcjonalnej, konsekwentnie rozwija działania w obszarze influencer marketingu. Marka współpracuje już z ponad 1000 twórców w Europie, a łączny zasięg influencerów zaangażowanych w jej działania przekracza 25 mln odbiorców. Współprace realizowane są na wszystkich kluczowych platformach społecznościowych, gdzie twórcy prezentują m.in. nowości produktowe, premiery oraz wybrane pozycje z portfolio marek SFD.Data dodania artykułu: 20.04.2026 12:48
Poniedziałek, 20 kwietnia — dzień jak każdy? Niekoniecznie.
20 kwietnia zapisuje się w historii od Piłsudskiego na Syberii po Elvisa i Aviciiego. Dziś ten poniedziałek przynosi też ważne spotkanie w Gdańsku i nowe napięcia na świecie.Data dodania artykułu: 20.04.2026 12:05
19 kwietnia – dzień, w którym historia mówi szeptem i krzykiem jednocześnie
Niedzielny świt nad Warszawą (wschód słońca o 5:33, zachód o 19:38) przynosi nie tylko wiosenne światło, ale i ciężar pamięci. To 109. dzień roku, a imieniny obchodzą m.in. Jerzy, Leon i Sokrates – patronowie refleksji, odwagi i dialogu. Trudno o lepsze symbole dla daty, która w polskiej historii pulsuje dramatem i godnością.Data dodania artykułu: 19.04.2026 09:07
18 kwietnia – dzień, w którym historia splata się z teraźniejszością
Sobota budzi się dziś miękkim światłem o 5.35, by zamknąć dzień o 19.36. To 108. dzień roku, a kalendarz – jak stara kronika – otwiera kolejne karty. Imieniny obchodzą m.in. Alicja, Bogusław, Bogumiła, Maria, Ryszard i Sabina. Ale to tylko preludium. Prawdziwa opowieść zaczyna się tam, gdzie historia pulsuje.Data dodania artykułu: 18.04.2026 08:56
Sondaż CBOS: KO wyraźnie prowadzi, PiS traci. Ale to nie koniec gry o władzę
Gdyby wybory parlamentarne odbyły się w najbliższą niedzielę, Koalicja Obywatelska (KO) mogłaby liczyć na 32 proc. głosów, a Prawo i Sprawiedliwość (PiS) na 18,2 proc. – wynika z kwietniowego sondażu CBOS. Na trzecim miejscu uplasowała się Konfederacja z poparciem 13 proc., dalej Konfederacja Korony Polski (KKP) – 8,7 proc. oraz Nowa Lewica – 5,8 proc.Data dodania artykułu: 17.04.2026 19:08
Sejm chce uciszyć patostreamy. Ale czy wystarczy zmienić prawo, by zmienić rzeczywistość?
Jest w tym coś gorzko symbolicznego. W kraju, który przez dekady walczył o wolność słowa, dziś parlament pochyla się nad tym, jak ograniczyć jego najbardziej wynaturzoną formę. Bo patostreaming – słowo, które brzmi jak internetowy slang, a w istocie jest diagnozą społeczną – stał się lustrem, w którym odbija się coś więcej niż tylko brutalne transmisje.Data dodania artykułu: 17.04.2026 11:52
17 kwietnia – dzień, w którym historia przyspiesza, a pamięć domaga się głosu
Poranek nad Polską wstaje dziś o 5.37, a dzień gaśnie o 19.35 – jakby natura chciała zostawić nam więcej światła na refleksję. Piątek, 17 kwietnia, sto siódmy dzień roku, niesie ze sobą ciężar wydarzeń, które – niczym wersy z „Trenu” Kochanowskiego – wracają i nie pozwalają o sobie zapomnieć.Data dodania artykułu: 17.04.2026 10:34
Reklama
Polecane












Reklama
Reklama
Temperatura: 8°C Miasto: Tomaszów Mazowiecki
Ciśnienie: 1014 hPa
Wiatr: 3 km/h
Reklama

Śpiew, który budzi pamięć. Uczniowie z Tomaszowa w Domu Powstańców Warszawskich
Są takie miejsca w Warszawie, gdzie czas nie płynie liniowo. Zatrzymuje się, cofa, splata ze sobą pokolenia. Dom Powstańców Warszawskich jest jednym z nich – przestrzenią, w której historia nie jest eksponatem za szybą, lecz żywym doświadczeniem. To właśnie tam, 15 kwietnia 2026 roku, zabrzmiały głosy młodzieży z Tomaszowa Mazowieckiego.
Szkoła wolna od polityki? Na papierze tak. W praktyce – scena dla polityków
Wczoraj Macierewicz, dziś inni politycy – scenariusz się powtarza, zmieniają się tylko nazwiska. Czy szkoły naprawdę są wolne od polityki, czy to tylko wygodna deklaracja?
Słowo, które buduje. XIV Powiatowy Konkurs Recytatorski w Językach Obcych rozstrzygnięty
W hali sportowej II Liceum Ogólnokształcącego w Tomaszowie Mazowieckim 17 kwietnia, punktualnie o godzinie 9.00, wybrzmiały słowa, które – choć zapisane w obcych językach – dotykały spraw najbliższych człowiekowi. Zakończyła się XIV edycja Powiatowego Konkursu Recytatorskiego w Językach Obcych. Finałem była uroczysta gala, w której uczestniczyli laureaci, nauczyciele, uczniowie oraz goście związani ze szkołą i samym konkursem.
Miasto, które pamięta Kazimierza Wielkiego, znów pisze swoją historię
Są miejsca, gdzie historia nie leży zakurzona w archiwach, ale oddycha – w kamieniu, w układzie ulic, w cieniu starych drzew. Inowłódz należy właśnie do takich miejsc. Jedna z najstarszych miejscowości regionu łódzkiego, której początki sięgają średniowiecza, dziś znów przeżywa moment przełomu. Tym razem nie za sprawą królów i traktów handlowych, lecz dzięki Funduszom Europejskim, które mają przywrócić dawny blask miasteczku nad Pilicą.
„Nożownika nie było”? Prokuratura stawia zarzuty. Pijany i agresywny kryminalista jednak na wolności
Miał być „tylko spór o przepisy”. Tymczasem są zarzuty, dzieci w panice i świadkowie mówiący o nożu. Sprawa z lasu pod Tomaszowem Mazowieckim pokazuje, jak bardzo rzeczywistość może różnić się od oficjalnych komunikatów.
Radni na L4 pod lupą. Nowe przepisy, stare nawyki i pytania bez odpowiedzi
Od poniedziałku obowiązują nowe przepisy zaostrzające kontrolę zwolnień lekarskich. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zyskał realne narzędzia do sprawdzania, czy osoby przebywające na L4 rzeczywiście wykorzystują je zgodnie z przeznaczeniem. W praktyce oznacza to koniec fikcji, w której „choroba” bywała pojęciem wyjątkowo elastycznym.
Smardzewice na scenie ogólnopolskiej. Kornelia Formalczyk pokazała charakter w „The Voice Kids”
Wczorajszy odcinek „The Voice Kids” miał swój lokalny akcent – i to nie byle jaki. Na scenie stanęła Kornelia Formalczyk ze Smardzewic, młoda wokalistka związana z Tomaszowem Mazowieckim, która już wcześniej udowodniła, że potrafi odnaleźć się w telewizyjnych emocjach. Tym razem zrobiła kolejny krok — trudniejszy, bardziej wymagający i bez taryfy ulgowej.
Lechia była lepsza, ale wróciła z niedosytem. W Łomży zabrakło kropki nad „i”
Są takie remisy, które wpisuje się do tabeli bez emocji. I są takie, które zostają pod skórą. Lechia Tomaszów Mazowiecki przywiozła z Łomży punkt po remisie 1:1 z ŁKS-em, ale to nie jest wynik, po którym w zielono-czerwonej szatni powinno się otwierać szampany. To raczej wieczór z gatunku tych, gdy człowiek patrzy w sufit i myśli, ile jeszcze takich okazji trzeba stworzyć, by mecz naprawdę zamknąć. Oficjalna strona tomaszowskiego klubu przed tym spotkaniem podkreślała, że po wygranej z Widzewem II Łódź zespół Bartosza Grzelaka był już po trzech ligowych zwycięstwach z rzędu i awansował na siódme miejsce w tabeli.Reklama
Wasze komentarze
Autor komentarza: Mariusz StrzępekTreść komentarza: Rafale Głogowski, bo jak się domyślam po numerze IP jest to twój komentarz. Jesteśmy obrzydliwym, chorym na łeb bydlakiem, który nie zasługuje w życiu na jedno dobre słowo. Kasuje codziennie rano twoje wpisy, ale ten wyjątkowo udostępniłem, by pokazać wszystkim jak nikczemną kanalią i wyjątkowo obrzydliwą kreaturą jesteśŹródło komentarza: Śmiertelny wypadek w Tomaszowie Mazowieckim. Nie żyje 26-letni motocyklistaAutor komentarza: JarekTreść komentarza: patrząć na twój komenarz możesz smiało ustawiać sobie nick jako "Tu-man" i wtedy jasno określisz wielkość swojego IQŹródło komentarza: Nocny rajd zakończony na latarniAutor komentarza: Wadzka Zawadzka mordę prująca nie mając nic w głowieTreść komentarza: Selekcja naturalna jak to mówią. Mam nadzieję że auto nie bardzo obfite. Bo to wystarczy że zaczepił, na pewno było prute na łeb na szyjęŹródło komentarza: Śmiertelny wypadek w Tomaszowie Mazowieckim. Nie żyje 26-letni motocyklistaAutor komentarza: Figo-fagoTreść komentarza: Uczestnicy tego forum internetowego: czy naprawdę jesteście takimi bezmózgimi gnomami, które nic nie kumają?! To dziewczyna z naszego podwórka, która pokazała coś bardzo dobrego na swoim poziomie. A wy, zapyziałe, lokalne, palanty śpicie!!! Obudzicie się, lokalni frajerzy, tylko wtedy, gdy ktoś dopie#doli waszemu, ukochanemu, ryżemu szwabowi donkowi.Źródło komentarza: Smardzewice na scenie ogólnopolskiej. Kornelia Formalczyk pokazała charakter w „The Voice Kids”Autor komentarza: tomTreść komentarza: Może to nie dotyczy tego wypadku i nieszczęścia tego motocyklisty, ale motocykliści przestrzegają tylko tyle że jeżdżą prawą stroną. Reszta przepisów ich nie tyka, motory wręcz wyją strzelają z wydechów,prędkość przekroczona a policji ani widu,bezkarność całkowita...Źródło komentarza: Śmiertelny wypadek w Tomaszowie Mazowieckim. Nie żyje 26-letni motocyklistaAutor komentarza: uczestnikTreść komentarza: ,,Tłumy,, Amazonki i TUTW I kilka osób z poza...Źródło komentarza: Tłumy w Urzędzie Miasta. Mieszkańcy postawili na zdrowie
Reklama
Reklama
Napisz do nas
Reklama
Reklama
Reklama


































Napisz komentarz
Komentarze