Na przełomie listopada 2024 roku w Domu Pomocy Społecznej w Tomaszowie Mazowieckim, przy ul. Polnej 56 wraz z filią przy ul. Farbiarskiej 27/29, przeprowadzono kontrolę doraźną, po interwencji, jaką wniósł jeden z pracowników. Dokonały jej służby Wojewody Łódzkiego. Jej celem była ocena organizacji i funkcjonowania placówki w zakresie wypełniania standardów określonych w ustawie o pomocy społecznej. Kontrola objęła okres od 1 maja 2024 r. do dnia jej przeprowadzenia. W wyniku działań inspektorów stwierdzono uchybienia, które – choć nie przekreślają całościowej pozytywnej oceny – wymagają natychmiastowej korekty.
Kontrola trwała prawie rok, a dopiero po złożonej skardze do Ministerstwa Polityki Społecznej pojawiły się jej wyniki. Co ciekawe kontrola przeprowadzona przez Komisję Rewizyjną Rady Powiatu Tomaszowskiego w tej samej placówce, nie wykazała uchybień. Stawia to pod znakiem zapytania celowość i sensowność prowadzenia działań nadzorczych przez radnych. Co ważne, Minister wskazuje, że Skargą Pracownika na DPS powinna też zająć się Komisja Skarg i Wniosków Rady Powiatu ale wygląda na to, że nie została ona przekazana do rozpatrzenie Radzie w tym trybiie.
Stwierdzone uchybienia
Nieprawidłowa struktura mieszkańców
W filii przy ul. Farbiarskiej 27/29 przebywały osoby poniżej 65 roku życia, podczas gdy typ domu zgodnie z decyzją Wojewody przeznaczony jest wyłącznie dla osób w podeszłym wieku. Takie rozwiązanie narusza art. 54 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i stawia pod znakiem zapytania zgodność profilu usług z zezwoleniem.
Niewystarczająca obsada nocna
Analiza harmonogramów pracy ujawniła, że w porze nocnej dyżur pełni jedynie dwóch pracowników – opiekun i pokojowa. Taki skład nie zapewnia spełnienia wymogów § 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), b) rozporządzenia z 23 sierpnia 2012 r. Zbyt mała liczba personelu może prowadzić do opóźnionych reakcji w sytuacjach kryzysowych, a tym samym do obniżenia jakości opieki. W tym miejscu warto zaznaczyć, że w DPS mieszka ok. 80 pensjonariuszy. Opieka nad nimi dwóch osób... trudno to komentować.
Problemy społeczne – nadużywanie alkoholu
Kontrolerzy zwrócili także uwagę na obecność w placówce osób nadużywających alkoholu. Zalecono intensyfikację działań motywujących mieszkańców do podejmowania leczenia oraz wdrażania programów minimalizujących skutki nadużywania alkoholu.
O tym problemie na lamach naszego portalu pisaliśmy wielokrotnie. Domy Pomocy Społecznej (DPS) to miejsca, które mają zapewniać całodobową opiekę osobom starszym, chorym i z niepełnosprawnościami. Jednak jednym z narastających problemów w tego typu placówkach jest nadużywanie alkoholu przez część mieszkańców.
Zgodnie z ustaleniami inspektorów Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego, w tomaszowskim DPS mieszka grupa osób, które regularnie nadużywają alkoholu. To zjawisko rodzi poważne skutki:
- dla samych mieszkańców – pogarsza ich stan zdrowia, utrudnia leczenie chorób przewlekłych, nasila problemy psychiczne i społeczne,
- dla współmieszkańców – prowadzi do napięć i konfliktów, obniża poczucie bezpieczeństwa, może generować agresję,
- dla personelu – wymaga dodatkowych interwencji, zwiększa obciążenie pracowników opiekuńczych, a jednocześnie komplikuje realizację standardowych usług opiekuńczych.
Psychologowie podkreślają, że problem alkoholizmu w DPS-ach to nie tylko kwestia indywidualnych wyborów mieszkańców, ale także brak odpowiednich narzędzi systemowych. W placówkach mieszka wiele osób, które trafiły tam z powodu bezdomności, wieloletnich zaniedbań i uzależnień, a DPS-y nie są wyspecjalizowanymi ośrodkami leczenia uzależnień.
Piotr Nowacki, pracownik socjalny:
„Kadry DPS nie są przygotowane do pracy z osobami uzależnionymi. Potrzebna jest szersza współpraca z placówkami odwykowymi i system motywowania mieszkańców do leczenia.”
Sanepid zwraca uwagę, że alkohol w DPS wpływa także na bezpieczeństwo – osoby nietrzeźwe częściej ulegają upadkom, wymagają hospitalizacji, a ich obecność dezorganizuje funkcjonowanie domu.
Problem alkoholizmu w DPS Tomaszów Mazowiecki pokazuje, że system pomocy społecznej musi być lepiej przygotowany na pracę z osobami uzależnionymi. Sam dom pomocy społecznej nie jest i nie powinien być placówką terapeutyczną, ale integracja działań DPS, służby zdrowia i ośrodków leczenia uzależnień staje się koniecznością.
Jak podkreślają specjaliści, bez takich rozwiązań opiekunowie będą nadal bezradni, a osoby uzależnione pozostaną w błędnym kole choroby, pogłębiając problemy społeczne i zdrowotne.
Zalecenia pokontrolne
Wojewoda Łódzki zobowiązał DPS do:
- natychmiastowego dostosowania struktury mieszkańców do typu domu określonego w zezwoleniu – przyjmowane mają być wyłącznie osoby starsze (65+),
- zwiększenia obsady nocnej, tak aby zapewnić bezpieczeństwo i właściwy standard usług,
- prowadzenia działań profilaktycznych i terapeutycznych wobec mieszkańców nadużywających alkoholu.
🔹 dr Anna Lewicka, psycholog kliniczny:
– Niedostateczna liczba personelu nocnego to nie tylko kwestia formalna. Mieszkańcy domów pomocy społecznej często wymagają natychmiastowej interwencji – np. w przypadku upadku, ataku paniki czy nagłego pogorszenia zdrowia. Dwóch pracowników to zdecydowanie zbyt mało, aby w pełni zabezpieczyć potrzeby kilkudziesięciu osób.
🔹 mgr Tomasz Bielski, pracownik socjalny:
– Obecność osób młodszych w domu przeznaczonym dla seniorów rodzi napięcia społeczne. Starsi mieszkańcy oczekują spokoju i stabilności, podczas gdy osoby młodsze – często z innymi problemami – mogą wprowadzać atmosferę konfliktu. Dlatego tak istotne jest przestrzeganie typów DPS zgodnie z zezwoleniem.
🔹 lek. med. Katarzyna Wilk, specjalista zdrowia publicznego (sanepid):
– Nadużywanie alkoholu w domach pomocy to problem ogólnopolski. Wymaga systemowych działań – od wsparcia psychologicznego, po ścisłą współpracę z placówkami leczenia uzależnień. Zaniedbanie tej sfery może prowadzić nie tylko do problemów zdrowotnych, ale i do zakłóceń w funkcjonowaniu całej społeczności domu.
Znaczenie społeczne i prawne
Kontrola w Tomaszowie Mazowieckim pokazuje, że utrzymanie wysokich standardów w DPS to nie tylko wymóg prawny, ale i etyczny. Placówki te są domem dla osób, które z racji wieku lub niepełnosprawności nie mogą samodzielnie funkcjonować. Państwo – poprzez nadzór wojewody – ma obowiązek gwarantować, że opieka nad nimi odbywa się w warunkach bezpiecznych, zgodnych z przepisami i godnych człowieka.
Podsumowanie
Dom Pomocy Społecznej w Tomaszowie Mazowieckim został oceniony pozytywnie z nieprawidłowościami. Uchybienia dotyczą przede wszystkim dopasowania profilu mieszkańców do typu domu oraz obsady nocnej. Placówka stoi obecnie przed koniecznością wprowadzenia szybkich zmian organizacyjnych.
Z perspektywy społecznej i prawnej, realizacja zaleceń pokontrolnych jest nie tylko wymogiem administracyjnym, ale także warunkiem utrzymania bezpieczeństwa i jakości opieki nad jedną z najbardziej wrażliwych grup społecznych – seniorami.
Wszystko wskazuje jednak na to, że Urząd wojewody kontrolą objął tylko część wskazywanych przez pracownika nieprawidłowości. Są też takie dotyczące jakości wody, czy zamówień publicznych.
Napisz komentarz
Komentarze