Finansowanie koordynatora w POZ: było, jest i będzie

Finansowanie zadań koordynatora w podstawowej opiece zdrowotnej ma ciągłość i stabilne podstawy. Od 2021 roku praca koordynatora jest opłacana w ramach stawki kapitacyjnej. Początkowo dotyczyła pacjentów powyżej 24. roku życia zapisanych do danej poradni POZ. Ten fundament pozostaje bez zmian: rola koordynatora w POZ jest i będzie finansowana.

W październiku 2022 roku uruchomiono w POZ model opieki koordynowanej w POZ. Dla placówek, które rozszerzyły umowę o ten zakres, stawka kapitacyjna na zadania koordynatora wzrosła o 25 procent. Co istotne, w koordynacji finansowanie obejmuje już pacjentów od 18. roku życia. Od 1 października 2025 roku nastąpi kolejny krok – wynagrodzenie koordynatora będzie liczone od wszystkich pacjentów, także dzieci. To ważna zmiana dla poradni rodzinnych, które prowadzą populacje mieszane i chcą rozwijać kompleksową opiekę w POZ od najwcześniejszych lat.

Wejście w koordynację jest wspierane finansowo. Placówki POZ, które podpiszą umowę na opiekę koordynowaną, otrzymują dodatkowy ryczałt na koordynatora. Od 1 października 2025 roku będzie on wypłacany przez sześć miesięcy od dnia podpisania umowy. Wysokość ryczałtu wynosi obecnie około 7,7 tysiąca złotych miesięcznie dla poradni, które mają pod opieką do 5 tysięcy zapisanych pacjentów. Jak podkreśla Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ, utrzymanie motywacyjnego charakteru dodatku ma zachęcać kolejne placówki do włączenia się w koordynację w POZ. To wsparcie od początku było projektowane jako czasowe, by ułatwić start i organizację nowego modelu pracy.

Kim jest koordynator w POZ? To osoba, która spina proces leczenia na poziomie podstawowym. Dba o prawidłowy obieg i kompletność dokumentacji medycznej, utrzymuje kontakt z pacjentem i jego rodziną, planuje kolejne etapy terapii i badań, a także ułatwia komunikację między rejestracją, personelem medycznym i innymi świadczeniodawcami. Wspiera pacjentów informacyjnie, współtworzy profile populacji do konkretnych interwencji zdrowotnych, nadzoruje realizację Indywidualnych Planów Opieki Medycznej (IPO) oraz promuje profilaktykę – w tym organizuje badania profilaktyczne w POZ. W koordynacji to właśnie ten profesjonalista pomaga przełożyć założenia systemu na codzienną praktykę poradni.

Opieka koordynowana w POZ to nie tylko wyższe finansowanie koordynatora, ale również odrębne środki poza stawką kapitacyjną: szersze pakiety badań diagnostycznych, konsultacje specjalistyczne blisko POZ, porady kompleksowe lekarza POZ oraz porady edukacyjne i dietetyczne. Dzięki temu pacjent z chorobą przewlekłą może być leczony kompleksowo na poziomie POZ, bez zbędnych odsyłek i przerw w terapii. Dla placówki oznacza to lepszą organizację ścieżek pacjenta i bardziej przewidywalne rozliczenia z NFZ.

Skala programu rośnie. W 2024 roku Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) wypłacił placówkom POZ ponad 546 milionów złotych w budżecie opieki koordynowanej, a w pierwszym kwartale 2025 roku było to już 148,2 miliona złotych. W Polsce funkcjonuje niemal trzy tysiące umów na realizację koordynacji w POZ, co stanowi około 48 procent wszystkich kontraktów w POZ. Opieką koordynowaną jest objętych około 20,6 miliona pacjentów zapisanych do lekarza rodzinnego, czyli blisko 60 procent populacji POZ. Dane regionalne potwierdzają trend: w województwie łódzkim NFZ wypłacił w 2024 roku ponad 49 milionów złotych, a w pierwszym kwartale 2025 roku ponad 27 milionów. Podpisano tam 247 umów, co odpowiada 58 procentom wszystkich umów POZ, a około 1,5 miliona pacjentów – czyli 68 procent zapisanych – korzysta z opieki koordynowanej w Łódzkiem.

Co to oznacza dla poradni? Przede wszystkim przewidywalność i realne narzędzia organizacyjne. Stabilne finansowanie od 2021 roku, zwiększona stawka w koordynacji od 2022 roku oraz rozszerzenie populacji finansowanej od 1 października 2025 roku tworzą spójny ciąg zmian, które ułatwiają rozwój zespołu i lepsze planowanie pracy. Dodatkowy ryczałt na start pozwala zainwestować w procesy, narzędzia IT i szkolenia. Dla pacjenta oznacza to krótszą drogę do diagnozy, lepszą ciągłość terapii i większą dostępność profilaktyki w POZ. Dla systemu – większą skuteczność na poziomie, który jest najbliżej domu.

Podsumowanie jest proste: finansowanie koordynatora w POZ było, jest i będzie. Placówki, które zdecydują się na opiekę koordynowaną, zyskują wyższą wycenę pracy koordynatora, dodatkowe środki na świadczenia i czasowy ryczałt ułatwiający wdrożenie. Od 1 października 2025 roku wynagrodzenie koordynatora będzie liczone od całej populacji pacjentów, w tym dzieci, co domyka konstrukcję finansową i wzmacnia sens inwestycji w opiekę koordynowaną w POZ. Jeśli POZ myśli o rozbudowie zespołu i poprawie jakości opieki, to właśnie teraz jest dobry moment, by dołączyć do programu i wykorzystać dostępne mechanizmy finansowania w POZ 2025.