Dziś w kraju i na świecie (czwartek, 22 stycznia)

163 lata temu (1863 r.) wybuch Powstania Styczniowego: Komitet Centralny Narodowy wydał manifest, w którym ogłosił się Tymczasowym Rządem Narodowym i wezwał „naród Polski, Litwy i Rusi” do walki.

149 lat temu (1877 r.) w Warszawie urodził się Bolesław Leśmian (zm. 1937), poeta, prozaik, eseista, krytyk literacki; autor tomików poezji, m.in. „Sad rozstajny”, „Łąka”, „Napój cienisty”, „Dziejba leśna”.

135 lat temu (1891 r.) w Krakowie urodził się Zygmunt Nowakowski (zm. 1963), pisarz, dziennikarz, aktor Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie, w latach 1926–1929 jego dyrektor.

111 lat temu (1915 r.) koniec czterodniowej bitwy pod Kirlibabą na terenie Bukowiny. Zwycięstwo walczących u boku wojsk austro-węgierskich polskich legionistów udaremniło plan rosyjskiej ofensywy.

109 lat temu (1917 r.) prezydent USA Thomas Woodrow Wilson wygłosił orędzie do Senatu, w którym przedstawił propozycje pokojowe, stwierdzając, że „powinna powstać zjednoczona, niezawisła i autonomiczna Polska”.

105 lat temu (1921 r.) w Warszawie urodził się Krzysztof Kamil Baczyński (zm. 1944), poeta, podharcmistrz Szarych Szeregów, żołnierz Armii Krajowej; poległ w czasie Powstania Warszawskiego, walcząc w szeregach batalionu „Parasol”.

103 lata temu (1923 r.) w Warszawie urodził się Krzysztof Dunin-Wąsowicz (zm. 2013), historyk, varsavianista, działacz PPS, profesor Instytutu Historii PAN; w czasie II wojny światowej żołnierz AK.

79 lat temu (1947 r.) władze komunistyczne ogłosiły oficjalne, sfałszowane wyniki wyborów do Sejmu Ustawodawczego.

71 lat temu (1955 r.) zmarł Kazimierz Zenkteler (ur. 1884), jeden z organizatorów powstania wielkopolskiego, dowódca brygady w wojnie polsko-bolszewickiej, a rok później ostatni dowódca III powstania śląskiego.

55 lat temu (1971 r.) w Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego rozpoczął się strajk okupacyjny.

KRAJ

Wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz odwiedzi zakłady produkcyjne MAN Trucks w podkrakowskich Niepołomicach; weźmie tam udział w uroczystości podpisania listu intencyjnego dot. współpracy przy realizacji inwestycji firmy na terenie Niepołomickiej Strefy Inwestycyjnej. W niepołomickich zakładach powstają m.in. pojazdy wykorzystywane w Wojsku Polskim.

Po południu natomiast w Krakowskim Parku Technologicznym szef MON będzie uczestniczył w oficjalnym otwarciu polskiego akceleratora FORT KRAKÓW – DIANA Accelerator Poland w ramach sieci NATO DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic). FORT KRAKÓW to konsorcjum założone przez krakowską Akademię Górniczo-Hutniczą i Krakowski Park Technologiczny.

#

Podczas drugiego dnia posiedzenia Sejmu posłowie będą pracowali nad rządowym projektem nowelizacji niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem rynku finansowego oraz ochroną uczestników tego rynku. Projekt ma dostosować polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących np. rynku usług płatniczych. Nowe rozwiązania przewidują m.in., że szybkie przelewy w euro nie będą droższe niż zwykłe przelewy.

Kolejnym punktem obrad jest rozpatrzenie rządowego projektu nowelizacji ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami. Nowe przepisy określają zasady raportowania i automatycznej wymiany informacji podatkowych o transakcjach z wykorzystaniem kryptoaktywów. Wymiana tych informacji ma służyć zwalczaniu oszustw i unikania opodatkowania. Nowe prawo dostosowuje polskie przepisy do rozwiązań, które obowiązują w Unii Europejskiej.

W porządku obrad jest też rządowy projekt nowelizacji, który zakłada wprowadzenie rejestru rolników aktywnych zawodowo. Ma to ograniczyć praktykę ubiegania się o płatności, np. ze środków krajowych, przez tych właścicieli gruntów, którzy de facto nie prowadzą działalności rolniczej.

Posłowie będą też pracować nad rządowym projektem nowelizacji Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Projekt umożliwia wypłacanie zapomóg doktorantom, którzy przejściowo znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. W projekcie zapisano, że „zapomogę przyznaje się na warunkach określonych w uzgodnieniu z samorządem doktorantów” przez właściwych przedstawicieli uczelni i instytucji.

Drugie czytanie komisyjnego projektu nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych to kolejny punkt obrad. Projekt przewiduje utworzenie nowego stanowiska młodszego asystenta sędziego jako dodatkowego, najniższego w grupie stanowisk asystenckich oraz wprowadzenie nowych zasad kształtowania wysokości wynagrodzeń asystentów sędziów.

ZAGRANICA

Podczas czwartego dnia Światowego Forum Ekonomicznego w Davos planowane są m.in. spotkanie prezydenta USA Donalda Trumpa z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim i ceremonia podpisania dokumentów ustanawiających Radę Pokoju – nowe gremium, które, w założeniu strony amerykańskiej, ma przyczynić się do rozwiązania konfliktu izraelsko-palestyńskiego w Strefie Gazy, a także służyć jako platforma dyskusji na temat innych konfliktów na świecie. Władze USA wysłały zaproszenia do uczestnictwa w Radzie Pokoju do przywódców około 50–60 państw.

#

W Moskwie odbędzie się spotkanie wysłanników administracji USA, Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera, z przywódcą Rosji Władimirem Putinem. Rozmowy zainicjowała strona rosyjska. W kolejnych dniach delegacja z USA zamierza przeprowadzić negocjacje z przedstawicielami władz w Kijowie.

#

Prezydent Karol Nawrocki podczas ostatniego dnia pobytu na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos weźmie udział w nieformalnym spotkaniu przywódców światowej gospodarki (IGWEL): „Europe’s New Geopolitical Playbook”. Spotka się też z prezydentem Izraela Icchakiem Hercogiem, z prezesem amerykańskiego przedsiębiorstwa informatycznego Cisco Chuckiem Robbinsem oraz z premierem Chorwacji Andrejem Plenkoviciem.

Nawrocki ponadto weźmie udział w otwarciu panelu „Three Seas Initiative: Geostrategic Business Opportunities – A Bridge to the future – From the Adriatic, the Baltic, the Black Sea to Asia”. Ma też zaplanowaną wypowiedź dla polskiej prasy.

Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski będzie uczestniczył w panelu dyskusyjnym z udziałem m.in. szefa MSZ Francji Jean-Noëla Barrota i ministra spraw zagranicznych Arabii Saudyjskiej Faisala bin Farhana.

#

W Brukseli o godz. 19 rozpocznie się nadzwyczajne posiedzenie Rady Europejskiej, czyli przywódców państw członkowskich UE. Tematem rozmów będą stosunki transatlantyckie. Szczyt zwołano w związku z groźbami prezydenta USA Donalda Trumpa w sprawie nałożenia ceł na kraje wysyłające swoje siły zbrojne na Grenlandię. Polskę reprezentuje premier Donald Tusk.

#

W Parlamencie Europejskim odbędzie się głosowanie nad wnioskiem o wotum nieufności wobec Komisji Europejskiej w sprawie umowy UE–Mercosur. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen przekonywała, że umowa wysyła sygnał, iż UE stawia na sprawiedliwy handel zamiast ceł i na partnerstwo zamiast izolacji. UE jest też gotowa podpisać z Indiami porozumienie zwane „matką wszystkich umów”.

Parlament Europejski poparł w środę wniosek o skierowanie umowy handlowej między UE a krajami Mercosuru do Trybunału Sprawiedliwości UE, aby sprawdzić zgodność porozumienia z unijnymi traktatami. Za głosowało 334 europosłów, przeciw 324, a 10 wstrzymało się od głosu.

#

W Oberstdorfie odbędą się kwalifikacje do Mistrzostw Świata w lotach narciarskich, w których wezmą udział: Dawid Kubacki, Kamil Stoch, Piotr Żyła, Aleksander Zniszczoł, Maciej Kot i Klemens Joniak. W składzie nie znalazł się Kacper Tomasiak. Faworytem czempionatu jest Słoweniec Domen Prevc. Podczas kwalifikacji wyłonionych zostanie 40 uczestników dwudniowego konkursu indywidualnego składającego się z czterech serii. Po pierwszej odpadnie 10 zawodników.

kpr/ mbed/ mhr