141 lat temu (1884 r.) w Warszawie urodziła się Zofia Nałkowska, pisarka, publicystka; autorka powieści „Granica”. Z jej doświadczeń w pracach Komisji Badań Zbrodni Hitlerowskich w Polsce powstały „Medaliony” – dokumentacja zbrodni hitlerowskich. Przez pół wieku prowadziła „Dzienniki”.
120 lat temu (1905 r.) Car Mikołaj II wprowadził w Królestwie Polskim stan wojenny.
116 lat temu (1909 r.) urodził się Paweł Jasienica, właściwie Leon Lech Beynar, pisarz, publicysta, żołnierz Armii Krajowej; autor m.in. znanych esejów historycznych „Polska Piastów”, „Polska Jagiellonów” oraz „Rzeczpospolita Obojga Narodów”. W 1964 r. sygnatariusz „Listu 34” wysłanego przez polskich intelektualistów do premiera Józefa Cyrankiewicza. W 1968 r. w odwecie m.in. za to, że Jasienica poparł studenckie protesty, władze zakazały publikować jego książki.
107 lat temu (1918 r.) Józef Piłsudski powrócił do Warszawy z więzienia w Magdeburgu. Na ulicach stolicy rozpoczęło się rozbrajanie żołnierzy niemieckich.
98 lat temu (1927 r.) odbyła się premiera filmu „Ziemia obiecana” w reżyserii Aleksandra Hertza i Zbigniewa Gniazdowskiego.
95 lat temu (1930 r.) urodził się Jerzy Rosołowski, dziennikarz, lektor, spiker radiowy i telewizyjny, od 1954 r. nieprzerwanie związany z Polskim Radiem, głosu użyczał również Polskiej Kronice Filmowej.
86 lat temu (1939 r.) Niemcy spalili większość łódzkich synagog, wśród nich Wielką Synagogę przy obecnej al. Tadeusza Kościuszki.
84 lata temu (1941 r.) gubernator dystryktu warszawskiego Ludwig Fischer podpisał rozporządzenie o karze śmierci za samowolne opuszczenie getta oraz udzielanie pomocy Żydom.
78 lat temu (1947 r.) rozpoczęła działalność Filharmonia Poznańska, powołana z inicjatywy kompozytora i dyrygenta Tadeusza Szeligowskiego.
45 lat temu (1980 r.) Sąd Najwyższy w Warszawie zarejestrował NSZZ „Solidarność”, uchylając poprawki wprowadzone przez Sąd Wojewódzki.
32 lata temu (1993 r.) Sejm udzielił wotum zaufania rządowi Waldemara Pawlaka.
7 lat temu (2018 r.) na placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie odsłonięto pomnik prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego.
KRAJ
Wieczorem, w przeddzień Narodowego Święta Niepodległości, zaplanowano Capstrzyk Niepodległości przed Pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego. W uroczystości weźmie udział szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. Minister oraz przedstawiciele kadry dowódczej Sił Zbrojnych RP złożą też wieńce przy warszawskich pomnikach Ojców Niepodległości.
Narodowe Święto Niepodległości upamiętnia przekazanie przez Radę Regencyjną naczelnego dowództwa wojsk polskich Józefowi Piłsudskiemu tego dnia w 1918 r. Święto zostało ustanowione przez Sejm RP w 1937 r. Zniesiono je w 1945 r. i przez cały okres PRL nie było oficjalnie obchodzone. Święto przywrócono w 1989 r. na mocy ustawy - od tego czasu Narodowe Święto Niepodległości 11 listopada jest dniem wolnym od pracy.
ZAGRANICA
Prezydent USA Donald Trump przyjmie w Białym Domu tymczasowego prezydenta Syrii Ahmeda al-Szarę. Wywodzący się z ugrupowań islamistycznych Szara rządzi od niecałego roku i odżegnuje się od dżihadyzmu, dążąc do zbliżenia z Zachodem i deklarując wolę utrzymywania pokojowych relacji z sąsiadami, w tym Izraelem. Według mediów Szara ma podpisać w Białym Domu deklarację o oficjalnym przystąpieniu do koalicji kierowanej przez USA w walce z Państwem Islamskim (IS). Trump spotkał się już z Szarą w maju, gdy obaj przywódcy gościli w Arabii Saudyjskiej. Było to pierwsze spotkanie prezydentów USA i Syrii od ponad 25 lat. Amerykański przywódca zapowiedział wówczas znormalizowanie relacji z rządzoną przez Szarę Syrią. W ostatnich dniach ONZ, USA i Wielka Brytania zniosły sankcje na Szarę, nałożone w przeszłości za powiązania z islamistycznymi ugrupowaniami terrorystycznymi.
# # #
Na konferencji klimatycznej COP30 w Belem w brazylijskiej Amazonii delegaci z ok. 200 krajów rozpoczną dyskusje na temat sposobów ograniczania globalnego ocieplenia. Wśród głównych tematów wymienia się ochronę lasów deszczowych i społeczności rdzennych, a także kwestię globalnego rynku uprawnień do emisji CO2. Choć tegoroczna konferencja odbywa się 10 lat od podpisania paryskiego porozumienia klimatycznego, komentatorzy nie spodziewają się żadnej przełomowej umowy.
W wydarzeniu, które ma potrwać do 21 listopada, biorą udział dziesiątki tysięcy uczestników, w tym dyplomaci, naukowcy i aktywiści na rzecz ochrony środowiska. Po raz pierwszy nie będzie Stanów Zjednoczonych, które prezydent Donald Trump wycofał z porozumienia paryskiego. Otwarcie konferencji COP30 poprzedził szczyt klimatyczny z udziałem przywódców i przedstawicieli rządów ok. 70 krajów.
# # #
W Londynie ogłoszony zostanie laureat Nagrody Bookera 2025. Nagroda jest przyznawana nieprzerwanie od 1969 roku dla najlepszej powieści napisanej w języku angielskim. Na krótkiej liście do nagrody znalazło się sześciu autorów powieści.
Do tegorocznego konkursu zgłoszono 153 tytuły napisane w języku angielskim i opublikowane w Wielkiej Brytanii lub Irlandii między 1 października 2024 r. a 30 września 2025 r. Zwycięzca otrzyma nagrodę w wysokości 50 tys. funtów. Zeszłorocznym zwycięzcą była powieść „Orbital” brytyjskiej pisarki Samanthy Harvey.
SPORT
W poniedziałek rozpocznie się w Warszawie zgrupowanie piłkarskiej reprezentacji Polski przed kończącymi grupowe eliminacje mistrzostw świata meczami z Holandią - w piątek na PGE Narodowym i Maltą - za tydzień na wyjeździe. Zbiórka zawodników przewidziana jest do godzin popołudniowych, a pierwszy trening i konferencja prasowa odbędą się we wtorek.
Biało-czerwoni zajmują drugą pozycję w grupie eliminacyjnej, o trzy punkty za Holendrami, ale ze znacznie gorszym bilansem bramek, więc najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest, że o przyszłoroczny mundial w USA, Kanadzie i Meksyku powalczą w marcu w stustopniowych barażach.
Napisz komentarz
Komentarze