Dziś w kraju i na świecie (niedziela, 28 grudnia)

960 lat temu (1065 r.) w Londynie konsekrowano Kolegiatę św. Piotra w Westminsterze, znaną powszechnie jako Opactwo Westminsterskie.

792 lata temu (1233 r.) prawa miejskie otrzymały Toruń i Chełmno; prawo lokacyjne wystawił mistrz Zakonu Krzyżackiego Hermann von Salza.

193 lata temu (1832 r.) z inicjatywy przebywających na emigracji Joachima Lelewela i Józefa Zaliwskiego powstał komitet Zemsta Ludu. Jego celem było przygotowanie i wywołanie kolejnego powstania na ziemiach polskich.

169 lat temu (1856 r.) w Stanach Zjednoczonych urodził się Thomas Woodrow Wilson (zm. w 1924 r.) – prezydent USA w latach 1913–1921; w orędziu do Kongresu z 8 stycznia 1918 r. przedstawił program pokojowy, znany jako 14 punktów Wilsona; 13. punkt dotyczył kwestii powstania niepodległej Polski.

130 lat temu (1895 r.) w paryskiej kawiarni Grand Café odbył się pierwszy komercyjny pokaz filmowy. Bracia Lumiere pokazali paryskiej publiczności cztery filmy: „Wyjście robotników z fabryki Lumiere w Lyonie”, „Śniadanie”, „Polewacz polany” oraz „Wjazd pociągu na stację w La Ciotat”.

126 lat temu (1899 r.) w Genewie urodził się Eugeniusz Bodo (zm. w 1943 r.), część źródeł jako miejsce jego urodzenia podaje Warszawę, jeszcze inne Łódź; jedna z największych gwiazd polskiego kina przedwojennego, aktor, piosenkarz, reżyser, scenarzysta i producent filmowy; znany z filmów „Czy Lucyna to dziewczyna?”, „Paweł i Gaweł”, „Piętro wyżej” oraz jako wykonawca piosenek „Ach, śpij kochanie”, „Umówiłem się z nią na dziewiątą”, „Już taki jestem zimny drań”.

107 lat temu (1918 r.) powstańcy wielkopolscy zdobyli poznańską Cytadelę, wyzwolili Gniezno, Szamotuły i Wrześnię.

79 lat temu (1946 r.) Polska została członkiem UNICEF (Funduszu Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom).

66 lat temu (1959 r.) powstały Zakłady Górnicze „Lubin”, dwa lata później przekształcone w Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi – KGHM.

36 lat temu (1989 r.) Sejm przyjął dziesięć ustaw z tzw. planu Balcerowicza, dotyczących reform gospodarczo-ustrojowych; miały one umożliwić transformację gospodarki sterowanej centralnie w rynkową.

21 lat temu (2004 r.) w Nowym Jorku zmarła Susan Sontag (ur. w 1933 r.), autorka esejów, opowiadań i powieści, zaliczana do grona twórców i teoretyków postmodernizmu; uważana za jedną z najbardziej znaczących intelektualistek XX w.

9 lat temu (2016 r.) w Bremerhaven zmarł Tadeusz Olechnowicz (ur. 1936), żeglarz, ostatni komendant „Daru Pomorza”, współtwórca i pierwszy komendant „Daru Młodzieży”, zwycięzca regat The Cutty Sark Tall Ships Races w 1982 r.

KRAJ

W Kościele katolickim dziś Niedziela Świętej Rodziny. Zgodnie z zachętą Konferencji Episkopatu Polski w wielu parafiach kraju zaplanowano odnowienie przyrzeczeń małżeńskich.

Od XVIII wieku święto Świętej Rodziny obchodzono na poziomie diecezji. Jako pierwszy ustanowił je 4 listopada 1684 r. w Kanadzie, za aprobatą papieża Aleksandra VII, biskup Francois Montmorency-Laval.

Na cały Kościół rozszerzył święto w roku 1922 papież Benedykt XV.

ZAGRANICA

Prezydenci USA i Ukrainy, Donald Trump i Wołodymyr Zełenski, spotkają się w Palm Beach na Florydzie. Spotkanie odbędzie się w posiadłości Mar-a-Lago o godz. 15 czasu lokalnego (godz. 21 czasu polskiego).

W środę prezydent Ukrainy przedstawił nową, 20-punktową propozycję planu pokojowego opracowaną przez USA, która jest wynikiem konsultacji ze stronami konfliktu. Przewiduje on m.in. ponowne potwierdzenie suwerennego statusu Ukrainy, zamrożenie konfliktu na obecnych liniach kontaktowych, solidny pakiet rozwojowy dla Ukrainy, działania na rzecz odbudowy kraju, przyspieszenie procesu zawarcia porozumienia o wolnym handlu Ukrainy z USA oraz wybory w kraju w jak najkrótszym możliwym terminie po zakończeniu wojny.

Dziennik „Telegraph” przekazał, iż Zełenski ma nadzieję, że podczas spotkania na Florydzie przekona prezydenta Trumpa o swojej gotowości do kompromisu w sprawie planu pokojowego, co ma zapewnić amerykańskie wsparcie militarne i wywiadowcze. W opublikowanej w piątek wypowiedzi dla portalu Politico Trump oświadczył: „(Zełenski) nie ma nic, dopóki tego nie zatwierdzę. Zobaczymy więc, co ma”.

#

W Kosowie przeprowadzane są przedterminowe wybory parlamentarne, już drugie w tym roku. Socjaldemokratyczna partia Vetevendosje (Samostanowienie) premiera Albina Kurtiego wygrała wybory parlamentarne 9 lutego, ale nie udało się jej utworzyć rządu, ponieważ nie zdołała znaleźć koalicjantów, którzy zapewniliby większość w nowym parlamencie.

Nie są dostępne wiarygodne sondaże dotyczące możliwego wyniku wyborów. Uprawnionych do głosowania jest ok. 2 mln obywateli. Lokale wyborcze będą otwarte w godzinach 7-19. Częściowe wyniki spodziewane są późnym wieczorem.

#

W Paryżu rozpoczyna się 48. Europejskie Spotkanie Młodych, organizowane przez ekumeniczną Wspólnotę Taize. Potrwa do 1 stycznia 2026 r.