Dziś w kraju i na świecie (piątek, 23 stycznia)

506 lat temu (1520 r.) wojska krzyżackie splądrowały i spaliły Frombork, co skłoniło Mikołaja Kopernika do przeniesienia się do Olsztyna.

233 lata temu (1793 r.) zawarto traktat pomiędzy cesarzową Katarzyną II a królem Fryderykiem Wilhelmem II dotyczący drugiego rozbioru Polski; Rosja zagarnęła 250 tys. km kw. z 3 mln mieszkańców, a Prusy 57 tys. km kw. zamieszkanych przez milion ludzi.

153 lata temu (1873 r.) w Błaszkowej pod Jasłem urodził się Karol Irzykowski (zm. 1944), krytyk literacki, pisarz, poeta, filmoznawca, szachista; napisał m.in. „Czyn i słowo”, „Spod ciemnej gwiazdy”, „Dziesiąta muza”.

121 lat temu (1905 r.) w Warszawie urodził się Konstanty Ildefons Gałczyński (zm. 1953), poeta, autor „Zaczarowanej dorożki”, „Listów z fiołkiem”, „Teatrzyku Zielona Gęś”, „Kronik olsztyńskich”, poematu „Niobe”.

99 lat temu (1927 r.) w Filharmonii Warszawskiej rozpoczął się I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina; jego inicjatorem był pianista i pedagog Jerzy Żurawlew; w konkursie zwyciężył rosyjski pianista Lew Oborin.

97 lat temu (1929 r.) Sejm Śląski podjął uchwałę o powołaniu Muzeum Śląskiego w Katowicach.

90 lat temu (1936 r.) odbyła się premiera filmu „Dodek na froncie” w reżyserii Michała Waszyńskiego.

74 lata temu (1952 r.) opublikowano „Projekt Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”, który poddano „ogólnonarodowej dyskusji”. Tekst ogłoszonego projektu zatwierdził wcześniej Stalin, wprowadzając do niego osobiście ok. 50 poprawek.

73 lata temu (1953 r.) Telewizja Polska rozpoczęła regularne nadawanie audycji – 30-minutowy program emitowano w każdy piątek o godz. 17.

19 lat temu (2007 r.) w Warszawie zmarł Ryszard Kapuściński (ur. 1932 r.), reporter, dziennikarz, publicysta, korespondent Polskiej Agencji Prasowej, autor m.in. „Wojny futbolowej”, „Cesarza” oraz „Podróży z Herodotem”.

KRAJ

Dzisiaj, podczas ostatniego dnia posiedzenia Sejmu, posłowie przeprowadzą pierwsze czytania dwóch projektów ustaw ws. zakazu sprzedaży alkoholu.

Projekt złożony przez Lewicę przewiduje m.in. całkowity zakaz reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, w tym piwa. Projekt wprowadza też zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach paliw, w zakładach leczniczych oraz w godzinach nocnych na terenie całego kraju, czyli od godz. 22 do 6. Natomiast projekt, który złożyła Polska 2050, przewiduje wprowadzenie bezwzględnego zakazu publicznej reklamy m.in. napojów alkoholowych, a także rozszerza uprawnienia dla gmin do wprowadzania godzinowego zakazu sprzedaży alkoholu.

Sejm ma również przeprowadzić drugie czytanie rządowego projektu nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS), który przewiduje m.in., że 15 sędziów – członków KRS będzie wybieranych w bezpośrednich i tajnych wyborach (organizowanych przez PKW) przez wszystkich sędziów, a nie – jak dotychczas – przez Sejm. Według projektu w nowo ukształtowanej Radzie ma być reprezentacja wszystkich rodzajów i szczebli sądów oraz – jak zapowiadało MS – mają zostać wyeliminowane mechanizmy sprzyjające wpływom politycznym w procesie powoływania sędziów.

Sejm zajmie się też rządowym projektem ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Najważniejsze narzędzia z tej ustawy nie znikną, lecz zostaną przeniesione do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Tzw. specustawa obowiązująca od 2022 r. stworzyła osobny system prawny upraszczający zasady pobytu, pracy, świadczeń czy edukacji dla uchodźców wojennych z Ukrainy. Proponowane zmiany mają ten system wygasić, a zamiast tego powstanie wspólny system ochrony czasowej dla wszystkich cudzoziemców.

Sejm ma również rozpocząć prace nad rządowym projektem nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zakłada on wprowadzenie do prawa polskiego możliwości pozasądowego rozwiązania małżeństwa (rozwodu pozasądowego). Rozwiązanie małżeństwa będzie następowało w drodze czynności podejmowanych przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, który będzie weryfikował spełnienie ustawowych przesłanek rozwodu pozasądowego i dokona odpowiednich wpisów w rejestrze stanu cywilnego. Procedura pozasądowa ma być dostępna wyłącznie dla małżonków niemających wspólnych małoletnich dzieci ani wspólnych dzieci poczętych, lecz nieurodzonych.

Wieczorem Sejm przeprowadzi głosowania nad poprawkami Senatu do kilku ustaw. Posłowie będą też głosować nad wyborem sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Kandydatami są zgłoszeni przez PiS: Artur Kotowski i Marek Ast (obaj z negatywną opinią sejmowej komisji).

ZAGRANICA

Dziś ostatni dzień 56. Światowego Forum Ekonomicznego w Davos. W programie wydarzenia zaplanowane są obrady okrągłego stołu na temat perspektyw gospodarki światowej z udziałem szefowych Europejskiego Banku Centralnego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego – Christine Lagarde i Kristaliny Georgiewej.

W trakcie obecnej edycji szczyt zgromadził blisko 3 tys. liderów z różnych sfer i sektorów z ponad 130 krajów. Z Polski uczestniczyli w nim prezydent Karol Nawrocki, wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski oraz minister finansów i gospodarki Andrzej Domański.

Organizowane od 1971 r. w Davos w Szwajcarii Światowe Forum Ekonomiczne (WEF) to jeden z najbardziej prestiżowych szczytów gospodarczo-politycznych na świecie. Uczestniczą w nim liderzy polityczni, świata biznesu, nauki i kultury.

#

Dziś w Abu Zabi rozpocznie się zapowiadane przez prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego dwudniowe spotkanie wysłanników Ukrainy, USA i Rosji. Będzie to pierwsze spotkanie w takim trójstronnym formacie od początku prezydentury Donalda Trumpa.

Według doniesień amerykańskiego portalu Axios w rozmowach w Zjednoczonych Emiratach Arabskich uczestniczyć mają po stronie amerykańskiej specjalny wysłannik ds. misji pokojowych Steve Witkoff i zięć prezydenta Trumpa Jared Kushner, którzy w czwartek polecieli do Moskwy na spotkanie z przywódcą Rosji Władimirem Putinem. Później dołączyć ma do nich również wiceszef Pentagonu ds. sił lądowych Dan Driscoll.

Ukrainę reprezentować ma z kolei szef gabinetu prezydenta Zełenskiego Kyryło Budanow, jego zastępca Serhij Kysłycia oraz sekretarz Rady Bezpieczeństwa i Obrony Ukrainy Rustem Umierow.

Rosja ma natomiast oddelegować wysłannika Putina, szefa rosyjskiego funduszu majątkowego Kiriłła Dmitrijewa oraz przedstawicieli służb wywiadowczych.