Dziś w kraju i na świecie (poniedziałek, 26 stycznia)

290 lat temu (1736 r.) odbyła się abdykacja króla Stanisława Leszczyńskiego. Była to konsekwencja zwycięstwa wojsk rosyjskich i saskich, które popierały Augusta III nad wojskami konfederacji dzikowskiej stojącej po stronie Leszczyńskiego. On sam udał się do Francji i dzięki swojemu zięciowi - Ludwikowi XV - został dożywotnim władcą Lotaryngii.

229 lat temu (1797 r.) w Petersburgu Rosja, Austria i Prusy podpisały ostateczną konwencję rozbiorową Rzeczypospolitej, dodając do niej tajny artykuł, w którym zapisano, że „samo imię Polski będzie na zawsze wymazane z prawa narodów”.

107 lat temu (1919 r.) przeprowadzone zostały wybory do Sejmu Ustawodawczego, w wyniku których utworzono pierwszy parlament niepodległej Polski. Najwięcej głosów zdobyły Związek Ludowo-Narodowy i Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”.

71 lat temu (1955 r.) odbyła się premiera filmu „Pokolenie”, reżyserskiego debiutu Andrzeja Wajdy.

60 lat temu (1966 r.) w Warszawie, w klinice chirurgicznej Akademii Warszawskiej, prof. Jan Nielubowicz dokonał pierwszego w Polsce udanego przeszczepu nerki.

50 lat temu (1976 r.) w Warszawie zmarł Witold Doroszewski, językoznawca (ur. 1899).

44 lata temu (1982 r.) Sejm przyjął ustawę Karta Nauczyciela.

42 lata temu (1984 r.) Sejm uchwalił nowe prawo prasowe, zgodnie z którym prasa miała „umacniać konstytucyjny ustrój PRL”.

13 lat temu (2013 r.) w Cheseaux-sur-Lausanne w Szwajcarii zmarł Stefan Kudelski (ur. 1929), elektronik, wynalazca; twórca magnetofonów Nagra, które zrewolucjonizowały technikę rejestracji dźwięku.

10 lat temu (2016 r.) w Warszawie zmarł Jerzy Tomaszewski (ur. 1930), artysta-fotografik; twórca ok. 2 tys. zdjęć z Powstania Warszawskiego, w czasie którego był fotoreporterem i korespondentem przygotowującym materiały dla Delegata Rządu na Kraj i Komendanta Głównego Armii Krajowej.

KRAJ

Po południu w Pałacu Prezydenckim odbędzie się spotkanie prezydenta Karola Nawrockiego z szefem MSZ Radosławem Sikorskim. O terminie spotkania poinformował w połowie miesiąca prezydencki minister Marcin Przydacz. MSZ przekazało, że zaproszenie zostało przyjęte.

Głównym tematem rozmów ma być obsada placówek dyplomatycznych i ambasadorów; według KPRP Sikorski i Nawrocki mają też rozmawiać na temat możliwego przystąpienia Polski do Rady Pokoju, czyli gremium, którego powstanie zainaugurował w ubiegły czwartek prezydent USA Donald Trump podczas 56. Światowego Forum Ekonomicznego w Davos. Nawrocki i szef polskiej dyplomacji mają też rozmawiać o współpracy na linii MSZ-prezydent.

Spór między rządem a ośrodkiem prezydenckim ws. nominacji ambasadorskich trwa od marca 2024 r. Wtedy szef MSZ zdecydował, że ponad 50 ambasadorów zakończy misję, a kilkanaście kandydatur – zgłoszonych do akceptacji przez poprzednie kierownictwo resortu – zostanie wycofanych. Ówczesny prezydent Andrzej Duda podkreślał, że „nie da się żadnego ambasadora polskiego powołać ani odwołać bez podpisu prezydenta”. W miejsce ambasadorów, którzy opuścili placówki, ale nie zostali wówczas formalnie odwołani przez prezydenta, trafili wskazani przez MSZ dyplomaci, którzy nie mają statusu ambasadorów, lecz charge d’affaires.

Prezydent Nawrocki sprzeciwia się w szczególności nominowaniu na ambasadorów obecnego szefa placówki w Waszyngtonie Bogdana Klicha oraz Ryszarda Schnepfa, chargé d’affaires we Włoszech.

#

Prezydent Mołdawii Maia Sandu przybędzie do Polski z oficjalną wizytą. W planie wizyty jest spotkanie z prezydentem Karolem Nawrockim, premierem Donaldem Tuskiem, oraz marszałkami Sejmu Włodzimierzem Czarzastym i Senatu Małgorzatą Kidawą-Błońską.

Wizyta Mai Sandu rozpocznie się przed południem od ceremonii oficjalnego powitania mołdawskiej prezydent przez Karola Nawrockiego na dziedzińcu Pałacu Prezydenckiego. Następnie zaplanowano rozmowy „w cztery oczy” obojga prezydentów, rozmowy delegacji Polski i Mołdawii oraz spotkanie z mediami.

Prezydent Nawrocki wyda też oficjalne śniadanie na cześć Mai Sandu. Po południu prezydent Mołdawii spotka się z premierem Donaldem Tuskiem, marszałkami Sejmu i Senatu Włodzimierzem Czarzastym oraz Małgorzatą Kidawą-Błońską.

#

Wicepremier, szef MSZ Radosław Sikorski spotka się w Warszawie ze swoim odpowiednikiem z Arabii Saudyjskiej, księciem Faisalem bin Farhanem Al Saudem; w planach są rozmowy ministrów oraz wspólna konferencja prasowa.

Faisal bin Farhan Al Saud, członek rządzącej Arabią Saudyjską dynastii, pełni funkcję ministra spraw zagranicznych Arabii Saudyjskiej od 2019 roku.

#

Po południu zarząd Polskiego Komitetu Olimpijskiego zatwierdzi, a następnie ogłosi oficjalny skład reprezentacji na rozpoczynające się 6 lutego igrzyska Mediolan-Cortina d’Ampezzo. We Włoszech wystąpi podobna liczba biało-czerwonych jak cztery lata wcześniej w Pekinie, gdzie było ich 57. Kwalifikację wywalczyło 59 sportowców, ale może się zdarzyć, że ta liczba się zmieni, np. wskutek relokacji miejsc.

Razem ze składem zostaną ogłoszone nazwiska chorążych polskiej ekipy i wiele wskazuje, że taką rolę może pełnić trzykrotny złoty medalista olimpijski w skokach narciarskich Kamil Stoch, który po tym sezonie zakończy karierę. We Włoszech rywalizacja toczyć się będzie o 116 kompletów medali w 16 dyscyplinach.