Dziś w kraju i na świecie (środa, 4 lutego)

521 lat temu (1505 r.) urodził się Mikołaj Rej, ojciec literatury polskiej, autor „Fraszek”, „Żywota człowieka poczciwego” i „Krótkiej rozprawy między trzema osobami: Panem, Wójtem a Plebanem”. Po przejściu na kalwinizm nazwany przez katolików szatanem został umieszczony w pierwszym w Polsce Indeksie Ksiąg Zakazanych.

280 lat temu (1746 r.) w Mereczowszczyźnie na Polesiu urodził się Tadeusz Kościuszko, uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, generał, Naczelnik Sił Zbrojnych Narodowych w powstaniu w 1794 r.

105 lat temu (1921 r.) Sejm Ustawodawczy uchwalił ustawę o powołaniu Orderu Odrodzenia Polski, a Order Orła Białego odnowiono jako najwyższe odznaczenie państwowe.

97 lat temu (1929 r.) Polska ratyfikowała protokół genewski o zakazie stosowania broni chemicznej.

83 lata temu (1943 r.) urodziła się Wanda Rutkiewicz, himalaistka, zdobywczyni ośmiu z 14 ośmiotysięczników (w tym Mount Everestu, czego dokonała jako pierwsza Europejka). Zaginęła podczas próby zdobycia Kanczendzongi (trzeciego najwyższego szczytu na Ziemi), jej ciała nie odnaleziono.

81 lat temu (1945 r.) w Jałcie rozpoczęła się konferencja „Wielkiej Trójki”, w której wzięli udział Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt i Józef Stalin; w wyniku zawartego porozumienia Polska po wojnie znalazła się w strefie wpływów Związku Sowieckiego, o co zabiegał Józef Stalin; Rząd RP na Uchodźstwie uznał ten fakt za zdradę ze strony dotychczasowych aliantów.

75 lat temu (1951 r.) w Krakowie ukazał się pierwszy numer tygodnika społeczno-literackiego „Życie Literackie”.

70 lat temu (1956 r.) w Paryżu zmarł Ksawery Tartakower, szachista polski pochodzenia żydowskiego, sześciokrotny reprezentant Polski na olimpiadach szachowych, członek „złotej” drużyny polskiej na olimpiadzie w 1930 roku; od II wojny światowej pozostawał na emigracji.

22 lata temu (2004 r.) uruchomiono portal społecznościowy Facebook; jego twórcą jest Mark Zuckerberg; portal ma ponad miliard użytkowników.

KRAJ

Dziś drugi i zarazem ostatni dzień posiedzenia Rady Polityki Pieniężnej. Zapadnie decyzja w sprawie stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego, które – zdaniem głównego ekonomisty ING Banku Śląskiego Rafała Beneckiego – pozostaną na niezmienionym poziomie.

Na ostatnim posiedzeniu, 14 stycznia, RPP nie obniżyła stóp procentowych; stopa referencyjna pozostała na poziomie 4 proc. Rada sygnalizowała wówczas, że jej dalsze decyzje będą uzależnione od danych o inflacji i aktywności gospodarczej. W całym 2025 r. RPP obniżyła stopy procentowe o 175 punktów bazowych z poziomu 5,75 proc.

ZAGRANICA

W Abu Zabi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich ma się rozpocząć kolejna runda trójstronnych negocjacji między Ukrainą, USA a Rosją, która ma potrwać dwa dni. Jak przekazała agencja Reutera, powołując się na urzędnika Białego Domu, w negocjacjach ma uczestniczyć specjalny wysłannik prezydenta Donalda Trumpa Steve Witkoff. Spotkanie w Abu Zabi będzie drugą turą trójstronnych negocjacji pokojowych. Pierwszą przeprowadzono 23-24 stycznia.

#

Wicepremier, minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski kontynuuje wizytę w Waszyngtonie. Szef MSZ weźmie udział w zorganizowanej przez Departament Stanu USA konferencji ministerialnej na temat zabezpieczenia łańcuchów dostaw minerałów krytycznych. Zwołane przez sekretarza stanu Marka Rubio spotkanie ma być poświęcone współpracy w celu zmniejszenia zależności świata od minerałów wydobywanych i przetwarzanych przez Chiny. Podczas spotkania podpisane ma być porozumienie. Ponadto minister Sikorski otworzy wydarzenie w polskiej ambasadzie upamiętniające 280-lecie urodzin Tadeusza Kościuszki w 250. rocznicę uchwalenia deklaracji niepodległości Stanów Zjednoczonych.

#

Sąd w USA ma wydać wyrok na Ryana Routha, który w ub. roku został uznany za winnego próby zamachu na Donalda Trumpa na polu golfowym we wrześniu 2024 r. Prokuratura domaga się dla niego dożywotniej kary pozbawienia wolności. Według prokuratury agent Secret Service udaremnił próbę zamachu, gdy Trump grał w golfa w mieście West Palm Beach na Florydzie.

SPORT

Dziś wieczorem, dwa dni przed ceremonią otwarcia igrzysk Mediolan-Cortina d'Ampezzo, odbędą się pierwsze olimpijskie zawody – zmagania w curlingu rozpoczną pary mieszane. Pierwsi Polacy zaprezentują się w piątek, kiedy wystartuje drużynowa rywalizacja w łyżwiarstwie figurowym. O rekordowe 116 kompletów medali walczyć będzie 2900 sportowców z 92 krajów, w tym 60-osobowa polska ekipa.