Jeszcze kilka lat temu sztuczna inteligencja w szkolnej klasie mogła przypominać rekwizyt z filmu science fiction. Dziś uczniowie nie tylko korzystają z AI, lecz potrafią budować modele, analizować ich działanie i rozwiązywać problemy z zakresu uczenia maszynowego na poziomie międzynarodowej rywalizacji.
Od 2 do 8 sierpnia 2026 roku w Astanie w Kazachstanie odbywała się trzecia edycja International Olympiad in Artificial Intelligence. W zawodach uczestniczyło ponad 400 młodych ludzi reprezentujących 103 kraje i terytoria. Oficjalna strona IOAI potwierdza, że tegoroczna edycja była przeznaczona dla uczniów szkół średnich i odbywała się pod patronatem UNESCO.
Ośmiu uczniów. Osiem medali
Najwyżej sklasyfikowanym Polakiem został Michał Masny, uczeń XIV Liceum Ogólnokształcącego w Warszawie. Zdobył złoty medal i zajął czwarte miejsce w klasyfikacji indywidualnej.
Złote medale wywalczyli również Krzysztof Rojek z III LO we Wrocławiu – 11. miejsce, Mikołaj Źrałek z XIV LO w Warszawie – 32. miejsce oraz Tomasz Kuczko z XIII LO w Szczecinie – 34. miejsce.
Ze srebrnymi medalami wrócili Marcel Kosmala z Akademickiego LO Politechniki Wrocławskiej, Michał Karp z Technikum Łączności nr 14 w Krakowie, Jakub Ptaszkiewicz z Uniwersyteckiego LO w Toruniu oraz Maksym Kaminskyi z Technikum nr 4 w Kielcach. Oficjalna polska Olimpiada Sztucznej Inteligencji podaje, że w nieformalnej klasyfikacji państw Polska zajęła trzecie miejsce na świecie.
To szczególnie mocny rezultat, bo nie mamy do czynienia z konkursem polegającym na sprawnym wpisywaniu poleceń do popularnego chatbota. Program zawodów obejmował dwie rundy indywidualne oraz konkurencje drużynowe, a zawodnicy musieli mierzyć się z problemami dotyczącymi sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego.
To już nie pojedynczy sukces
Polski wynik w Astanie nie pojawił się znikąd.
Rok wcześniej, podczas drugiej Międzynarodowej Olimpiady Sztucznej Inteligencji w Pekinie, Polacy zdobyli w konkurencji indywidualnej trzy złote, trzy srebrne i jeden brązowy medal. W zawodach drużynowych polskie ekipy zajęły pierwsze i trzecie miejsce, a Polska była druga w klasyfikacji medalowej.
Jednym z bohaterów tamtych zawodów był Krzysztof Rojek, który w 2025 roku wygrał indywidualną rywalizację w Pekinie. Rok później ponownie znalazł się w złotej grupie medalistów. Michał Masny również nie jechał do Kazachstanu jako anonimowy debiutant – zaledwie kilka tygodni wcześniej, podczas Europejskiej Olimpiady Sztucznej Inteligencji w Klużu-Napoce, zdobył złoty medal i trzecie miejsce w klasyfikacji generalnej.
Polską reprezentację na zawody w Astanie wyłoniono podczas krajowej Olimpiady Sztucznej Inteligencji. Jej finał odbył się w kwietniu na Wydziale Matematyki i Informatyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W finale uczestniczyło 45 uczniów, z których wybrano ośmioosobową reprezentację na zawody światowe.
Od Enigmy do uczenia maszynowego
Polska ma długą tradycję matematyczną i informatyczną. Nazwiska Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego – matematyków, którzy złamali szyfr Enigmy – należą dziś do historii światowej kryptologii. Współczesna rywalizacja przeniosła się z elektromechanicznych maszyn szyfrujących do sieci neuronowych, transformerów i ogromnych zbiorów danych, ale fundament pozostał podobny: matematyka, logika, cierpliwość i umiejętność rozwiązywania problemów.
Podczas tegorocznego obozu przygotowującego najlepszych polskich uczestników do międzynarodowej rywalizacji młodzież zajmowała się m.in. klasycznym uczeniem maszynowym, modelami generatywnymi, uczeniem ze wzmocnieniem, analizą audio, systemami rekomendacyjnymi czy dostrajaniem modeli. To poziom znacznie wykraczający poza zwykłe szkolne lekcje informatyki.
I właśnie tutaj sukces medalistów zaczyna być czymś więcej niż sportową tabelą wyników.
Polska szkoła wchodzi w epokę AI
W czerwcu rząd zapowiedział wyposażenie szkół podstawowych i ponadpodstawowych w 12 tysięcy laboratoriów sztucznej inteligencji. Na program przeznaczono 1,86 mld zł ze środków Krajowego Planu Odbudowy i budżetu państwa. Według Kancelarii Prezesa Rady Ministrów każde laboratorium ma otrzymać m.in. laptopy, jednostkę obsługującą usługi AI, urządzenia sieciowe, interaktywny monitor i specjalistyczne oprogramowanie.
Sprzęt jest jednak najłatwiejszą częścią tej układanki.
Znacznie trudniejsze będzie przygotowanie nauczycieli i stworzenie modelu edukacji, w którym sztuczna inteligencja nie stanie się elektroniczną ściągą zastępującą samodzielne myślenie. Według informacji rządowych systemowymi szkoleniami z nowych kompetencji ma zostać objętych co najmniej 13 tysięcy nauczycieli.
Podczas finału krajowej Olimpiady AI dziekan Wydziału Matematyki i Informatyki UAM prof. Krzysztof Dyczkowski zwracał uwagę, że potrzebni są nie tylko specjaliści obsługujący technologię, ale również ludzie „odpowiedzialni, krytycznie myślący i świadomi wpływu technologii na społeczeństwo”.
To zdanie może okazać się ważniejsze niż wszystkie szkolne serwery razem wzięte.
A Tomaszów?
Zmiana nie zatrzymuje się na Warszawie, Krakowie czy Wrocławiu.
Już w maju 2025 roku Urząd Miasta w Tomaszowie Mazowieckim informował o planowanym wyposażeniu miejskich szkół podstawowych w 11 pracowni sztucznej inteligencji. Sprzęt miał znaleźć się we wszystkich placówkach, a równolegle zapowiadano przekazanie szkołom 61 zestawów umożliwiających prowadzenie nauki zdalnej.
W tym kontekście osiem medali zdobytych kilka tysięcy kilometrów od Tomaszowa przestaje być egzotyczną wiadomością z Kazachstanu.
Dzisiejsi mistrzowie AI uczyli się w szkołach w Warszawie, Wrocławiu, Szczecinie, Krakowie, Toruniu i Kielcach. Nie ma żadnego powodu, aby za kilka lat na podobnej liście nie pojawił się Tomaszów Mazowiecki.
Komputer można kupić. Pracownię można wyposażyć. Program można sfinansować z wielkiego europejskiego projektu. Najtrudniej stworzyć środowisko, w którym kilkunastoletni człowiek dostanie czas, dobrego nauczyciela i przekonanie, że warto próbować rzeczy trudniejszych niż szkolne minimum.
Osiem medali z Astany pokazuje, że kiedy te elementy spotkają się w jednym miejscu, efekt może być światowej klasy.
Napisz komentarz
Komentarze