Wczoraj w Oczyszczalni Ścieków w Tomaszowie Mazowieckim odbyło się robocze spotkanie partnerów projektu LIFE Pilica. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele Komisji Europejskiej i jej wykonawców, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii PAN, PGW Wód Polskich – RZGW w Warszawie oraz instytucji odpowiedzialnych za gospodarkę wodną. To część długofalowego przedsięwzięcia, które ma poprawić jakość wód i retencję w całej zlewni Pilicy do 2030 r.
Czym jest LIFE Pilica
LIFE Pilica to zintegrowany projekt LIFE (nr LIFE19 IPE/PL/000005) koordynowany przez Wody Polskie. Obejmuje ponad 9,2 tys. km² i 93 gminy w pięciu województwach. Zakłada m.in. wdrożenie działań z Planu Gospodarowania Wodami, ograniczanie eutrofizacji i podnoszenie retencji wód w krajobrazie. Budżet projektu to 16,3 mln euro (60% finansowanie UE, 35% NFOŚiGW).
Z perspektywy efektów środowiskowych Komisja Europejska wskazuje konkretne cele: osiągnięcie do 60% celów środowiskowych w zlewni, 25% redukcję zakwitów sinic w Zalewie Sulejowskim oraz 20% wzrost usług ekosystemowych (np. turystyki).
Dwa główne wątki spotkania w Tomaszowie
1) Cyfrowy obieg informacji o ściekach dowożonych i wsparcie kontroli
Rozmawiano o uspójnieniu i digitalizacji danych dotyczących nieczystości ciekłych dowożonych do oczyszczalni. Ma to bezpośredni związek z obowiązkiem elektronicznej ewidencji zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni, który od 1 stycznia 2023 r. spoczywa na wszystkich gminach (nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).
Na rynku działają już rozwiązania wspierające gminy i przedsiębiorstwa komunalne: przykładowo system Monitoring Ścieki Polskie do śledzenia obiegu ścieków i wykrywania nieprawidłowości oraz stacje zlewne z oprogramowaniem FEKO+, które generuje m.in. raporty z ilości ścieków dowożonych. Takie narzędzia – obok obowiązkowej ewidencji – pomagają uszczelnić system i ograniczać zrzuty nielegalne.
2) Retencja deszczówki i odbudowa „Stawu Starzyckiego”
Drugim wątkiem była współpraca przy inwestycjach retencyjnych, w tym przywróceniu zbiornika Staw Starzycki w Tomaszowie z wykorzystaniem rozwiązań opartych na naturze. ERCE PAN i spółka Hydroinvest przygotowują koncepcję odbudowy z zastosowaniem sekwencyjnych systemów sedymentacyjno-biofiltracyjnych (SSSB) – biotechnologii ekohydrologicznej służącej sedymentacji i biologicznemu wiązaniu biogenów. To podejście ma jednocześnie poprawiać jakość wody, zwiększać retencję i wspierać bioróżnorodność.
Szerszy kontekst: Pilica, Zalew Sulejowski i narzędzia decyzyjne
W ramach LIFE Pilica powstaje również portal i baza danych do zarządzania zasobami wodnymi oraz aplikacja wspomagania decyzji dla Zalewu Sulejowskiego. Celem jest ograniczenie eutrofizacji i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego m.in. poprzez lepsze planowanie operacyjne zbiornika.
Dlaczego to ważne dla Tomaszowa i regionu
- Lepsze dane = lepsza kontrola. Cyfrowy obieg informacji o ściekach dowożonych i jednolite standardy ewidencji ułatwiają wykrywanie „luk” w systemie oraz planowanie inwestycji kanalizacyjnych tam, gdzie są najbardziej potrzebne.
- Retencja opadowa blisko ludzi. Odbudowa Stawu Starzyckiego w formule „nature-based solutions” może stać się lokalnym buforem retencyjnym, miejscem rekreacji i mikroprzestrzenią chłodu – jednocześnie poprawiając parametry wód dopływających do Pilicy.
- Współpraca wielu instytucji. Projekt spina działania gmin, nauki i administracji wodnej pod egidą Wód Polskich – RZGW w Warszawie pełni funkcję Jednostki Realizującej Projekt.
Co dalej
Po spotkaniu partnerzy kontynuują prace nad wdrożeniem rozwiązań cyfrowych dla ścieków dowożonych oraz nad dokumentacją przyrodniczo-techniczną dla inwestycji retencyjnych. Tomaszów – jako ważny punkt na mapie zlewni – pozostaje naturalnym miejscem do testowania dobrych praktyk, które następnie można skalować w innych gminach Pilicy.
Napisz komentarz
Komentarze