Dziś w kraju i na świecie – najważniejsze wydarzenia 16 marca

Dziś jest poniedziałek, 16 marca, siedemdziesiąty piąty dzień w roku. Wschód słońca o godz. 5.51, zachód o 17.39.
Imieniny obchodzą: Antoni, Gabriel, Herbert, Hiacynt, Izabela, Julian, Karol, Walenty i Walentyn.

Kalendarium historyczne – wydarzenia z historii Polski i świata

562 lata temu (1464 r.) biskup Warmii Paweł Legendorf wystąpił z zakonu krzyżackiego i przeszedł na stronę Związku Pruskiego, a tym samym uznał zwierzchnictwo Królestwa Polskiego.

299 lat temu (1727 r.) w Toruniu urodził się Efraim Schroeger (zm. 1783), architekt, autor m.in. Pałacu Szustra w Warszawie, mostu łyżwowego w Warszawie oraz pałacu prymasowskiego w Skierniewicach.

288 lat temu (1738 r.) w Kownie urodził się Józef Kazimierz Kossakowski, pisarz, publicysta, biskup inflancki; jeden z przywódców konfederacji targowickiej; powieszony w Warszawie w czasie Powstania Kościuszkowskiego (1794) jako zdrajca.

134 lata temu (1892 r.) w majątku Ponedel na Kowieńszczyźnie urodził się Marian Zyndram-Kościałkowski (zm. 1946), żołnierz Legionów Polskich, współtwórca Polskiej Organizacji Wojskowej (POW), działacz BBWR, premier Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1934–1935.

125 lat temu (1901 r.) prezydent Krakowa Józef Friedlein dokonał uroczystego otwarcia pierwszej linii tramwaju elektrycznego w Krakowie.

98 lat temu (1928 r.) w Grudziądzu urodził się Aleksander Ścibor-Rylski (zm. 1983), pisarz, scenarzysta i reżyser filmowy; członek Szarych Szeregów, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego.

87 lat temu (1939 r.) wydano dekret kanclerza III Rzeszy Adolfa Hitlera o utworzeniu Protektoratu Czech i Moraw.

82 lata temu (1944 r.) 1. Korpus Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS został przekształcony w 1. Armię Polską; dowództwo objął gen. Zygmunt Berling.

75 lat temu (1951 r.) w Londynie zmarł Janusz Jędrzejewicz (ur. 1885), żołnierz Legionów Polskich i POW, pułkownik Wojska Polskiego, działacz BBWR; poseł na Sejm RP (1928–1935), senator (1935–1938); minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego (1931–1934); premier Rzeczypospolitej Polskiej (1933–1934).

56 lat temu (1970 r.) w Warszawie zmarł Jerzy Szaniawski (ur. 1886), dramaturg, prozaik i felietonista, autor sztuk teatralnych „Dwa teatry”, „Żeglarz”, „Adwokat i róże” oraz zbioru opowiadań „Profesor Tutka”.

Muzyczne kalendarium – ważne wydarzenia w historii muzyki

1954 – w San Francisco urodziła się Nancy Wilson, wokalistka zespołu Heart. Grupa odniosła międzynarodowy sukces muzyczny w drugiej połowie lat 80. płytami “Heart” i “Bad Animals”, a szczególnie utworami “Alone”, “These Dreams” i “Who Will You Run To”.

1959 – grupa The Platters zdobyła pierwsze miejsce brytyjskiej listy przebojów utworem “Smoke Gets In Your Eyes”.

1964 – The Beatles ustanowili rekord zamówień – amerykańskie sklepy zamówiły 2,1 mln egzemplarzy singla „Can’t Buy Me Love”.

1966 – w Leer w Niemczech urodził się H.P. Baxxter, lider zespołu Scooter, jednej z najbardziej popularnych grup muzyki techno w Europie.

1968 – pośmiertny singiel Otisa Reddinga “Sittin’ On The Dock Of The Bay” rozpoczął pięciotygodniowe panowanie na szczycie listy przebojów w USA.

1970 – zmarła Tammi Terrell, wokalistka Motown, znana z przebojów nagranych z Marvinem Gayem, m.in. “Ain’t No Mountain High Enough”.

1971 – duet Simon & Garfunkel zdobył sześć nagród Grammy, w tym za nagranie roku i album roku za “Bridge Over Troubled Water”.

1974 – zespół Paper Lace zdobył pierwsze miejsce brytyjskiej listy przebojów utworem “Billy Don’t Be A Hero”.

1979 – w Tychach urodził się Piotr Kupicha, lider zespołu Feel, znanego z hitów “A gdy jest już ciemno”, “No pokaż na co cię stać” oraz “Jak anioła głos”.

1991 – siedmiu członków zespołu Reby McEntire, gwiazdy muzyki country, zginęło w katastrofie lotniczej.

2003 – Gareth Gates i formacja The Kumars zdobyli pierwsze miejsce brytyjskiej listy przebojów piosenką “Spirit In The Sky”.

2010 – zespół ABBA został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame w Nowym Jorku.

Najważniejsze wydarzenia w Polsce – polityka i gospodarka

Dziś w całym kraju odbędą się konferencje prasowe polityków Koalicji Obywatelskiej (KO) dotyczące programu SAFE.

Konferencje zaplanowano m.in. we Wrocławiu, Stalowej Woli, Inowrocławiu, Katowicach, Zielonej Górze, Tarnowie, Jaśle, Opolu i Łodzi, a po południu także w Kędzierzynie-Koźlu, Gdańsku i Biłgoraju.

W czwartek prezydent Polski Karol Nawrocki poinformował w orędziu, że nie podpisze ustawy wdrażającej unijny mechanizm dozbrajania SAFE. Podkreślił, że nie podpisze ustawy, która „uderza w suwerenność, bezpieczeństwo ekonomiczne i militarne Polski”.

Rząd deklaruje, że po wecie prezydenta program SAFE będzie realizowany w ramach działającego w Banku Gospodarstwa Krajowego Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.

Ustawa o obronie ojczyzny zakłada, że BGK może zaciągać pożyczki i emitować obligacje na rzecz modernizacji Wojska Polskiego.

W piątek Rada Ministrów przyjęła uchwałę upoważniającą ministrów obrony i finansów do podpisania umowy dotyczącej programu SAFE.

Sprawa SAFE i finansowania polskiej armii stała się w ostatnich tygodniach przedmiotem sporu politycznego w Polsce między rządem a opozycją.

Rząd podkreśla, że nisko oprocentowane pożyczki z odroczoną spłatą to szansa na modernizację Wojska Polskiego i rozwój polskiego przemysłu obronnego.

Jako dużą szansę dla polskiej armii program SAFE wskazywali także generałowie, w tym szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. Wiesław Kukuła oraz szef Agencji Uzbrojenia gen. Artur Kuptel.

Najważniejsze wydarzenia na świecie – wojna, polityka i gospodarka

Trwa 17. dzień wojny Izraela i USA z Iranem.

28 lutego Izrael i Stany Zjednoczone rozpoczęły naloty na cele w Iranie. W odpowiedzi Teheran atakuje państwa regionu, w tym bazy wojskowe USA.

Iran zamknął cieśninę Ormuz, przez którą w czasie pokoju transportowane jest około 20 proc. światowej ropy naftowej. Decyzja ta spowodowała gwałtowny wzrost cen ropy na światowych rynkach.

Międzynarodowa Agencja Energetyczna (MAE) zarekomendowała uwolnienie 400 mln baryłek ropy z rezerw strategicznych państw członkowskich.

Prezydent USA Donald Trump zapowiedział wysłanie okrętów wojennych w celu zabezpieczenia szlaku morskiego w cieśninie Ormuz. Wezwał do udziału również Chiny, Francję, Japonię, Koreę Południową i Wielką Brytanię.

Unia Europejska i polityka międzynarodowa

Dziś w Brukseli odbędzie się posiedzenie ministrów spraw zagranicznych Unii Europejskiej.

Ministrowie omówią wojnę w Ukrainie, sytuację na Bliskim Wschodzie oraz politykę UE wobec południowych sąsiadów.

Podczas spotkania odbędzie się również dyskusja o europejskiej strategii bezpieczeństwa.

W rozmowach udział weźmie wicepremier i minister spraw zagranicznych Polski Radosław Sikorski.

Trybunał Sprawiedliwości UE – sprawa polskiego Sądu Najwyższego

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) zajmie się dziś sprawą powoływania sędziów Sądu Najwyższego w Polsce.

TSUE ma rozstrzygnąć, czy w składzie orzekającym Sądu Najwyższego mogą zasiadać sędziowie powołani w wadliwej procedurze nominacyjnej.

Sprawę zainicjował w 2018 roku ówczesny sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie, obecny minister sprawiedliwości Waldemar Żurek.

Francja – proces byłego prezydenta Nicolasa Sarkozy’ego

Dziś rozpoczyna się proces apelacyjny byłego prezydenta Francji Nicolasa Sarkozy’ego.

Sprawa dotyczy zarzutów o nielegalne finansowanie kampanii wyborczej w 2007 roku przez Libię Muammara Kadafiego.

25 września 2025 roku sąd pierwszej instancji skazał Sarkozy’ego, który był prezydentem Francji w latach 2007–2012, na pięć lat pozbawienia wolności.

Sarkozy jest pierwszym byłym prezydentem Francji skazanym na karę więzienia.