Czas na Radę Seniorów

Możliwość powoływania Rad Seniorów wprowadziła pod koniec 2013 roku nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym. Artykuł 5c nakłada na gminę obowiązek sprzyjania solidarności międzypokoleniowej oraz tworzenia warunków do pobudzania aktywności obywatelskiej osób starszych w społeczności lokalnej. Radę seniorów tworzy się z inicjatywy organu stanowiącego lub wykonawczego samorządu, bądź na wniosek zainteresowanych środowisk. Ma ona z założenia charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny.

Mimo tego, że upłynęło już blisko półtora roku od wejścia w życie nowych przepisów tylko w kilkudziesięciu spośród ponad 2,5 tysiąca polskich gmin takie Rady Seniorów zostały powołane do życia. Takie dane zaprezentowano w tym tygodniu w trakcie konferencji  zatytułowanej „Ogólnopolskie Spotkanie Rad Seniorów. Zoom na Rady Seniorów. Diagnoza i wyzwania”, a która zorganizowana została przez sejmową komisję polityki senioralnej oraz Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”.

Na konferencji przedstawiono wyniki badania zrealizowanego w 2014 r. w ramach projektu „zoom na rady seniorów”. Przeprowadzono je w oparciu o dane dotyczące 76 rad funkcjonujących już na terenie kraju. Pokazały one, że Rady powoływane są rzadko z inicjatywy samych osób starszych, a jeszcze rzadziej z inicjatywy organizacji społecznych, działających na rzecz seniorów. Najczęściej inicjatywa leży po stronie prezydentów i burmistrzów. W Tomaszowie organizacje zrzeszające osoby w starszym wieku należą do najaktywniejszych w całym mieście.

Ze wspomnianego wyżej badania wynika, że rady seniorów, pełnią przede wszystkim funkcję aktywizacyjno-integracyjną. Współpracują najczęściej samorządem - wydziałami zdrowia, edukacji, spraw społecznych urzędów gmin, a w następnej kolejności z lokalnymi instytucjami kultury; seniorskimi organizacjami pozarządowymi i Uniwersytetami Trzeciego Wieku; domami dziennego pobytu oraz ośrodkami pomocy społecznej.

1 października obchodzimy Międzynarodowy Dzień Osób Starszych. W tym terminie wicemarszałek Sejmu Elżbieta Radziszewska zamierza zorganizować obrady parlamentu seniorów na wzór odbywającej się co roku 1 czerwca sesji Sejmu Dzieci i Młodzieży.

Warto zauważyć, że w Polsce od kilkunastu lat obserwujemy proces zmiany struktury demograficznej i rosnący udział osób starszych w całej populacji. Według danych GUS osoby powyżej 65. roku życia stanowią obecnie ok. 15 proc. ludności kraju. Dane Eurostatu wskazują, że w 2060 r. co trzeci mieszkaniec Unii Europejskiej będzie miał 65 lat i więcej.