Mleko mamy zmienne jest… o tym, jak zmienia się pokarm kobiecy i dostosowuje do potrzeb dziecka

Wyróżniamy kilka rodzajów mleka:

1. Mleko wcześniacze- jego skład jest nieco inny niż dziecka donoszonego ze względu na wyjątkowe potrzeby takiego maleństwa. Mleko wcześniacze ma wyższą wartość energetyczną niż mleko dojrzałe. Zawiera więcej białka, niektórych minerałów i tłuszczów. Dodatkowo ma mnóstwo czynników odpornościowych (np. immunoglobuliny SIgA, laktoferryny)- to wyjątkowo ważne w przypadku dzieci przedwcześnie urodzonych.
2. Mleko przedporodowe- mleko to gromadzi się w przewodach mlecznych i niekiedy można zobaczyć kilka jego kropel na brodawkach (jeszcze w ciąży), gdyż sam proces wytwarzania pokarmu rozpoczyna się już w 16- 22 tygodniu ciąży. Takie mleko jest bogate w białko, sód, chlorki, mniej w nim tłuszczu i laktozy.
3. Siara- wydziela się w kilku pierwszych dniach po porodzie ( przez ok. 4- 6 dni). Nie ma jej wiele ze względu na niewielką pojemność żołądka, słabe możliwości trawienne i wydalnicze noworodka. Taka ilość siary pozwala także dziecku przećwiczyć koordynację ssania i połykania z oddychaniem (przy większych ilościach mleka sprawiałoby to noworodkowi większą trudność). Siara z reguły jest żółta, gęsta i lepka (trochę przypomina miód). Jest wyjątkowo bogata w przeciwciała (zawiera np. immunoglobuliny SIgA, leukocyty), których zadaniem jest wczesna ochrona maleństwa przed drobnoustrojami, z którymi się styka tuż po porodzie. Dodatkowo ten rodzaj mleka jest mocno skoncentrowany, napakowany ważnymi składnikami odżywczymi (więcej w nim np. białka niż w mleku dojrzałym).
4. Mleko przejściowe- występuje między siarą a mlekiem dojrzałym, czyli mniej więcej między 7 a 14 dniem po porodzie. Jego barwa jest raczej biała, kaloryczność rośnie. Zaczyna zawierać inne składniki (zwłaszcza wodę). Zmniejsza się w nim ilość immunoglobulin, białka czy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, a zwiększa poziom laktozy, tłuszczów i witamin rozpuszczalnych w wodzie.
5. Mleko dojrzałe- tak można nazwać mleko ok. 2 tygodnia po porodzie. Najczęściej jest niebieskawe i wodniste. Jego kaloryczność rośnie, pojawia się w nim więcej tłuszczów (poziom tłuszczów zmienia się w czasie karmienia, a także w zależności np. od pory dnia, stopnia opróżniania piersi czy upływu czasu między karmieniami). Mimo iż nie jest już tak skoncentrowane jak siara, to wciąż znakomicie odżywia i chroni przed infekcjami.

W jaki sposób zmienia się mleko mamy?

1. Mleko zmienia się podczas jednego karmienia. Wraz z upływem czasu ssania mleko staje się bardziej kremowe i kaloryczne. Pierwsze łyki są dosyć wodniste, w kolejnych zwiększa się ilość tłuszczu. Krótki czas przy piersi może zaspokoić pragnienie, dłuższy- potrzeby żywieniowe. (O tym, czy należy podawać dziecku wodę, przeczytasz TUTAJ). 
2. Mleko zmienia się w ciągu dnia. Z reguły jest go więcej rano niż wieczorem. Mleko wieczorne i nocne jest tłustsze niż to z wcześniejszej części dnia. Ponadto w nocy pokarm kobiecy zawiera naturalne substancje usypiające (a przy okazji uspokajające). Między karmieniami piersi się „wyzerowują”, tzn. że tuż po karmieniu mleko jest bardzo tłuste, a np. za 30 min. znowu na początku wodniste. Dodatkowo im dłuższe przerwy między karmieniami, tym więcej mleka gromadzi się w piersiach i mniej w nim tłuszczu.
3. Mleko zmienia się wraz z wiekiem dziecka. Pokarm dopasowuje się do potrzeb rosnącego dziecka i w związku z tym zmieniają się w nim proporcje różnych składników. Gdy karmienie piersią dobiega końca, mleko mamy znów zaczyna przypominać siarę ze względu na wysoką ilość przeciwciał. Dzieje się tak dlatego, że dziecko odstawiane od piersi zaczyna być ponownie narażone na ogromną ilość zarazków ze świata zewnętrznego.
4. Mleko mamy, która urodziła przedwcześnie ma inny skład niż mleko mamy, która urodziła o czasie. Skład takiego mleka dopasowuje się do potrzeb maleństwa i jest bogatszy w niektóre składniki i czynniki odpornościowe (patrz powyżej).
5. Mleko mamy zwiększa liczbę ciał odpornościowych w czasie infekcji. Pokarm kobiecy wytwarza nowe przeciwciała, gdy tylko wykryje zarazki w otoczeniu. Te przeciwciała są nieustannie aktualizowane i mogą chronić dziecko przed bakteriami, wirusami, alergenami, toksynami itp.
6. Mleko mamy w niewielkim stopniu może zależeć od matczynej diety. Modyfikacje w składzie mleka mogą dotyczyć zawartości niektórych witamin, składników mineralnych i rodzaju tłuszczów (więcej przeczytasz o tym TUTAJ). 
7. Mleko mamy dostosowuje swój skład do panującego klimatu. Mowa tu o ilości wody w pokarmie- im cieplej, tym wody w mleku więcej (wspominałam o tym TUTAJ).

Dziecko najlepiej wie, czego potrzebuje. Warto mu w tej kwestii zaufać. Karmienie piersią jest najlepsze wtedy, gdy kieruje nim dziecko.