Smardzewice zawsze wolne!

Komitet Organizacyjny Rocznicy pod wodzą Wójta Gminy Franciszka Szmigla, złożony z Sołtysa Smardzewic, Zarządu OSP Smardzewice, kierownictwa miejscowej biblioteki oraz grona miejscowych społeczników i łódzkich twórców, już od dwóch miesięcy przygotowuje przedsięwzięcie pod wiele mówiącą nazwą: „Smardzewice zawsze wolne!”.

Trzyaktowy spektakl rozegra się w najbliższy piątek, 27 lipca, w trzech historycznych miejscach wsi, a poza dziesiątką aktorów z łódzkich teatrów zagrają w nim m.in. zespół Dzieciaki z Boguszyc, Smardzewianie i Mali Smardzewianie, kilku smardzewickich aktorów - amatorów oraz Wójt Franciszek Szmigiel jako Ignacy Mościcki.

Scena 1. Objawienie Świętej Anny, rok 1620

Pierwsza część spektaklu poświęcona jest rekonstrukcji nadzwyczajnego wydarzenia w historii wsi, momentu kiedy… Niebo bezpośrednio dotknęło Ziemi. Oto, jak opisał je Jan Piotr Dekowski – żyjący w latach 1907-1988 wybitny historyk i etnograf, wytrawny badacz i popularyzator dziejów Nadpilicza, organizator muzeów w Tomaszowie Mazowieckim i Opocznie:

„W odwiecznej głuchej puszczy, zwanej marjańską albo lubocheńską, na skrzyżowaniu dwu dróg, wiodących ze wschodu na zachód tj. z Nagórzyc do Brzustowa i z południa na północ tj. z Bukowca do Białobrzeg, objawiła się w 1620 r. Św. Anna, babka Chrystusowa, wieśniakowi ze Smardzewic – Wojciechowi Głowie...”
Warto nadmienić, że Dekowski w swych opisach oparł się na relacji, która od wiek wieków hołubiona jest w kronikach klasztornych O.O. Franciszkanów.

Na pamiątkę tego wydarzenia, w miejscu w którym doznał objawiania, Wojciech Głowa postawił krzyż. Jego kopia wciąż stoi na łące, zaś źródełko, które wytrysnęło na znak dany przez Św. Annę, bije do dziś i przez minione stulecia uzdrowienia przy nim doznały setki osób. Ciekawostką jest, z okazji obchodów nad źródełkiem stanęła wybudowana przez społeczników studnia, która od tej pory wskazywać będzie godnie święte miejsce.
Dokładnie w tym samym miejscu – na łące, na skraju lasu – rozegra się pierwsza część naszego spektaklu.

Scena 2. Rozruchy przy kościele, rok 1905

Przechodzimy z łąki pod kościół pw. Św. Anny, a jednocześnie przenosimy się do początku XX wieku. Jest Wielka Sobota 1905 roku. Wydarzenia, zrekonstruowane w części drugiej widowiska, zostały nazwane „Krwawą Wielkanocą”... Od kilku lat mieszkańcy wsi (dotąd raczej ugodowi) przeżywają ożywienie – duchowe i patriotyczne. Jego sprawcami są: Ks. Józef Kownacki – proboszcz tutejszej parafii i Józef Ostrowski – rzutki i przedsiębiorczy rolnik, działacz społeczny. To oni – obok carskiego naczelnika Stiepanowa – będą głównymi bohaterami drugiej części spektaklu.

Włościanie dają wyraz swojej, coraz większej, niechęci do władz carskich. Przyczyną konfliktu jest przede wszystkim zakaz korzystania z prastarego lasu, uznanego za osobisty teren łowiecki wielkiego księcia Aleksandra. Mnożą się represje. Do wsi zjeżdża oddział rosyjskiego wojska, aby aresztować księdza. Konflikt się zaostrza…

Scena 3. Prezydencka wizyta, rok 1929

Chcąc podkreślić zasługi smardzewian dla odzyskania Niepodległości, w 1929 roku wieś odwiedza Prezydent Najjaśniejszej Rzeczypospolitej – Ignacy Mościcki. W czasie swego kilkugodzinnego pobytu Prezydent przebywa w kościele św. Anny, potem otwiera pensję i szkołę dla smardzewickich dziewcząt. Spotkanie będzie odtworzone na błoniach – w miejscu tradycyjnych smardzewickich festynów i dożynek. Znamienitego Gościa przywita rodowity smardzewianin, prof. Seweryn Dziubałtowski, którego zagra jego żyjący potomek – Antoni Miernik. Na powitanie wygłosi autentyczne przemówienie Dziubałtowskiego z 1929, którego tekst zachował się do dziś.

Następnie obecni Włodarze wsi zaproszą publiczność do uczestnictwa w dożynkowym festynie.

W SPEKTAKLU UDZIAŁ WEZMĄ AKTORZY SCEN ŁÓDZKICH:
Wojciech Bartoszek, Mirosław Henke, Jarosław Paczyński, Mirosława Marcheluk, Lech Dyblik, Ryszard Mróz, Agnieszka Battelli, Urszula Paczyńska, Marek Lipski, Włodzimierz Wyczechowski.

A także: Grupy artystyczne i wykonawcy indywidualni ze Smardzewic: kapela ludowa, orkiestra OSP, zespoły dziecięce, śpiewacze, przedstawiciele władz, grupy rekonstrukcyjne i mieszkańcy wsi.

Muzyka oryginalna: Jarosław Paczyński.
Układ tekstu i reżyseria: Tomasz Bieszczad.

UWAGA: Akcja spektaklu rozgrywa się w trzech miejscach.
Publiczność jest prowadzona przez aktorów i przewodników.

Całość rozpocznie się msza polową przy źródle Św. Anny (w miejscu pierwszej sceny) o godzinie 17:00!
I. Część: Łąka przy cudownym źródełku – ulica Wesoła za kościołem Św. Anny
Potem przemarsz – ok. 10-15 min.

II. Część: Plac przy kościele Św. Anny
Potem przejazd (barwny korowód dożynkowy przez wieś wiedziony przez Prezydenta Mościckiego - podstawione bryczki, wozy, autobus) – ok. 10 min.
Lub pieszo – ok. 15 min.

III. Część: Błonia nad Pilicą (festyn)
Impreza (bez festynu) trwa ok. 2 godz.

Wydarzenie pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Łódzkiego, Starosty Powiatu Tomaszowskiego oraz Wójta Gminy Tomaszów Maz.

Organizatorzy: Łódzki Dom Kultury, Gminna Biblioteka Publiczna w Smardzewicach, OSP Smardzewice.