Dziś w kraju i na świecie (czwartek, 16 października)

641 lat temu (1384) na Wawelu odbyła się koronacja Jadwigi Andegaweńskiej na królową Polski.

212 lat temu (1813) pod Lipskiem rozpoczęła się tzw. bitwa narodów, w której wojska francuskie pod wodzą Napoleona Bonaparte, wspierane przez polski korpus księcia Józefa Poniatowskiego, poniosły klęskę w walce z wojskami koalicyjnymi Austrii, Prus, Rosji i Szwecji; bitwa zakończyła się 19 października.

205 lat temu (1820) w Krakowie rozpoczęto usypywanie Kopca Kościuszki.

96 lat temu (1929) ustanowiony został pierwszy międzynarodowy rekord lotniczy dla Polski; w samolocie RWD-2 piloci Franciszek Żwirko i Antoni Kocjan wznieśli się na wysokość 4004 metrów, co było rekordem w klasie samolotów o masie do 280 kg.

83 lata temu (1942) okupacyjne władze niemieckie powiesiły 50 więźniów Pawiaka w odwecie za przeprowadzoną przez oddziały AK akcję dywersyjną "Wieniec", w czasie której uszkodzono tory w kilku punktach wokół Warszawy, paraliżując w ten sposób na wiele godzin zaopatrzenie niemieckiej armii walczącej na froncie wschodnim.

80 lat temu (1945) minister spraw zagranicznych Wincenty Rzymowski podpisał w imieniu Polski Kartę Narodów Zjednoczonych.

67 lat temu (1958) Telewizja Polska nadała pierwszy spektakl "Kabaretu Starszych Panów".

47 lat temu (1978) w Rzymie kolegium kardynalskie wybrało metropolitę krakowskiego kardynała Karola Wojtyłę na papieża Kościoła katolickiego. Przyjął on imię Jan Paweł II; beatyfikowany 1 maja 2011 r. i kanonizowany 27 kwietnia 2014 r.

47 lat temu (1978) Wanda Rutkiewicz, jako trzecia kobieta na świecie i pierwsza Europejka, zdobyła Monut Everest.

34 lata temu (1991) zgodnie z umową pomiędzy RP i RFN powstała Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”, działająca na rzecz ofiar represji niemieckich w czasie II wojny światowej i polsko-niemieckiego dialogu.

22 lata temu (2003) drewniane tablice z 21 postulatami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, który przekształcił się w NSZZ "Solidarność", zostały wpisane na światową listę dziedzictwa kulturowego UNESCO "Pamięć Świata".

19 lat temu (2006) lider „Samoobrony” Andrzej Lepper został ponownie mianowany wicepremierem oraz ministrem rolnictwa i rozwoju wsi w rządzie premiera Jarosława Kaczyńskiego.

KRAJ

Dziś prezydent Karol Nawrocki weźmie udział w drugim dniu Kongresu Przyszłości Narodowej IPN ph. „Historia mówi przez pokolenia”. Podczas wydarzenia zostanie powołana Rada Młodzieży.

Kongres Przyszłości Narodowej trwa od środy do czwartku w Zatoce Sportu Politechniki Łódzkiej. Organizowane przez łódzki oddział IPN wydarzenie ma przybliżać najnowszą historię Polski w formach atrakcyjnych dla odbiorców w każdym wieku. Ma to być odpowiedź na wyniki badań społecznych zleconych przez IPN, które pokazały potrzebę szerszego i bardziej przystępnego przedstawiania dziejów Polski.

Wydarzenie jest objęte patronatem honorowym prezydenta, który wcześniej pełnił funkcję prezesa IPN.

# # #

W czwartek zakończy się III etap XIX Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. Późnym wieczorem poznamy nazwiska 10 pianistów, którzy zakwalifikowali się do finału. Zwycięzca pianistycznych zmagań zostanie ogłoszony w nocy z 20 na 21 października.

XIX edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina trwa od 2 do 23 października. Jego organizatorem jest Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. Polska Agencja Prasowa jest partnerem medialnym konkursu.

# # #

Dziś o godz. 10.00 w Senacie wicepremier, minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski przedstawi informację na temat polityki polonijnej. Po wystąpieniu wicepremiera odbędzie się konferencja prasowa marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy- Błońskiej i szefa MSZ.

W drugim dniu posiedzenia Senat m.in. wysłucha też informacji o działalności Rzecznika Praw Obywatelskich w 2024 roku wraz z uwagami o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela.

# # #

Dziś w drugim dniu posiedzenia Sejm zajmie się rządowym projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Projekt upraszcza przepisy podatkowe dotyczące przyspieszonej amortyzacji, co ma wpłynąć pozytywnie na większe możliwości inwestycyjne w gminach o wysokim bezrobociu. Firmy będą mogły szybciej rozliczyć koszty budowy budynków i budowli zlokalizowanych, jeśli będą zlokalizowane w gminach znajdujących się w powiecie lub mieście na prawach powiatu, gdzie przeciętny poziom bezrobocia wynosi co najmniej 120 proc. przeciętnej stopy bezrobocia w kraju.

Posłowie wysłuchają informacji bieżącej, o którą wnioskował klub Konfederacji, w sprawie wykorzystania środków z Funduszu Medycznego, ze szczególnym uwzględnieniem finansowania chorób rzadkich oraz wniosków zawartych w audycie klinicznym Krajowego Forum ORPHAN 2025.

Posłowie będą też zadawać przedstawicielom rządu pytania w sprawach bieżących. Posłowie Polski 2050 chcą zapytać ministra obrony o rozwój systemu łączności w sytuacjach ekstremalnych, posłowie Lewicy zwrócą się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z pytaniem w sprawie zapewnienia dodatkowych środków na utrzymanie aparatury naukowo-badawczej w 2026 roku, a posłowie PiS chcą zapytać Prezesa Rady Ministrów o zagrożenie bezpieczeństwa żywnościowego Polski w związku z planowaną umową handlową z krajami Mercosur oraz liberalizacją importu produktów rolnych z Ukrainy.

# # #

Dziś przed południem na dziedzińcu zewnętrznym Zamku Królewskiego na Wawelu wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz weźmie udział w uroczystym Apelu Pamięci poświęconym generałowi Tadeuszowi Jordan-Rozwadowskiemu oraz innym dowódcom Bitwy Warszawskiej 1920 roku, która zahamowała pochód Rosji Sowieckiej na Zachód i ponowną aneksję Polski przez Rosję.

# # #

Drugi dzień 14. Europejskiego Forum Nowych Idei (EFNI) w Sopocie poświęcony będzie m.in. bezpieczeństwu i obronności oraz wyzwaniom współczesnej gospodarki. Zaplanowano wykłady m.in. o biznesie i demokracji oraz moralności życia publicznego.

W wydarzeniu udział zapowiedzieli m.in. minister energii Miłosz Motyka, minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska oraz minister edukacji narodowej Barbara Nowacka.

EFNI, organizowane przez Konfederację Lewiatan przy współpracy z miastem Sopot i BusinessEurope, jest jedną z największych i najważniejszych konferencji biznesowych w tej części Europy.

# # #

Dziś Rada Warszawy zajmie się nocnym zakazem sprzedaży alkoholu w dwóch dzielnicach: Śródmieściu i Pradze-Północ. Zakazem objęte zostaną sklepy i stacje benzynowe. Zakaz sprzedaży alkoholu będzie obowiązywał od godziny 22.00 do 6.00. Pozytywną opinię na temat wprowadzenia nocnej prohibicji wyraziły już rady dzielnic, które teraz ma objąć zakaz. Sesja odbędzie się o godzinie 10.30 w Pałacu Kultury i Nauki.

# # #

ZAGRANICA

W Brukseli odbędzie się posiedzenie komisarzy, na którym Komisja Europejska przyjmie mapę drogową europejskiej gotowości obronnej. Chodzi o inicjatywę obronną UE, zaproponowaną w marcu 2025 roku przez przewodniczącą KE Ursulę von der Leyen, aby wzmocnić europejskie zdolności obronne. Plan zakłada pozyskanie ponad 800 mld euro na wydatki obronne, rozwój przemysłu obronnego, eliminację luk w wyposażeniu oraz poprawę mobilności wojskowej, aby zwiększyć gotowość UE na wypadek kryzysów. Jednym z elementów mapy drogowej, którą przyjmie KE, będzie budowa muru dronowego. Na posiedzeniu KE przyjmie też "globalną wizję z globalnymi celami w zakresie dyplomacji energetycznej i klimatycznej przed COP30" oraz pakt dla Morza Śródziemnego.

# # #

Francuski parlament będzie głosował rano nad wnioskami opozycji o wotum nieufności wobec ponownie wybranego premiera Sebastiena Lecornu. Wnioski złożyły skrajnie lewicowa Francja Nieujarzmiona (LFI) i skrajnie prawicowe Zjednoczenie Narodowe (RN). Nie wiadomo, czy Lecornu i jego gabinet przetrwają głosowanie. Znaczna część lewicy i skrajna prawica zagłosują za wotum nieufności, na korzyść rządu przemawia poparcie socjalistów, ale nie wszyscy posłowie będą respektować zalecenia swych partii. Los rządu rozstrzygnie się niewielką różnicą głosów. Z samej sumy posiadanych mandatów wynika, że opozycja zbierze przeciwko rządowi 265 głosów, a do przyjęcia wotum nieufności potrzebnych jest 289.