Uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej w Spale miała wyraźnie symboliczny charakter. Zgromadzeni samorządowcy, mieszkańcy i goście usłyszeli przypomnienie, że to właśnie tu – w dawnej letniej siedzibie prezydentów – Ignacy Mościcki w 1927 r. zainaugurował cykl Dożynek Prezydenckich, które do wybuchu wojny gromadziły delegacje z całego kraju, nawet do 10 tysięcy osób. Po 62 latach przerwy Aleksander Kwaśniewski w 2000 r. reaktywował spalskie święto plonów, stając się jego gospodarzem do roku 2005 – inicjatorem powrotu był wicepremier Roman Jagieliński.
Nowa tablica upamiętnia właśnie ten „powojenny” początek tradycji w XXI wieku. Wcześniej, składając kwiaty pod pomnikiem prezydenta Ignacego Mościckiego, Aleksander Kwaśniewski podkreślił ciągłość miejsca i idei. Zasadzony przez niego dąb – w Parku im. Prezydentów II Rzeczypospolitej – ma być znakiem trwałości i zakorzenienia Dożynek w pejzażu Spały.
W najnowszej historii spalskiego święta plonów przewijają się kolejne nazwiska głów państwa. Po okresie 2006–2008, gdy impreza miała charakter regionalny, ogólnopolską rangę Dożynkom w Spale przywrócił Lech Kaczyński (2009), tradycję kontynuował Bronisław Komorowski (2010–2014) i Andrzej Duda (2015–2019). W 2020 r. z powodu pandemii uroczystości przeniesiono do Pałacu Prezydenckiego w Warszawie.
Wydarzenie w Spale wpisuje się w szersze ożywienie zainteresowania dożynkową tradycją. W ostatnich tygodniach Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ogłosiło powrót ogólnopolskich dożynek do Spały, odwołując się wprost do dziedzictwa międzywojnia oraz reaktywacji z 2000 r. – co lokalnie odebrano jako szansę na trwały powrót centralnych obchodów i impuls promocyjny dla regionu. „Wielu z nas liczy, że Dożynki znów staną się stałym punktem kalendarza Spały” – mówią mieszkańcy Gminy Inowłódz.
Ciekawostki
Spała gościła Dożynki Prezydenckie w latach 1927–1938, a kulminacją dawnych uroczystości był barwny korowód z wieńcami dożynkowymi i obrzędowe przekazanie bochna chleba prezydentowi – szczegółowo opisywane przez ówczesną prasę. Po wojnie centralne dożynki organizowano głównie w Warszawie, dopiero XXI wiek przywrócił Spale należne miejsce. Kancelaria Prezydenta przypomina, że dożynkowa formuła w Spale była też okazją do rozmów o rolnictwie i bezpieczeństwie żywnościowym – od propozycji funduszu klęskowego po działania osłonowe dla gospodarstw
1/46
Spacer po deszczowej wystawie — Spała pamięta dożynki
Uczestnicy uroczystości, chroniąc się pod parasolami, oglądają plenerowe plansze poświęcone historii Dożynek Prezydenckich w Spale. Mimo deszczu panuje spokojna, skupiona atmosfera.
2/46
Pod parasolami – chwila wytchnienia przy planszach
Dwie panie z parasolami stoją na pierwszym planie, za nimi widać odwiedzających i plansze z archiwalnymi fotografiami. Deszcz nie zniechęca do udziału w wydarzeniu.
3/46
Wystawa w Spale
Goście przechodzą między sztalugami z fotografiami dawnych dożynek.
4/46
Elegancja w kroplach deszczu
Uczestnicy wydarzenia, trzymając parasole, kierują się w stronę kolejnych plansz wystawy.
5/46
Pozdrowienia dla Spały
Uczestniczka w niebieskim garniturze uśmiecha się i macha w stronę obiektywu, obok niej kolejni goście z parasolami. W tle widoczne sztalugi z fotografiami.
6/46
Deszczowe rozmowy między planszami
Grupa uczestników zatrzymuje się przy jednej z plansz. W centrum kadrów osoba z dużym, ciemnym parasolem rozmawia z towarzyszami; w tle kolejne zwiedzające osoby.
7/46
Dożynki 2005 na planszy — para prezydencka i wieniec
Zbliżenie na tablicę wystawową z dwoma fotografiami: publicznością na stadionie w Spale oraz prezentacją wieńca dożynkowego z 2005 roku. Plansza stoi wśród zieleni.
8/46
Wystawa plenerowa: Dożynki Prezydenckie 2004 w Spale
Plansza z czterema fotografiami dokumentującymi Dożynki Prezydenckie 2004 – udział pary prezydenckiej we mszy, przemówienie na scenie, prezentację wieńców i wydarzenia na stadionie COS-OPO. Ekspozycja ustawiona w parku w Spale podczas deszczowego dnia.
9/46
Scena dożynkowa 2000 – korowód i przemówienie
Plansza prezentująca dwie fotografie z Dożynek Prezydenckich 2000: występ zespołów ludowych w strojach regionalnych oraz oficjalne przemówienie na scenie.
10/46
Uczestnicy uroczystości pod parasolami
Goście wydarzenia przechodzą alejką parku z parasolami. Deszcz nie przeszkadza w zwiedzaniu ekspozycji o historii dożynek.
11/46
Pamiątkowe grafiki Dożynek 2000–2004
Plansza z reprodukcjami okolicznościowych płytek i plakatów dożynkowych z lat 2000–2004, pokazująca ówczesną identyfikację wizualną święta plonów w Spale.
12/46
Plakaty i płytki – znak rozpoznawczy spalskich dożynek
Zbliżenie na tablicę z pięcioma grafikami promującymi Dożynki Prezydenckie z przełomu lat 2000–2004; ekspozycja ustawiona przy parkowej alejce.
13/46
Archiwalia: dożynki 1929–1933 – Smardzewice i Spała
Duża plansza z czarno-białymi fotografiami: pochód w Smardzewicach (1929), Dożynki Prezydenckie w Spale (1930) oraz portrety starościny i starosty oraz grupy kobiet w strojach ludowych (1933).
14/46
Spacer po wystawie mimo deszczu
Odwiedzająca w beżowym płaszczu i z niebieskim parasolem zatrzymuje się przy planszy z archiwalnymi fotografiami dożynek; w tle parkowa zieleń i ławki.
15/46
Spacer po deszczu – wystawa o Dożynkach Prezydenckich
Uczestnicy z parasolami oglądają plenerową ekspozycję plansz historycznych w parku w Spale. Mokry bruk i jesienny klimat dodają nastroju.
16/46
Jednodniówka i karta uczestnictwa – Spała 1928
Plansza prezentuje okolicznościową jednodniówkę „Dożynki w Spale” oraz kartę uczestnictwa w dożynkach z 1928 roku, w stylistyce sepii.
17/46
Historyczne kadry sprzed pałacu – lata 1928–1933
Cztery archiwalne fotografie na jednej planszy: defilada dożynkowa, przemówienie starosty, sceny w strojach ludowych oraz tłum przed pałacem.
18/46
Dożynki Prezydenckie w Spale – archiwalny portret
Duża plansza z portretowym ujęciem mężczyzny i dwojga dzieci w strojach ludowych na tle kompozycji ze zbóż; zdjęcie z dawnej edycji dożynek.
19/46
Wystawa pod chmurką – spacer wśród plansz
Grupa odwiedzających, osłonięta parasolami, przechadza się aleją parku i ogląda ustawione na sztalugach tablice o historii dożynek.
20/46
Pamiątkowe zdjęcie z gośćmi wydarzenia
Uczestnicy pozują pod namiotem sołectwa; w centrum Aleksander Kwaśniewski z okazałym bukietem kwiatów. Obok Wanda Panfil
21/46
Wspólna fotografia uczestników pod namiotem
Pamiątkowe ujęcie większej grupy gości w eleganckich strojach wraz z Aleksandrem Kwaśniewskim oraz burmistrzem Bogdanem Kąckim, z parasolami w dłoniach – uśmiechy mimo niesprzyjającej pogody.
22/46
Goście wydarzenia w plenerze – portret grupowy z parasolami
Siedmioosobowa grupa uczestników uroczystości pozuje na trawie pod kolorowymi parasolami. Eleganckie stroje i uśmiechy mimo deszczu podkreślają odświętny charakter spotkania.
23/46
Deszczowy kadr pamiątkowy
Na tle drzew i zieleni kadr ma charakter formalnego zdjęcia pamiątkowego.
24/46
Harcerze i goście pod namiotem – chwila przed występem
Grupa zuchów i harcerzy w mundurach z kolorowymi chustami stoi pod namiotem obok burmistrza Bogdana Kąckiego. Na twarzach skupienie przed programem artystycznym.
25/46
Młodzi w strojach ludowych – wspólna fotografia sceniczna
Dzieci i młodzież w barwnych strojach ludowych pozują pod zadaszeniem, z Aleksandrem Kwaśniewskim i Bogdanem Kąckim w tle. Widoczne korale, hafty i pasy podkreślają folklorystyczny charakter wydarzenia.
26/46
Uhonorowanie tytułem „Honorowi Ambasadorowie Spały”
Aleksander Kwaśniewski dużą, oprawioną tablicę z nadaniem tytułu „Honorowi Ambasadorowie Spały”. W tle widać uczestników i elementy scenografii dożynkowej.
27/46
Prezentacja wyróżnienia – kadr z bliska
Oprawiony dyplom z tytułem „Honorowi Ambasadorowie Spały”. Widoczne ludowe stroje w tle podkreślają charakter wydarzenia.
Napisz komentarz
Komentarze